AYT Sıvı Çözeltiler Testi
AYT Kimya Sıvı Çözeltiler konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
0,2 mol NaOH katısı suda çözülerek 500 mL çözelti hazırlanıyor.
Bu çözeltinin molar derişimi kaç mol/L'dir?Çözüm: Molarite = mol / hacim (L). M = 0,2 / 0,5 = 0,4 mol/L. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdaki maddelerden hangisinin sudaki çözünürlüğü en fazladır?Çözüm: Benzer benzeri çözer. Su polar bir çözücüdür ve hidrojen bağı yapar. CH₃OH (metanol) polar olup su ile hidrojen bağı kurduğundan suda her oranda çözünür. CCl₄, C₆H₁₄, I₂ ve C₈H₁₈ apolar olduğundan suda çok az çözünür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Kütlece %20'lik 200 g şeker çözeltisine 50 g şeker ekleniyor ve aynı sıcaklıkta 50 g su buharlaştırılıyor.
Eklenen şekerin tamamı çözündüğüne göre, son çözelti kütlece yüzde kaçlıktır?Çözüm: İlk çözeltide şeker = 200 × 0,20 = 40 g. Son durumda şeker = 40 + 50 = 90 g; çözelti kütlesi = 200 + 50 − 50 = 200 g. Kütlece yüzde = 90 / 200 × 100 = %45. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
18 g glikoz (C₆H₁₂O₆) 500 g suda çözülüyor.
Bu çözeltinin 1 atm basınçta donmaya başlama sıcaklığı kaç °C'dir? (C₆H₁₂O₆ = 180 g/mol; su için Kd = 1,86 °C/m)Çözüm: n = 18 / 180 = 0,1 mol. Molalite m = 0,1 / 0,5 kg = 0,2 mol/kg. Glikoz iyonlaşmaz (i = 1). ΔTd = Kd × m × i = 1,86 × 0,2 × 1 = 0,372 °C. Donma noktası 0 − 0,372 = −0,372 °C. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aynı basınçta bulunan sulu çözeltiler:
I. 0,2 molal C₁₂H₂₂O₁₁
II. 0,1 molal Al(NO₃)₃
III. 0,15 molal KBr
Bu çözeltilerin kaynamaya başlama sıcaklıklarının karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Tuzların tamamen iyonlaştığı varsayılacaktır.)Çözüm: Kaynama noktası yükselmesi toplam tanecik molalitesiyle orantılıdır. I: şeker iyonlaşmaz → 0,2. II: Al(NO₃)₃ → Al³⁺ + 3NO₃⁻, 4 iyon → 0,4. III: KBr → K⁺ + Br⁻ → 0,3. Kaynama sıcaklıkları II > III > I olur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
200 mL 0,3 M NaCl çözeltisi ile 300 mL 0,2 M CaCl₂ çözeltisi karıştırılıyor.
Son çözeltideki Cl⁻ iyonu derişimi kaç M'dir? (Hacimlerin toplandığı varsayılacaktır.)Çözüm: NaCl'den gelen Cl⁻ = 0,2 L × 0,3 = 0,06 mol. CaCl₂'den gelen Cl⁻ = 0,3 L × 0,2 × 2 = 0,12 mol. Toplam Cl⁻ = 0,18 mol; toplam hacim 0,5 L. [Cl⁻] = 0,18 / 0,5 = 0,36 M. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Çözünürlükle ilgili;
I. Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır.
II. Bir gazın sudaki çözünürlüğü, o gazın sıvı üzerindeki kısmi basıncı arttıkça artar.
III. Katıların sudaki çözünürlüğü basınç değişiminden önemli ölçüde etkilenir.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Gazların çözünmesi genellikle ekzotermiktir; sıcaklık artınca çözünürlük azalır (I doğru). Henry yasasına göre gaz çözünürlüğü kısmi basınçla doğru orantılıdır (II doğru). Katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan pratik olarak etkilenmez (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Kütlece %36,5'lik ve yoğunluğu 1,2 g/mL olan HCl çözeltisinden, 0,6 M HCl içeren 500 mL çözelti hazırlanmak isteniyor.
Bunun için derişik çözeltiden kaç mL alınıp su ile 500 mL'ye tamamlanmalıdır? (HCl = 36,5 g/mol)Çözüm: Derişik çözeltinin molaritesi: M = (1000 × d × %) / MA = 1000 × 1,2 × 0,365 / 36,5 = 12 M. Seyreltmede mol sayısı korunur: M₁V₁ = M₂V₂ → 12 × V₁ = 0,6 × 500 → V₁ = 25 mL. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
0,1 mol X(NO₃)ₙ tuzu 500 g suda tamamen çözünüp iyonlaştığında elde edilen çözeltinin donmaya başlama sıcaklığı −1,488 °C olarak ölçülüyor.
