AYT Newton'un Hareket Yasaları Testi
AYT Fizik Newton'un Hareket Yasaları konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Sürtünmesiz yatay düzlemde durmakta olan 4 kg kütleli bir cisme 20 N büyüklüğünde yatay net kuvvet etki ediyor. Cismin ivmesinin büyüklüğü kaç m/s²'dir?Çözüm: Newton'un 2. yasasına göre a = F_net / m = 20 / 4 = 5 m/s². Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdaki olaylardan hangisi Newton'un birinci hareket yasası (eylemsizlik ilkesi) ile açıklanır?Çözüm: Yolcular fren anında hareket hâllerini sürdürme eğiliminde oldukları için öne savrulur; bu eylemsizliktir (1. yasa). Roket ve patenci örnekleri etki-tepki (3. yasa), kütle-ivme ilişkisi ve düşen cismin hızlanması ise F = m·a (2. yasa) ile açıklanır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Yatay düzlemde durmakta olan 5 kg kütleli cisme 30 N büyüklüğünde yatay kuvvet uygulanıyor. Cisimle düzlem arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2 olduğuna göre cismin ivmesi kaç m/s²'dir? (g = 10 m/s²)Çözüm: Sürtünme kuvveti f = μ·m·g = 0,2·5·10 = 10 N. Net kuvvet 30 − 10 = 20 N, ivme a = 20/5 = 4 m/s². Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Kütlesi 60 kg olan bir kişi, yukarı doğru 2 m/s² ivmeyle hızlanan bir asansörün içinde baskül üzerinde durmaktadır. Baskülün gösterdiği değer kaç N'dur? (g = 10 m/s²)Çözüm: Kişiye etki eden kuvvetler: yukarı N, aşağı mg. N − mg = m·a ⇒ N = m(g + a) = 60·12 = 720 N. Baskül N kuvvetini gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Sürtünmesiz yatay düzlemde, 3 kg ve 2 kg kütleli iki cisim hafif bir iple birbirine bağlıdır. 3 kg'lık cisim 25 N'luk yatay kuvvetle çekildiğinde ipteki gerilme kuvveti kaç N olur?Çözüm: Sistemin ivmesi a = 25 / (3 + 2) = 5 m/s². İp yalnızca 2 kg'lık cismi çeker: T = 2·5 = 10 N. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Eğim açısı 37° olan sürtünmesiz bir eğik düzlemin üzerine bırakılan 2 kg kütleli cismin ivmesi kaç m/s²'dir? (g = 10 m/s², sin37° = 0,6; cos37° = 0,8)Çözüm: Sürtünmesiz eğik düzlemde cismi aşağı çeken kuvvet mg·sin37°'dir. a = g·sin37° = 10·0,6 = 6 m/s²; ivme kütleden bağımsızdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Ağırlığı ve sürtünmesi önemsiz sabit bir makaradan geçen ipin uçlarına 3 kg ve 1 kg kütleli cisimler asılıp serbest bırakılıyor. İpteki gerilme kuvveti kaç N'dur? (g = 10 m/s²)Çözüm: İvme a = (3 − 1)·10 / (3 + 1) = 5 m/s². 1 kg'lık cisim yukarı ivmelenir: T − 1·10 = 1·5 ⇒ T = 15 N. (Kontrol: 3 kg için 30 − T = 3·5 ⇒ T = 15 N.) Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Eğim açısı 37° olan eğik düzlemde cisimle yüzey arasındaki sürtünme katsayısı (statik ve kinetik) 0,5'tir. Eğik düzlemin alt ucundan yukarı doğru 10 m/s hızla fırlatılan cisim için,
