AYT Bağıl Hareket Testi
AYT Fizik Bağıl Hareket konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Doğrusal bir yolda aynı yönde hareket eden iki araçtan K aracının hızı 20 m/s, L aracının hızı 15 m/s'dir. K aracındaki gözlemci L aracının hızını nasıl görür?Çözüm: L'nin K'ye göre hızı v_L − v_K = 15 − 20 = −5 m/s'dir. Eksi işaret, K'deki gözlemcinin L'yi kendi hareket yönüne zıt yönde 5 m/s hızla gidiyormuş (geride kalıyormuş) gibi göreceğini gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Doğrusal bir yolda birbirine doğru hareket eden iki aracın yere göre hızlarının büyüklükleri 15 m/s ve 25 m/s'dir. Araçlardan birindeki gözlemciye göre diğer aracın hızının büyüklüğü kaç m/s'dir?Çözüm: Araçlar zıt yönde hareket ettiğinden bağıl hızın büyüklüğü hızların toplamına eşittir: 15 + 25 = 40 m/s. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Akıntı hızının 3 m/s olduğu 100 m genişliğindeki bir nehirde, suya göre hızı 5 m/s olan bir kayık burnu akıntıya dik olacak şekilde karşı kıyıya yönelmiştir. Kayık karşı kıyıya çıktığında, hareket ettiği noktanın tam karşısından akıntı yönünde kaç m uzaktadır?Çözüm: Karşıya geçiş süresini yalnızca akıntıya dik hız belirler: t = 100 / 5 = 20 s. Bu sürede akıntı kayığı 3·20 = 60 m sürükler. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Akıntı hızının 3 m/s olduğu bir nehirde, suya göre hızı 5 m/s olan bir kayık, kıyıya göre akıntıya dik bir doğrultuda ilerleyerek 120 m genişliğindeki nehri geçiyor. Kayığın karşı kıyıya varma süresi kaç s'dir?Çözüm: Kayığın yere göre hızı akıntıya dik olmalıdır; bunun için suya göre hızın akıntıya zıt bileşeni 3 m/s olmalıdır. Dik bileşen √(5² − 3²) = 4 m/s olur. Süre t = 120 / 4 = 30 s'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Rüzgârsız bir havada yağmur damlaları yere göre 8 m/s sabit hızla düşey olarak düşmektedir. Yatay yolda 6 m/s sabit hızla giden bir araçtaki gözlemciye göre yağmur damlalarının hızının büyüklüğü kaç m/s'dir?Çözüm: Damlanın araca göre hızı v⃗_d − v⃗_a'dır. Bu vektörün düşey bileşeni 8 m/s, yatay bileşeni (araca zıt yönde) 6 m/s'dir. Büyüklük √(8² + 6²) = 10 m/s olur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Bir kişi çalışmayan yürüyen merdivenden yürüyerek 60 s'de çıkabiliyor. Merdiven çalışırken kişi üzerinde hareketsiz durursa 40 s'de yukarı çıkıyor. Merdiven çalışırken kişi aynı hızla yürürse yukarı kaç s'de çıkar?Çözüm: Merdiven uzunluğu L olsun. Kişinin hızı L/60, merdivenin hızı L/40'tır. Yere göre hız L/60 + L/40 = L/24 olduğundan süre 24 s'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Akıntı hızı 2 m/s olan bir nehirde, suya göre hızı 4 m/s olan bir yüzücü önce akıntı yönünde 300 m yüzüyor, sonra hemen dönerek başladığı noktaya geri yüzüyor. Yüzücünün toplam yüzme süresi kaç s'dir?Çözüm: Akıntı yönünde yere göre hız 4 + 2 = 6 m/s, süre 300/6 = 50 s. Akıntıya karşı hız 4 − 2 = 2 m/s, süre 300/2 = 150 s. Toplam 50 + 150 = 200 s. Durgun suda aynı yol 150 s sürerdi; akıntı gidiş-dönüş süresini uzatır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
A gemisi kuzeye doğru 30 km/h, B gemisi doğuya doğru 40 km/h sabit hızlarla gitmektedir. Buna göre,
