TYT Madde ve Özellikleri Testi
TYT Fizik Madde ve Özellikleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aynı sıcaklık ve basınç altında saf maddeler için aşağıdakilerden hangisi ayırt edici bir özelliktir?Çözüm: Kütle, hacim, uzunluk ve ağırlık madde miktarına bağlı ortak özelliklerdir. Özkütle (d = m/V) ise aynı koşullarda her saf madde için belirli bir değerdir; bu yüzden ayırt edicidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Kütlesi 60 g, hacmi 20 cm³ olan bir cismin özkütlesi kaç g/cm³'tür?Çözüm: d = m / V = 60 / 20 = 3 g/cm³. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Temiz bir cam yüzeye damlatılan suyun yüzeye yayılarak ıslatmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Farklı maddelerin tanecikleri arasındaki çekim adezyon, aynı maddenin tanecikleri arasındaki çekim kohezyondur. Adezyon > kohezyon ise sıvı yüzeyi ıslatır ve yayılır (su–cam). Kohezyon büyük olsaydı sıvı damla şeklinde toplanırdı (cıva–cam). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Özkütlesi 2 g/cm³ olan bir sıvıdan 100 cm³ ile özkütlesi 0,8 g/cm³ olan başka bir sıvıdan 50 cm³ alınarak homojen bir karışım hazırlanıyor. Hacim kaybı olmadığına göre karışımın özkütlesi kaç g/cm³'tür?Çözüm: Kütleler: 2 · 100 = 200 g ve 0,8 · 50 = 40 g. Toplam kütle 240 g, toplam hacim 150 cm³. d = 240 / 150 = 1,6 g/cm³. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Yüzey gerilimi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Sıvının sıcaklığı arttıkça yüzey gerilimi azalır.
II. Suya deterjan eklendiğinde suyun yüzey gerilimi artar.
III. Su sineklerinin (su örümceklerinin) su yüzeyinde batmadan durabilmesi yüzey gerilimiyle açıklanır.Çözüm: I doğrudur: sıcaklık artınca tanecikler arası çekim zayıflar, yüzey gerilimi azalır. II yanlıştır: deterjan ve sabun yüzey gerilimini azaltır. III doğrudur. Cevap I ve III. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aynı maddeden yapılmış küp şeklindeki bir cismin kenar uzunluğu 2 katına çıkarılırsa cismin dayanıklılığı (kesit alanı / hacim) nasıl değişir?Çözüm: Kenar a olan küpte dayanıklılık a² / a³ = 1/a ile orantılıdır. Kenar 2a olunca dayanıklılık 1/(2a) olur, yani yarıya iner. Bu nedenle boyut büyüdükçe cisimler orantılı olarak daha dayanıksızdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Kılcallık olayı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Cam boru inceldikçe suyun boruda yükselme miktarı artar.
