AYT Elektrokimya Testi
AYT Kimya Elektrokimya konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
K₂Cr₂O₇ bileşiğinde krom (Cr) atomunun yükseltgenme basamağı kaçtır?Çözüm: K: +1, O: −2. 2(+1) + 2x + 7(−2) = 0 → 2 + 2x − 14 = 0 → x = +6. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Galvanik (volta) pillerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?Çözüm: Galvanik pilde anotta yükseltgenme, katotta indirgenme olur. Anot negatif, katot pozitif kutuptur. Pil kendiliğinden gerçekleşen tepkimeyle çalışır ve E°pil > 0'dır. Elektronlar dış devreden akar; tuz köprüsünde iyonlar hareket eder. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Cu(k) + HNO₃(suda) → Cu(NO₃)₂(suda) + NO(g) + H₂O(s)
tepkimesi en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde HNO₃'ün katsayısı kaç olur?Çözüm: Cu: 0 → +2 (2 e⁻ verir); N: +5 → +2 (3 e⁻ alır). Elektron eşitliği için 3Cu ve 2NO. 3Cu(NO₃)₂'de 6 NO₃⁻ ve 2NO için toplam 8 N gerekir → 8HNO₃. H dengesi: 8H → 4H₂O. Denkleştirilmiş tepkime: 3Cu + 8HNO₃ → 3Cu(NO₃)₂ + 2NO + 4H₂O. O kontrolü: 24 = 18 + 2 + 4. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Zn²⁺(suda) + 2e⁻ → Zn(k) E° = −0,76 V
Ag⁺(suda) + e⁻ → Ag(k) E° = +0,80 V
Bu yarı hücrelerle oluşturulan standart galvanik pilin potansiyeli kaç volttur?Çözüm: İndirgenme potansiyeli büyük olan Ag katot, küçük olan Zn anottur. E°pil = E°katot − E°anot = 0,80 − (−0,76) = 1,56 V. Ag yarı tepkimesinin 2 ile çarpılması potansiyeli değiştirmez. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Standart indirgenme potansiyelleri Cu²⁺/Cu = +0,34 V, Ag⁺/Ag = +0,80 V, Au³⁺/Au = +1,50 V, Pt²⁺/Pt = +1,18 V ve Zn²⁺/Zn = −0,76 V'tur.
Buna göre bu metallerden hangisi 1 M HCl çözeltisinde çözünerek H₂ gazı açığa çıkarır? (2H⁺/H₂ = 0,00 V)Çözüm: Bir metalin H⁺ iyonlarını H₂'ye indirgeyebilmesi için indirgenme potansiyelinin 0,00 V'tan küçük olması gerekir. Yalnızca Zn (−0,76 V) bu koşulu sağlar: Zn + 2H⁺ → Zn²⁺ + H₂, E° = +0,76 V. Diğer metallerin potansiyelleri pozitiftir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
CuSO₄ çözeltisinden 9650 C'luk yük geçirildiğinde katotta kaç gram bakır birikir? (Cu = 64; 1 F = 96500 C)Çözüm: Elektron mol sayısı = 9650 / 96500 = 0,1 mol. Cu²⁺ + 2e⁻ → Cu olduğundan 0,1 mol e⁻ ile 0,05 mol Cu birikir. Kütle = 0,05 × 64 = 3,2 g. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Standart koşullarda çalışan Zn | Zn²⁺(1 M) || Cu²⁺(1 M) | Cu pili ile ilgili;
I. Elektronlar dış devrede Cu elektrottan Zn elektroda doğru akar.
II. Tuz köprüsündeki anyonlar Cu yarı hücresine doğru göç eder.
III. Pil çalıştıkça Zn elektrodun kütlesi azalır.
yargılarından hangileri doğrudur? (E°: Zn²⁺/Zn = −0,76 V, Cu²⁺/Cu = +0,34 V)Çözüm: Zn anot, Cu katottur. Elektronlar dış devrede anottan katoda, yani Zn'den Cu'ya akar (I yanlış). Anot bölmesinde Zn²⁺ arttığı için yük dengesini sağlamak üzere anyonlar anoda, yani Zn yarı hücresine göç eder (II yanlış). Zn → Zn²⁺ + 2e⁻ ile anot aşınır, kütlesi azalır (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Seri bağlı iki elektroliz kabından birinde AgNO₃, diğerinde erimiş AlCl₃ bulunmaktadır. Devreden bir süre akım geçirildiğinde birinci kabın katodunda 10,8 g Ag biriktiği görülüyor.