I. B'nin A'ya göre hızının büyüklüğü 50 km/h'tir.
II. A'nın B'ye göre hızının doğuya doğru bileşeni 40 km/h'tir.
III. A'nın B'ye göre hızının büyüklüğü 50 km/h'tir.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: v⃗_B − v⃗_A = (40 doğu, 30 güney), büyüklüğü 50 km/h; I doğru. v⃗_A − v⃗_B = (40 batı, 30 kuzey) olduğundan A'nın B'ye göre hızının bileşeni doğuya değil batıya doğru 40 km/h'tir; II yanlış. Büyüklüğü yine 50 km/h olduğundan III doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Akıntı hızının 2 m/s olduğu 60 m genişliğindeki bir nehirde, suya göre hızı 5 m/s olan bir kayık, kıyıyla 53° açı yapacak şekilde akıntıya karşı yönlendiriliyor. Kayık karşı kıyıya çıktığında, hareket noktasının tam karşısına göre nerededir? (sin53° = 0,8; cos53° = 0,6)Çözüm: Suya göre hızın kıyıya dik bileşeni 5·0,8 = 4 m/s, akıntıya zıt bileşeni 5·0,6 = 3 m/s'dir. Geçiş süresi 60/4 = 15 s. Kıyıya paralel net hız 3 − 2 = 1 m/s (akıntıya zıt) olduğundan kayık 1·15 = 15 m akıntıya zıt yönde çıkar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Bir L aracındaki gözlemci, yere göre doğuya doğru 20 m/s hızla giden K aracını kuzeye doğru 20 m/s hızla gidiyormuş gibi görmektedir. Buna göre L aracının yere göre hızı nedir?Çözüm: v⃗_K − v⃗_L = 20 m/s kuzey olduğundan v⃗_L = v⃗_K − (20 kuzey) = 20 doğu + 20 güney olur. Büyüklüğü √(20² + 20²) = 20√2 m/s ve yönü güneydoğudur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Bağıl Hareket Konu Özeti
Hareket, gözlemcinin bulunduğu referans sistemine göre tanımlanır. Bir cismin başka bir gözlemciye göre hızına bağıl hız denir ve v⃗_bağıl = v⃗_cisim − v⃗_gözlemci bağıntısıyla bulunur. Kısaca 'gözlenenin hızından gözlemcinin hızı çıkarılır' diye akılda tutabilirsin. Aynı yönde giden iki araçta bağıl hızın büyüklüğü hızların farkı, zıt yönde gidenlerde ise hızların toplamıdır. Gözlemci kendini durgun kabul eder; bu yüzden hızlı araçtaki yolcu yavaş aracı geriye doğru gidiyormuş gibi görür.
Nehir problemleri bağıl hareketin en sık sorulan uygulamasıdır. Kayığın yere göre hızı, suya göre hızı ile akıntı hızının vektörel toplamıdır. Karşı kıyıya geçiş süresini yalnızca akıntıya dik hız bileşeni belirler; akıntı ise kayığı kıyı boyunca sürükler. En kısa sürede geçmek için kayık akıntıya dik yönlendirilir, tam karşıya çıkmak için ise suya göre hızın akıntıya zıt bileşeni akıntı hızına eşitlenir. Yağmur, yürüyen merdiven ve gemi soruları da aynı vektör çıkarma mantığıyla çözülür.
Bilmen Gerekenler
- Bağıl hız: v⃗_AB = v⃗_A − v⃗_B (A'nın B'ye göre hızı)
- Aynı yönlü hareket: |v_bağıl| = |v_A − v_B|; zıt yönlü hareket: |v_bağıl| = v_A + v_B
- Yere göre hız: v⃗_yer = v⃗_suya göre + v⃗_akıntı
- Karşıya geçiş süresi: t = d / v_dik (d: nehir genişliği)
- Kıyı boyunca sürüklenme: x = v_paralel(net) · t
- v⃗_AB = −v⃗_BA; iki gözlemci birbirini aynı büyüklükte, zıt yönde hızla görür.
Sık Yapılan Hatalar
- Akıntının karşıya geçiş süresini değiştirdiğini düşünmek; süre yalnızca dik bileşene bağlıdır.
- Bağıl hızda çıkarma sırasını ters kurmak ve yönü yanlış bulmak.
- Birbirine dik hızların bağıl hızını büyüklükleri çıkararak bulmak; vektörel çıkarma yapılmalıdır.
- Akıntı yönünde gidip dönen yüzücünün süresinin durgun sudakiyle aynı olduğunu sanmak; akıntı toplam süreyi uzatır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bağıl Hareket testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Bağıl Hareket testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Bağıl Hareket testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.