AYT Gazlar Testi
AYT Kimya Gazlar konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Normal şartlarda (NŞA) 11,2 L hacim kaplayan CH₄ gazı kaç gramdır? (H = 1, C = 12; NŞA'da 1 mol gaz 22,4 L)Çözüm: n = 11,2 / 22,4 = 0,5 mol. CH₄'ün mol kütlesi 12 + 4 = 16 g/mol. Kütle = 0,5 × 16 = 8 g. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kinetik teoriye göre ideal gazlar için yapılan varsayımlardan biri değildir?Çözüm: Aynı sıcaklıkta farklı gazların ortalama kinetik enerjileri eşittir, hızları eşit değildir. ½mv² eşit olduğundan mol kütlesi küçük olan gazın tanecikleri daha hızlı hareket eder. Diğer seçenekler ideal gaz varsayımlarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
8,2 litrelik sabit hacimli bir kapta 127 °C'de 0,4 mol He gazı bulunmaktadır.
Buna göre kaptaki gazın basıncı kaç atm'dir? (R = 0,082 L·atm/(mol·K))Çözüm: T = 127 + 273 = 400 K. PV = nRT → P = nRT / V = 0,4 × 0,082 × 400 / 8,2 = 13,12 / 8,2 = 1,6 atm. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Aynı sıcaklık ve basınçta CH₄ gazının yayılma (difüzyon) hızı, SO₂ gazının yayılma hızının kaç katıdır? (H = 1, C = 12, O = 16, S = 32)Çözüm: Graham yasasına göre v₁ / v₂ = √(M₂ / M₁). M(CH₄) = 16, M(SO₂) = 64. v(CH₄) / v(SO₂) = √(64 / 16) = √4 = 2. Hafif gaz daha hızlı yayılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Bir kapta 8 g O₂, 7 g N₂ ve 2 g He gazları bulunmaktadır. Kaptaki toplam basınç 1,2 atm'dir.
Buna göre He gazının kısmi basıncı kaç atm'dir? (He = 4, N = 14, O = 16)Çözüm: n(O₂) = 8/32 = 0,25 mol; n(N₂) = 7/28 = 0,25 mol; n(He) = 2/4 = 0,5 mol. Toplam = 1 mol. He'nin mol kesri 0,5 olduğundan P(He) = 0,5 × 1,2 = 0,6 atm. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
27 °C'de 2 atm basınç altında 3 L hacim kaplayan bir miktar ideal gaz, 327 °C'ye ısıtılırken hacmi 4 L'ye çıkarılıyor.
Buna göre gazın son basıncı kaç atm olur?Çözüm: Gaz miktarı sabit olduğundan P₁V₁/T₁ = P₂V₂/T₂. T₁ = 300 K, T₂ = 600 K. 2 × 3 / 300 = P₂ × 4 / 600 → 0,02 = P₂ / 150 → P₂ = 3 atm. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Gerçek gazlarla ilgili;
I. Yüksek sıcaklık ve düşük basınçta ideal gaz davranışına yaklaşırlar.
II. Kritik sıcaklığının üzerindeki bir gaz, yalnızca basınç artırılarak sıvılaştırılamaz.
III. Aynı koşullarda NH₃ gazı, He gazına göre ideallikten daha az sapar.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Yüksek sıcaklık ve düşük basınçta tanecikler birbirinden uzaklaşır, çekim etkisi azalır; gaz idealliğe yaklaşır (I doğru). Kritik sıcaklığın üzerindeki madde gaz (buhar değil) kabul edilir ve basınçla sıvılaştırılamaz (II doğru). NH₃ polar olup hidrojen bağı yapabildiğinden tanecikler arası çekimi He'den çok büyüktür; ideallikten daha çok sapar (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Aynı sıcaklıkta, 2 litrelik bir kapta 2 atm basınçta NH₃ gazı, 3 litrelik bir kapta 1 atm basınçta HCl gazı bulunmaktadır. Kapları birleştiren musluk açıldığında
NH₃(g) + HCl(g) → NH₄Cl(k)
tepkimesi tam verimle gerçekleşiyor.
