AYT Alternatif Akım ve Transformatörler Testi
AYT Fizik Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
İdeal bir transformatörün primer sargısında 200, sekonder sargısında 1000 sarım vardır. Primer sargıya 40 V etkin gerilim uygulandığında sekonder sargının uçları arasındaki etkin gerilim kaç V olur?Çözüm: İdeal transformatörde V_s/V_p = N_s/N_p ⇒ V_s = 40·1000/200 = 200 V. Sarım oranı ters kurulursa 8 V bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Bir alternatif akım kaynağının maksimum (tepe) gerilimi 100√2 V'tur. Bu kaynağın etkin gerilimi kaç V'tur?Çözüm: Sinüzoidal alternatif gerilimde V_etkin = V_max/√2 = 100√2/√2 = 100 V. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Etkin değeri 120 V olan alternatif gerilim kaynağına 40 Ω'luk bir direnç bağlanıyor. Direncin harcadığı ortalama güç kaç W'tır?Çözüm: I_etkin = V_etkin/R = 120/40 = 3 A. Ortalama güç P = I²_etkin·R = 9·40 = 360 W (veya V_etkin·I_etkin = 120·3). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Özindüksiyon katsayısı 0,2 H olan bir bobin, frekansı 50 Hz olan alternatif akım devresine bağlanıyor. Bobinin indüktif reaktansı kaç Ω'dur? (π = 3)Çözüm: X_L = ω·L = 2π·f·L = 2·3·50·0,2 = 60 Ω. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Sığası 50 μF olan bir kondansatör, açısal frekansı 1000 rad/s olan alternatif akım devresine bağlanıyor. Kondansatörün kapasitif reaktansı kaç Ω'dur?Çözüm: X_C = 1/(ω·C) = 1/(1000·50·10⁻⁶) = 1/0,05 = 20 Ω. Kapasitif reaktans frekans arttıkça azalır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Seri bağlı bir RLC devresinde direnç 30 Ω, indüktif reaktans 80 Ω, kapasitif reaktans 40 Ω'dur. Devreye 100 V etkin gerilim uygulandığında devreden geçen etkin akım kaç A olur?Çözüm: Empedans Z = √(R² + (X_L − X_C)²) = √(30² + 40²) = 50 Ω. I = V/Z = 100/50 = 2 A. Reaktanslar direnç gibi toplanırsa (150 Ω) 0,67 A gibi yanlış bir sonuç bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
İdeal bir transformatörün primer sargısına 220 V gerilim uygulandığında primerden 2 A akım geçmektedir. Sekonder gerilimi 11 V olduğuna göre sekonder akımı kaç A'dir?Çözüm: İdeal transformatörde güç korunur: V_p·I_p = V_s·I_s ⇒ 220·2 = 11·I_s ⇒ I_s = 40 A. Gerilimi düşüren transformatör akımı artırır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Seri bağlı bir RLC devresi rezonans durumundadır. Buna göre,
I. İndüktif reaktans kapasitif reaktansa eşittir.
II. Devrenin empedansı dirence eşittir ve en küçük değerini alır.
III. Devre akımı ile kaynak gerilimi arasında 90° faz farkı vardır.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Rezonansta X_L = X_C'dir; I doğru. Bu durumda Z = √(R² + 0) = R olur ve empedans en küçük, akım en büyüktür; II doğru. Reaktanslar birbirini yok ettiği için devre saf dirençli gibi davranır ve akım ile gerilim aynı fazdadır; III yanlış. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Seri bağlı bir RLC devresinde bobinin özindüksiyon katsayısı 0,4 H, kondansatörün sığası 10 μF'tır. Devrenin rezonans açısal frekansı kaç rad/s'dir?Çözüm: Rezonansta ω·L = 1/(ω·C) ⇒ ω = 1/√(L·C) = 1/√(0,4·10·10⁻⁶) = 1/√(4·10⁻⁶) = 1/(2·10⁻³) = 500 rad/s. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Bir elektrik santralinden aynı güç, aynı iletim hattı üzerinden şehre iletilmektedir. İletim gerilimi 1 kV'tan 10 kV'a çıkarılırsa hatta ısıya dönüşen güç kaybı ilk durumun kaç katına iner?Çözüm: İletilen güç P = V·I sabit olduğundan gerilim 10 katına çıkınca akım 1/10 katına iner. Hattaki kayıp P_kayıp = I²·R olduğundan kayıp (1/10)² = 1/100 katına düşer. Transformatörlerle gerilimin yükseltilmesinin nedeni budur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Alternatif Akım ve Transformatörler Konu Özeti
Alternatif akımda gerilim ve akım zamanla sinüzoidal olarak yön ve büyüklük değiştirir. Voltmetre ve ampermetreler etkin değeri ölçer; etkin değer maksimum değerin √2'ye bölünmesiyle bulunur. Evlerdeki 220 V da etkin değerdir. Direnç alternatif akımda doğru akımdaki gibi davranır ve akım ile gerilim aynı fazdadır. Bobin ve kondansatör ise akıma reaktans adı verilen bir zorluk gösterir: indüktif reaktans X_L = ω·L frekansla artar, kapasitif reaktans X_C = 1/(ω·C) frekansla azalır.
Seri RLC devresinde toplam zorluğa empedans denir ve Z = √(R² + (X_L − X_C)²) bağıntısıyla bulunur. X_L = X_C olduğunda devre rezonanstadır: empedans en küçük değerini (R) alır, akım en büyük olur ve akım ile gerilim aynı fazdadır. Transformatörler karşılıklı indüksiyonla çalışır ve yalnızca alternatif akımda iş görür. İdeal transformatörde gerilimler sarım sayılarıyla doğru, akımlar ters orantılıdır. Elektrik iletiminde gerilimin yükseltilmesi akımı, dolayısıyla I²R ısı kaybını azaltır.
Bilmen Gerekenler
- Etkin değerler: V_etkin = V_max/√2, I_etkin = I_max/√2
- İndüktif reaktans: X_L = ω·L = 2π·f·L
- Kapasitif reaktans: X_C = 1/(ω·C) = 1/(2π·f·C)
- Empedans: Z = √(R² + (X_L − X_C)²), I = V/Z
- Rezonans: X_L = X_C, ω₀ = 1/√(L·C)
- İdeal transformatör: V_s/V_p = N_s/N_p = I_p/I_s
- Hat kaybı: P_kayıp = I²·R
Sık Yapılan Hatalar
- Empedansı R + X_L + X_C biçiminde doğrudan toplamak.
- Transformatörün doğru akımda da gerilimi değiştirdiğini sanmak.
- Gerilimi yükselten transformatörün akımı da artırdığını düşünmek; güç korunduğu için akım azalır.
- Rezonansta akımın en küçük olduğunu sanmak; empedans en küçük, akım en büyüktür.
Sıkça Sorulan Sorular
Alternatif Akım ve Transformatörler testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Alternatif Akım ve Transformatörler testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Alternatif Akım ve Transformatörler testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.