TYT Optik Testi
TYT Fizik Optik konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Düzlem aynada gerçek bir cismin görüntüsünün özellikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: Düzlem aynada görüntü sanal, düz, cisimle eşit boyda ve aynaya cisimle eşit uzaklıktadır; ayrıca sağ-sol yer değiştirmiş görünür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Bir ışık ışını düzlem aynanın yüzeyi ile 55° açı yapacak şekilde aynaya geliyor. Yansıma açısı kaç derecedir?Çözüm: Gelme ve yansıma açıları yüzeyle değil, normalle ölçülür. Gelme açısı 90° − 55° = 35°'dir. Yansıma kanununa göre yansıma açısı gelme açısına eşittir: 35°. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdaki olaylardan hangisi ışığın doğrusal yolla yayılmasının bir sonucudur?Çözüm: Işık doğrusal yolla yayıldığı için saydam olmayan bir cismin arkasına ulaşamaz ve gölge oluşur. Gökkuşağı, serap, yıldızların titremesi ve kalemin kırık görünmesi kırılma olaylarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Havadan suya eğik olarak gelen bir ışık ışını için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Su havaya göre çok kırıcı bir ortamdır. Işık az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken hızı azalır ve normale yaklaşarak kırılır. Tam yansıma yalnızca çok kırıcıdan az kırıcıya geçerken olabilir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Düzlem bir aynanın 3 m önünde duran bir kişi aynaya doğru 1 m yaklaşıyor. Son durumda kişi ile aynadaki görüntüsü arasındaki uzaklık kaç metredir?Çözüm: Kişinin aynaya son uzaklığı 3 − 1 = 2 m'dir. Görüntü de aynanın arkasında 2 m uzaklıkta oluşur. Kişi ile görüntü arası 2 + 2 = 4 m olur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Beyaz ışık altında kırmızı görünen opak bir kumaş, karanlık bir odada yalnızca yeşil ışıkla aydınlatılırsa hangi renkte görünür?Çözüm: Opak cisimler yansıttıkları ışığın renginde görünür. Kırmızı kumaş yalnızca kırmızı ışığı yansıtır, diğer renkleri soğurur. Yeşil ışığı soğurduğu için göze ışık gelmez ve kumaş siyah görünür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Araçların yan aynalarında tümsek ayna kullanılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Tümsek aynalar ışığı dağıtır; görüntüler küçük olduğu için aynı ayna boyutunda daha geniş bir alan görülebilir. Bu yüzden dikiz aynalarında ve kavşaklarda kullanılır. Işığı toplayan ayna çukur aynadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Tümsek aynanın önüne konulan gerçek bir cismin görüntüsü ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Görüntü her zaman sanaldır.
II. Görüntü her zaman düzdür.
III. Görüntü her zaman cisimden küçüktür.Çözüm: Tümsek aynada gerçek bir cisim nerede olursa olsun görüntü aynanın arkasında, odakla ayna arasında oluşur; sanal, düz ve cisimden küçüktür. Üç yargı da doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Odak uzaklığı 10 cm olan bir çukur aynanın asal ekseni üzerinde, aynadan 30 cm uzağa bir cisim konuluyor. Oluşan görüntünün özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Merkez (M) aynadan 2f = 20 cm uzaktadır. Cisim 30 cm'de, yani merkezin dışındadır. Bu durumda görüntü odak ile merkez arasında oluşur; gerçek, ters ve cisimden küçüktür. Cisim tam merkezde olsaydı görüntü eşit boyda olurdu. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Tam yansıma ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Işık az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçerken tam yansıma olabilir.
II. Çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama gelen ışığın gelme açısı sınır açısından büyükse tam yansıma olur.
III. Fiber optik kablolarda ışık, tam yansıma yoluyla iletilir.Çözüm: Tam yansıma yalnızca ışık çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama geçerken ve gelme açısı sınır açısından büyük olduğunda gerçekleşir; bu yüzden I yanlış, II doğrudur. Fiber optik kablolar bu ilkeyle çalışır (III doğru). Cevap II ve III. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Optik Konu Özeti
Optik, ışığın davranışını inceler. Işık, boşlukta da yayılabilen elektromanyetik bir dalgadır ve homojen ortamda doğrusal yolla yayılır; gölge oluşumu bunun sonucudur. Işık bir yüzeye çarptığında yansır. Yansıma kanununa göre gelme açısı yansıma açısına eşittir; bu açılar yüzeyle değil, yüzeyin normaliyle ölçülür. Düzlem aynada görüntü sanal, düz, cisimle eşit boyda ve aynaya cisimle eşit uzaklıktadır. Işık kaynağı noktasal ise yalnızca tam gölge, genişse tam gölge ile birlikte yarı gölge oluşur.
Küresel aynalar çukur ve tümsek olmak üzere ikiye ayrılır. Çukur ayna ışığı toplar; cismin odak ve merkeze göre konumuna bağlı olarak gerçek ya da sanal görüntü oluşturur. Tümsek ayna ışığı dağıtır ve her zaman sanal, düz, küçük görüntü verir; geniş görüş alanı sağladığı için dikiz aynalarında kullanılır. Işık bir ortamdan diğerine geçerken hızı değişir ve kırılır. Az kırıcıdan çok kırıcıya geçen ışık normale yaklaşır. Çok kırıcıdan az kırıcıya gelen ışık, sınır açısını aşarsa tam yansıma yapar.
TYT'de düzlem aynada görüntü uzaklığı, yansıma açısı hesabı, küresel aynalarda görüntü özellikleri, kırılmada normale yaklaşma-uzaklaşma ve renk soruları sık çıkar. Opak cisimlerin yansıttıkları ışığın renginde göründüğünü, farklı renkli ışık altında siyah görünebileceğini unutma. Gökkuşağı, serap ve suya batırılan kalemin kırık görünmesi kırılma örnekleri; fiber optik kablolar ise tam yansımanın uygulamasıdır. Soruları çözerken ışın çizimi yapmak, görüntünün yerini ve özelliklerini görmeyi kolaylaştırır.
Bilmen Gerekenler
- Gelme açısı = yansıma açısı; açılar normalle ölçülür.
- Düzlem aynada görüntü sanal, düz, eşit boyda; cisim-görüntü uzaklığı cisim-ayna uzaklığının 2 katı.
- Tümsek ayna: her zaman sanal, düz, küçük görüntü; geniş görüş alanı.
- Çukur aynada cisim merkezin dışındaysa görüntü gerçek, ters ve küçüktür; merkezdeyse eşit boydadır.
- Az kırıcıdan çok kırıcıya geçen ışık yavaşlar ve normale yaklaşır.
- Tam yansıma yalnızca çok kırıcıdan az kırıcıya geçişte, gelme açısı sınır açısından büyükken olur.
- Opak cisim yansıttığı ışığın renginde görünür; yansıtacak ışık yoksa siyah görünür.
Sık Yapılan Hatalar
- Gelme açısını ayna yüzeyiyle ölçmek.
- Düzlem aynada kişi ile görüntü arasındaki uzaklığı ayna uzaklığına eşit almak.
- Tam yansımanın az kırıcıdan çok kırıcıya geçişte de olabileceğini sanmak.
- Kırmızı cismin her ışık altında kırmızı göründüğünü düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Optik testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Optik testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Optik testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.