Buna göre ikinci kabın katodunda kaç gram Al birikir? (Ag = 108, Al = 27)Çözüm: Seri bağlı kaplardan aynı miktarda yük geçer. n(Ag) = 10,8 / 108 = 0,1 mol; Ag⁺ + e⁻ → Ag olduğundan 0,1 mol e⁻ geçmiştir. Al³⁺ + 3e⁻ → Al → n(Al) = 0,1 / 3 mol. Kütle = (0,1 / 3) × 27 = 0,9 g. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
25 °C'de Zn | Zn²⁺(0,01 M) || Cu²⁺(1 M) | Cu pilinin potansiyeli yaklaşık kaç volttur?
(E°pil = 1,10 V; Nernst eşitliği: E = E° − (0,0592 / n) log Q)Çözüm: Pil tepkimesi: Zn + Cu²⁺ → Zn²⁺ + Cu, n = 2. Q = [Zn²⁺] / [Cu²⁺] = 0,01 / 1 = 10⁻². E = 1,10 − (0,0592 / 2) × log(10⁻²) = 1,10 − 0,0296 × (−2) = 1,10 + 0,0592 ≈ 1,16 V. Anot bölmesindeki ürün iyonu derişiminin azalması potansiyeli artırır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Seyreltik H₂SO₄ çözeltisi, 5 amper akımla 1930 saniye elektroliz ediliyor.
Buna göre elektrotlarda toplam kaç litre gaz açığa çıkar? (Gaz hacimleri NŞA'da ölçülüyor; 1 F = 96500 C; NŞA'da 1 mol gaz 22,4 L)Çözüm: Yük Q = I × t = 5 × 1930 = 9650 C → 0,1 mol e⁻. Katot: 2H⁺ + 2e⁻ → H₂ → 0,05 mol H₂. Anot: 2H₂O → O₂ + 4H⁺ + 4e⁻ → 0,025 mol O₂. Toplam 0,075 mol gaz × 22,4 = 1,68 L. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Elektrokimya Konu Özeti
Elektrokimya, elektron alışverişiyle gerçekleşen redoks tepkimelerini ve bu tepkimelerle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi inceler. Elektron veren tür yükseltgenir ve indirgendir; elektron alan tür indirgenir ve yükseltgendir. Yükseltgenme basamakları bulunurken bileşikteki toplam yükün sıfır, iyondaki toplam yükün iyon yüküne eşit olduğu kullanılır. Redoks tepkimeleri denkleştirilirken önce alınan ve verilen elektron sayıları eşitlenir, ardından atom ve yük dengesi sağlanır; son olarak H ve O atomları kontrol edilir.
Galvanik (volta) pillerde kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimesinden elektrik enerjisi elde edilir. Anotta yükseltgenme olur ve anot negatif kutuptur; katotta indirgenme olur ve katot pozitif kutuptur. Elektronlar dış devrede anottan katoda akar, tuz köprüsündeki anyonlar anoda, katyonlar katoda göç eder. Standart pil potansiyeli E°pil = E°katot − E°anot ile hesaplanır ve pozitifse tepkime istemlidir. Yarı tepkime bir sayıyla çarpıldığında potansiyel değişmez. Derişimlerin etkisi Nernst eşitliği E = E° − (0,0592 / n) log Q ile hesaplanır.
Elektroliz, dışarıdan elektrik enerjisi verilerek kendiliğinden gerçekleşmeyen bir redoks tepkimesinin yürütülmesidir. Elektroliz kabında da anotta yükseltgenme, katotta indirgenme olur; ancak anot pozitif kutba bağlıdır. Faraday yasalarına göre açığa çıkan madde miktarı geçen yük miktarıyla orantılıdır; 1 mol elektronun yükü 1 faraday, yani yaklaşık 96500 C'tur. Geçen yük Q = I × t ile bulunur. Seri bağlı kaplardan aynı miktarda yük geçtiği için mol elektron sayıları eşittir.
Bilmen Gerekenler
- Yükseltgenme elektron vermek, indirgenme elektron almaktır.
- Galvanik pilde anot (−) yükseltgenme, katot (+) indirgenme bölgesidir.
- E°pil = E°katot − E°anot; E°pil > 0 ise tepkime istemlidir.
- Yarı tepkime katsayılarla çarpılınca E° değişmez.
- İndirgenme potansiyeli 0 V'tan küçük metaller asitlerden H₂ açığa çıkarır.
- Q = I × t; 1 mol e⁻ = 96500 C (1 F).
- Seri bağlı elektroliz kaplarından eşit mol elektron geçer.
- Nernst: E = E° − (0,0592 / n) log Q.
Sık Yapılan Hatalar
- Galvanik pilde ve elektrolizde anot ile katodun işaretlerini karıştırmak.
- Yarı tepkimeyi bir sayıyla çarparken potansiyeli de çarpmak.
- Elektronların tuz köprüsünden aktığını sanmak; tuz köprüsünde iyonlar hareket eder.
- Faraday hesaplarında iyonun yükünü (Cu²⁺ için 2, Al³⁺ için 3) hesaba katmamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Elektrokimya testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Elektrokimya testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Elektrokimya testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.