Buna göre n sayısı kaçtır? (Su için Kd = 1,86 °C/m)Çözüm: Molalite m = 0,1 / 0,5 = 0,2 m. ΔTd = Kd × m × i → 1,488 = 1,86 × 0,2 × i → i = 1,488 / 0,372 = 4. X(NO₃)ₙ → Xⁿ⁺ + n NO₃⁻ ifadesinde toplam iyon sayısı 1 + n = 4, dolayısıyla n = 3. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Belirli bir sıcaklıkta saf suyun buhar basıncı 30 mmHg'dir. Bu sıcaklıkta 68,4 g suda 36 g glikoz (C₆H₁₂O₆) çözülüyor.
Buna göre çözeltinin buhar basıncı saf suya göre kaç mmHg düşer? (H₂O = 18 g/mol, C₆H₁₂O₆ = 180 g/mol)Çözüm: n(su) = 68,4 / 18 = 3,8 mol; n(glikoz) = 36 / 180 = 0,2 mol. Suyun mol kesri X = 3,8 / 4 = 0,95. Raoult yasasına göre P(çözelti) = 0,95 × 30 = 28,5 mmHg. Buhar basıncı düşmesi = 30 − 28,5 = 1,5 mmHg (ya da ΔP = X(glikoz) × P° = 0,05 × 30). Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Sıvı Çözeltiler Konu Özeti
Çözelti, çözünen ve çözücüden oluşan homojen karışımdır. Çözünme sürecinde çözünen ve çözücü tanecikleri arasında yeni etkileşimler kurulur; polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Çözeltinin derişimi farklı birimlerle ifade edilir: kütlece yüzde, hacimce yüzde, ppm, mol kesri, molarite (mol/L) ve molalite (mol/kg çözücü). Molarite sıcaklıkla değişebilirken molalite çözücü kütlesine dayandığı için sıcaklıktan etkilenmez. Seyreltme ve karıştırma işlemlerinde çözünenin mol sayısı korunur.
Koligatif özellikler, çözünenin türüne değil çözeltideki tanecik sayısına bağlıdır. Uçucu olmayan bir madde çözüldüğünde buhar basıncı düşer, kaynama noktası yükselir, donma noktası alçalır ve osmotik basınç oluşur. Kaynama noktası yükselmesi ΔTk = Kk × m × i, donma noktası alçalması ΔTd = Kd × m × i bağıntılarıyla hesaplanır. Buradaki i, bir formül biriminden oluşan tanecik sayısıdır; şeker ve glikoz için 1, NaCl için 2, CaCl₂ için 3'tür. Raoult yasasına göre çözeltinin buhar basıncı, çözücünün mol kesri ile saf çözücünün buhar basıncının çarpımıdır.
Çözünürlük, belirli sıcaklıkta 100 g suda çözünebilen en fazla madde miktarıdır. Katıların çoğunun çözünürlüğü sıcaklıkla artarken gazların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır. Henry yasasına göre gaz çözünürlüğü gazın kısmi basıncıyla doğru orantılıdır; katı ve sıvıların çözünürlüğü ise basınçtan etkilenmez. Yoğunluğu ve kütlece yüzdesi bilinen derişik çözeltilerin molaritesi M = 1000 × d × % / MA bağıntısıyla bulunur ve seyreltme hesabında kullanılır.
Bilmen Gerekenler
- Molarite = mol / litre çözelti; molalite = mol / kg çözücü.
- Seyreltmede M₁V₁ = M₂V₂; karıştırmada toplam mol toplam hacme bölünür.
- Derişik çözelti molaritesi: M = 1000 × d × (kütlece oran) / MA.
- ΔTk = Kk × m × i ve ΔTd = Kd × m × i; i iyonlaşan tanecik sayısıdır.
- Tanecik derişimi büyük olan çözeltinin kaynama noktası yüksek, donma noktası düşüktür.
- Raoult yasası: P(çözelti) = X(çözücü) × P°(çözücü).
- Gaz çözünürlüğü sıcaklıkla azalır, kısmi basınçla artar (Henry yasası).
Sık Yapılan Hatalar
- Koligatif özellik hesabında iyonik bileşiklerin i değerini hesaba katmamak.
- Molalitede çözelti kütlesini, molaritede çözücü hacmini kullanmak.
- Karışımda ortak iyon derişimini bulurken formüldeki iyon katsayısını (CaCl₂'de 2 Cl⁻) unutmak.
- Buharlaştırma veya çözünen ekleme sorularında çözelti kütlesindeki değişimi hesaba katmamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Sıvı Çözeltiler testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Sıvı Çözeltiler testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Sıvı Çözeltiler testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.