I. Yukarı çıkarken ivmesinin büyüklüğü 10 m/s²'dir.
II. Durana kadar eğik düzlem boyunca 5 m yol alır.
III. Durduğu noktada hareketsiz kalır.
yargılarından hangileri doğrudur? (g = 10 m/s², sin37° = 0,6; cos37° = 0,8)Çözüm: Yukarı çıkarken hem mg·sin37° hem sürtünme aşağı yönlüdür: a = g(sin37° + μ·cos37°) = 10(0,6 + 0,4) = 10 m/s²; I doğru. x = v²/(2a) = 100/20 = 5 m; II doğru. Durduğunda aşağı çeken kuvvet mg·0,6 = 6m, en büyük statik sürtünme μ·mg·0,8 = 4m'dir; 6m > 4m olduğundan cisim geri kayar, III yanlış. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Yatay zeminde duran 10 kg kütleli bir kutu ile zemin arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,4, kinetik sürtünme katsayısı 0,3'tür. Kutuya 30 N büyüklüğünde yatay kuvvet uygulandığında kutuya etki eden sürtünme kuvveti kaç N olur? (g = 10 m/s²)Çözüm: En büyük statik sürtünme f_max = 0,4·10·10 = 40 N'dur. Uygulanan 30 N bu değerden küçük olduğu için kutu hareket etmez ve statik sürtünme kuvveti uygulanan kuvveti dengeler: f = 30 N. Kutu durduğu için kinetik sürtünme bağıntısı burada kullanılmaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Sürtünmesiz yatay düzlemde duran 3 kg kütleli bir tahtanın üzerinde 2 kg kütleli bir blok vardır. Blok ile tahta arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,5'tir. Tahtaya yatay F kuvveti uygulanıyor. Blok tahta üzerinde kaymadan birlikte hareket edebilmeleri için F en fazla kaç N olabilir? (g = 10 m/s²)Çözüm: Bloğu hızlandıran tek kuvvet sürtünmedir; bloğun alabileceği en büyük ivme a = μ·g = 0,5·10 = 5 m/s². Birlikte hareket için sistemin ivmesi bu değeri aşmamalı: F_max = (3 + 2)·5 = 25 N. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Newton'un Hareket Yasaları Konu Özeti
Newton'un birinci yasası (eylemsizlik) net kuvvet sıfır olduğunda cismin durgunluğunu ya da sabit hızlı hareketini koruduğunu söyler. İkinci yasa net kuvvetle ivme arasındaki ilişkiyi verir: F⃗_net = m·a⃗. Üçüncü yasaya göre iki cisim birbirine eşit büyüklükte, zıt yönlü kuvvetler uygular; bu kuvvetler farklı cisimlere etki ettiği için birbirini dengelemez. Soru çözerken önce cismin serbest cisim diyagramını çizer, sonra hareket doğrultusundaki kuvvetleri toplayıp ikinci yasayı uygularsın.
Sürtünme kuvveti yüzeylerin temasından doğar ve harekete ya da hareket eğilimine zıt yöndedir. Cisim durgunsa statik sürtünme uygulanan kuvvete eşit olur ve en fazla μ_s·N değerine ulaşabilir; cisim kayıyorsa kinetik sürtünme μ_k·N'dir. Bağlı cisimlerde sistemin ivmesi net dış kuvvetin toplam kütleye bölünmesiyle, ip gerilmesi ise tek bir cisme ikinci yasa uygulanarak bulunur. Asansörde ölçülen ağırlık ivmenin yönüne göre değişir; eğik düzlemde ağırlık, düzleme paralel mg·sinθ ve dik mg·cosθ bileşenlerine ayrılır.
Bilmen Gerekenler
- Newton'un 2. yasası: F⃗_net = m·a⃗
- Kinetik sürtünme: f_k = μ_k·N; en büyük statik sürtünme: f_s,max = μ_s·N
- Eğik düzlemde: mg·sinθ (düzleme paralel), N = mg·cosθ (ek kuvvet yoksa)
- Asansör: yukarı ivmede N = m(g + a), aşağı ivmede N = m(g − a)
- Bağlı cisimler: a = F_net,dış / m_toplam
- Atwood makinesi: a = (m₁ − m₂)·g / (m₁ + m₂)
- Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki eder, birbirini dengelemez.
Sık Yapılan Hatalar
- Duran cisme etki eden statik sürtünmeyi her zaman μ_s·N sanmak; uygulanan kuvvet küçükse sürtünme ona eşittir.
- Etki ve tepki kuvvetlerinin aynı cisme etki ederek birbirini yok ettiğini düşünmek.
- Sabit hızla hareket eden cisme net kuvvet etki ettiğini sanmak; sabit hız net kuvvetin sıfır olduğunu gösterir.
- Eğik düzlemde normal kuvveti her zaman mg almak; normal kuvvet mg·cosθ'dır.
Sıkça Sorulan Sorular
Newton'un Hareket Yasaları testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Newton'un Hareket Yasaları testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Newton'un Hareket Yasaları testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.