Sıcaklık sabit tutulduğuna ve katının hacmi ihmal edildiğine göre, son durumda kaptaki gaz basıncı kaç atm olur?Çözüm: Aynı sıcaklıkta mol sayısı P × V ile orantılıdır. NH₃: 2 × 2 = 4 birim, HCl: 3 × 1 = 3 birim. Tepkime 1:1 olduğundan 3 birim HCl, 3 birim NH₃ ile tükenir; 1 birim NH₃ artar. Bu gaz toplam 5 L hacme yayılır: P = 1 / 5 = 0,2 atm. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
127 °C ve 0,82 atm basınçta yoğunluğu 1,1 g/L olan bir gaz aşağıdakilerden hangisi olabilir? (H = 1, C = 12, N = 14, O = 16, S = 32; R = 0,082 L·atm/(mol·K))Çözüm: PM = dRT → M = dRT / P. T = 400 K. M = 1,1 × 0,082 × 400 / 0,82 = 36,08 / 0,82 = 44 g/mol. Seçeneklerdeki mol kütleleri: CH₄ = 16, C₂H₆ = 30, NO₂ = 46, SO₂ = 64, CO₂ = 44. Gaz CO₂ olabilir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Sabit hacimli kapalı bir kapta 27 °C'de 0,6 mol H₂ ve 0,4 mol O₂ gazları bulunmakta ve toplam basınç 5 atm'dir. Gazlar
2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s)
tepkimesine göre tam verimle tepkimeye giriyor ve kap yeniden 27 °C'ye getiriliyor.
Suyun buhar basıncı ve sıvı hacmi ihmal edildiğine göre, son durumda kaptaki basınç kaç atm olur?Çözüm: 0,6 mol H₂ için 0,3 mol O₂ gerekir; H₂ tükenir, 0,4 − 0,3 = 0,1 mol O₂ artar. Başlangıçta 1 mol gaz 5 atm basınç yapıyordu. Aynı hacim ve sıcaklıkta basınç mol sayısıyla orantılıdır: P = 5 × 0,1 / 1 = 0,5 atm. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Gazlar Konu Özeti
Gazların davranışı basınç (P), hacim (V), sıcaklık (T) ve mol sayısı (n) ile tanımlanır. İdeal gaz denklemi PV = nRT bu dört niceliği birleştirir; R = 0,082 L·atm/(mol·K) değeri kullanıldığında sıcaklık mutlaka kelvin cinsinden alınmalıdır. Normal şartlarda (0 °C, 1 atm) 1 mol ideal gaz 22,4 L hacim kaplar. Denklem düzenlenerek PM = dRT ifadesi elde edilir; bu sayede yoğunluktan mol kütlesi, mol kütlesinden yoğunluk hesaplanabilir. Miktarı sabit bir gaz için P₁V₁/T₁ = P₂V₂/T₂ bağıntısı kullanılır.
Kinetik teoriye göre ideal gaz tanecikleri sürekli ve gelişigüzel hareket eder, aralarında çekim yoktur, öz hacimleri ihmal edilir ve çarpışmaları esnektir. Ortalama kinetik enerji yalnızca mutlak sıcaklığa bağlıdır; aynı sıcaklıkta tüm gazların ortalama kinetik enerjileri eşit, hızları ise farklıdır. Graham yasasına göre yayılma hızı mol kütlesinin karekökü ile ters orantılıdır. Gaz karışımlarında Dalton yasası geçerlidir: toplam basınç kısmi basınçların toplamıdır ve her gazın kısmi basıncı mol kesriyle orantılıdır.
Gerçek gazlar, tanecikler arası çekim ve tanecik hacmi nedeniyle ideallikten sapar. Sapma düşük sıcaklık ve yüksek basınçta, ayrıca polar ve büyük moleküllerde fazladır; yüksek sıcaklık ve düşük basınçta gazlar idealliğe yaklaşır. Kritik sıcaklığın üzerindeki madde gaz olarak adlandırılır ve yalnızca basınçla sıvılaştırılamaz; altındaki ise buhardır. Musluklu kap ve tepkimeli gaz sorularında, aynı sıcaklıkta mol sayısının P × V ile orantılı olduğunu kullanmak hesabı büyük ölçüde kolaylaştırır.
Bilmen Gerekenler
- PV = nRT; sıcaklık kelvin cinsinden (T = t + 273) kullanılır.
- NŞA'da 1 mol ideal gaz 22,4 L, oda koşullarında (25 °C, 1 atm) 24,5 L hacim kaplar.
- PM = dRT bağıntısıyla gazın mol kütlesi veya yoğunluğu bulunur.
- Aynı sıcaklıkta gazların ortalama kinetik enerjileri eşittir; hafif gaz daha hızlıdır.
- Graham yasası: v₁ / v₂ = √(M₂ / M₁).
- Dalton yasası: Pᵢ = Xᵢ × P(toplam) ve P(toplam) = ΣPᵢ.
- Gerçek gazlar yüksek sıcaklık ve düşük basınçta idealliğe yaklaşır.
Sık Yapılan Hatalar
- İdeal gaz denkleminde sıcaklığı °C cinsinden yazmak.
- Aynı sıcaklıkta farklı gazların hızlarının da eşit olduğunu sanmak.
- Kısmi basınç hesabında mol kesri yerine kütle oranını kullanmak.
- Musluk açılan kaplarda gazın yeni toplam hacme yayıldığını unutmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Gazlar testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Gazlar testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Gazlar testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.