II. Cam kılcal boruya giren cıvanın seviyesi, kaptaki cıva seviyesinin altında kalır.
III. Bitkilerin topraktaki suyu gövdeye taşımasında kılcallık etkilidir.Çözüm: I doğrudur: su camı ıslattığı için ince boruda daha çok yükselir. II doğrudur: cıvada kohezyon adezyondan büyüktür, cıva kılcal boruda alçalır. III doğrudur. Cevap I, II ve III. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Özkütlesi 2,7 g/cm³ olan alüminyumdan yapılmış 540 g kütleli bir cismin hacmi kaç cm³'tür?Çözüm: V = m / d = 540 / 2,7 = 200 cm³. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Özkütleleri 1 g/cm³ ve 3 g/cm³ olan, birbiri içinde çözünen iki sıvıdan eşit kütleler alınarak karıştırılıyor. Hacim kaybı olmadığına göre karışımın özkütlesi kaç g/cm³'tür?Çözüm: Her birinden m gram alınsın. Hacimler m/1 = m ve m/3 olur; toplam hacim 4m/3. Toplam kütle 2m. d = 2m ÷ (4m/3) = 1,5 g/cm³. Eşit kütlede karışımın özkütlesi aritmetik ortalama (2) değildir; bu yaygın bir hatadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Özkütlesi 2,7 g/cm³ olan bir maddeden yapılmış içi boş bir kürenin dış hacmi 50 cm³, kütlesi 81 g'dır. Kürenin içindeki boşluğun hacmi kaç cm³'tür?Çözüm: Maddenin kendi hacmi V = m / d = 81 / 2,7 = 30 cm³. Boşluk hacmi = dış hacim − madde hacmi = 50 − 30 = 20 cm³. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Madde ve Özellikleri Konu Özeti
Kütlesi ve hacmi olan her şey maddedir. Maddelerin kütle, hacim ve ağırlık gibi ortak özellikleri ile özkütle, erime ve kaynama noktası gibi ayırt edici özellikleri vardır. Özkütle, birim hacimdeki madde miktarıdır ve d = m / V bağıntısıyla hesaplanır. Aynı sıcaklık ve basınçta saf bir maddenin özkütlesi sabittir; bu yüzden maddeyi tanımada kullanılır. Karışımlarda toplam kütle toplam hacme bölünerek karışımın özkütlesi bulunur.
Dayanıklılık, bir cismin kesit alanının hacmine oranıyla ilişkilidir. Aynı maddeden yapılmış benzer cisimlerde boyut büyüdükçe dayanıklılık azalır; bu yüzden karınca kendi ağırlığının kat kat fazlasını taşıyabilir. Aynı cins tanecikler arasındaki çekime kohezyon, farklı cins tanecikler arasındaki çekime adezyon denir. Adezyon kohezyondan büyükse sıvı yüzeyi ıslatır. Sıvı yüzeyinin gerilmiş bir zar gibi davranmasına yüzey gerilimi, ince borularda sıvının yükselmesi ya da alçalmasına kılcallık denir.
TYT'de özkütle hesabı, karışım soruları ve günlük hayattan kavram soruları sıkça çıkar. Eşit kütle ve eşit hacim karışımlarını ayırt etmek önemlidir; eşit hacimde özkütle aritmetik ortalamadır, eşit kütlede değildir. Yüzey geriliminin sıcaklık artınca ve deterjan eklenince azaldığını, suyun camda yükselip cıvanın alçaldığını bilmelisin. Dayanıklılık sorularında kenar uzunluğu değişince oranın nasıl değiştiğini hesaplamak yeterlidir. Soru köklerinde verilen birimlere dikkat et; g/cm³ ile kg/m³ arasında 1000 kat fark olduğunu unutma.
Bilmen Gerekenler
- Özkütle d = m / V; birimi g/cm³ veya kg/m³ (1 g/cm³ = 1000 kg/m³).
- Karışımın özkütlesi = toplam kütle / toplam hacim.
- Eşit hacimli karışımda d = (d₁ + d₂) / 2; eşit kütleli karışımda d = 2·d₁·d₂ / (d₁ + d₂).
- Dayanıklılık ∝ kesit alanı / hacim; küpte 1/a ile orantılıdır.
- Adezyon > kohezyon ise sıvı ıslatır ve kılcal boruda yükselir (su–cam).
- Kohezyon > adezyon ise sıvı ıslatmaz ve kılcal boruda alçalır (cıva–cam).
- Sıcaklık artınca veya sabun, deterjan eklenince yüzey gerilimi azalır.
- Boru inceldikçe kılcallık etkisi artar.
Sık Yapılan Hatalar
- Eşit kütleli karışımda özkütleyi aritmetik ortalama ile bulmak.
- Kütle ve hacmi ayırt edici özellik sanmak; bunlar madde miktarına bağlı ortak özelliklerdir.
- Büyük cisimlerin daha dayanıklı olduğunu düşünmek; boyut büyüdükçe dayanıklılık azalır.
- Deterjanın yüzey gerilimini artırdığını sanmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Madde ve Özellikleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Madde ve Özellikleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Madde ve Özellikleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.