TYT Isı ve Sıcaklık Testi
TYT Fizik Isı ve Sıcaklık konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
25 °C sıcaklık kelvin ölçeğinde kaç K'dir?Çözüm: T(K) = t(°C) + 273 = 25 + 273 = 298 K. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Isı enerjisinin SI birim sistemindeki birimi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Isı bir enerji türüdür; SI birimi joule'dür (J). Kelvin ve santigrat derece sıcaklık birimleridir; watt güç, newton kuvvet birimidir. Kalori de ısı birimidir ama SI birimi değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Sıcaklık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?Çözüm: Sıcaklık, taneciklerin ortalama kinetik enerjisinin ölçüsüdür; termometreyle ölçülür, birimi kelvin'dir ve madde miktarına bağlı değildir. Sıcaklık farkından dolayı aktarılan enerji ise ısıdır ve kalorimetre kabıyla ölçülür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
20 °C sıcaklıktaki 200 g suyun sıcaklığını 70 °C'ye çıkarmak için gereken ısı kaç kalori'dir? (Suyun öz ısısı c = 1 cal/g·°C, ısı kaybı yok)Çözüm: Q = m · c · ΔT = 200 · 1 · (70 − 20) = 200 · 50 = 10000 cal. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
80 °C sıcaklıktaki 300 g su ile 20 °C sıcaklıktaki 100 g su yalıtılmış bir kapta karıştırılıyor. Isıl denge sağlandığında karışımın sıcaklığı kaç °C olur?Çözüm: Alınan ısı = verilen ısı: 300 · 1 · (80 − T) = 100 · 1 · (T − 20) → 24000 − 300T = 100T − 2000 → 400T = 26000 → T = 65 °C. Kütleler farklı olduğu için basit ortalama (50 °C) yanlıştır; denge sıcaklığı kütlesi büyük olanın sıcaklığına daha yakındır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Saf bir katının erimesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Erime süresince sıcaklığı sabit kalır.
II. Erime sırasında alınan ısı, taneciklerin potansiyel enerjisini artırır.
III. Aynı basınçta saf bir maddenin erime sıcaklığı ile donma sıcaklığı birbirine eşittir.Çözüm: Saf maddelerde hal değişimi boyunca sıcaklık sabittir (I). Alınan ısı ortalama kinetik enerjiyi değil, tanecikler arası bağları zayıflatarak potansiyel enerjiyi artırır (II). Aynı basınçta erime ve donma noktaları eşittir (III). Üçü de doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
0 °C sıcaklıktaki 50 g buzun tamamını 0 °C'de suya dönüştürmek için gereken ısı kaç kalori'dir? (Buzun erime ısısı L = 80 cal/g)Çözüm: Hal değişiminde sıcaklık değişmez; Q = m · L = 50 · 80 = 4000 cal. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Demiryolu raylarının ekleme yerlerinde küçük boşluklar bırakılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Sıcak havalarda raylar ısınarak uzar (boyca genleşme). Boşluk bırakılmazsa raylar birbirini iterek eğilebilir. Bu nedenle ekleme yerlerinde genleşme payı bırakılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
X ve Y sıvılarından X'in öz ısısı Y'ninkinin 2 katı, X'in kütlesi ise Y'ninkinin 3 katıdır. Bu sıvılara eşit miktarda ısı verildiğinde, hal değişimi olmadığına göre sıcaklık değişimlerinin oranı ΔT_X / ΔT_Y kaçtır?Çözüm: Q = m · c · ΔT → ΔT = Q / (m · c). Isılar eşit: ΔT_X / ΔT_Y = (m_Y · c_Y) / (m_X · c_X) = (1 · 1) / (3 · 2) = 1/6. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
−10 °C sıcaklıktaki 20 g buzu 20 °C sıcaklıkta suya dönüştürmek için gereken toplam ısı kaç kalori'dir? (c_buz = 0,5 cal/g·°C, c_su = 1 cal/g·°C, buzun erime ısısı L = 80 cal/g, erime sıcaklığı 0 °C)Çözüm: Üç aşama vardır: 1) Buzu −10 °C'den 0 °C'ye ısıtmak: 20 · 0,5 · 10 = 100 cal. 2) 0 °C'de eritmek: 20 · 80 = 1600 cal. 3) Suyu 0 °C'den 20 °C'ye ısıtmak: 20 · 1 · 20 = 400 cal. Toplam 100 + 1600 + 400 = 2100 cal. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Isı ve Sıcaklık Konu Özeti
Sıcaklık, maddeyi oluşturan taneciklerin ortalama kinetik enerjisinin bir göstergesidir ve termometreyle ölçülür. Isı ise sıcaklık farkından dolayı bir maddeden diğerine aktarılan enerjidir; birimi joule veya kaloridir. Celsius ve Kelvin ölçekleri arasında T = t + 273 ilişkisi vardır. Bir maddenin sıcaklığını değiştirmek için gereken ısı Q = m · c · ΔT ile bulunur; burada c öz ısıdır ve ayırt edici bir özelliktir. m · c çarpımına ısı sığası denir.
Maddeler ısı alıp verirken hal değiştirebilir. Saf maddelerde erime, donma, kaynama ve yoğuşma sırasında sıcaklık sabit kalır; alınan ısı taneciklerin potansiyel enerjisini artırır ve Q = m · L ile hesaplanır. Sıcaklıkları farklı maddeler temas ettiğinde ısıl dengeye ulaşılır ve alınan ısı verilen ısıya eşit olur. Isı iletim, konveksiyon ve ışıma yollarıyla yayılır. Maddeler ısınınca genleşir; raylardaki ve köprülerdeki boşluklar bu yüzden bırakılır.
TYT'de ısı-sıcaklık farkı, Q = m · c · ΔT hesabı, karışım denge sıcaklığı, hal değişim grafikleri ve genleşme örnekleri sık çıkar. Denge sorularında basit ortalamaya kaçmadan alınan ve verilen ısıyı eşitlemelisin. Hal değişimi içeren sorularda süreci aşamalara bölüp her aşamanın ısısını ayrı hesaplamak en güvenli yoldur. Buharlaşmanın her sıcaklıkta olduğunu, kaynamanın ise belirli bir sıcaklıkta gerçekleştiğini de unutma. Isı sığası büyük olan maddelerin sıcaklığının daha zor değiştiğini de aklında tut.
Bilmen Gerekenler
- T(K) = t(°C) + 273; mutlak sıfır 0 K = −273 °C.
- Q = m · c · ΔT (sıcaklık değişimi), Q = m · L (hal değişimi).
- Isıl dengede alınan ısı = verilen ısı; denge sıcaklığı ısı sığası büyük olanın sıcaklığına yakındır.
- Saf maddelerde hal değişimi sırasında sıcaklık sabittir.
- Aynı basınçta erime noktası donma noktasına, kaynama noktası yoğuşma noktasına eşittir.
- Isı yayılma yolları: iletim (katılar), konveksiyon (akışkanlar), ışıma (boşlukta da olur).
- Buharlaşma yüzey alanı, sıcaklık ve rüzgârla artar, ortam nemi arttıkça azalır.
Sık Yapılan Hatalar
- Isı ile sıcaklığı aynı şey sanmak; sıcaklık enerji değil, ortalama kinetik enerjinin göstergesidir.
- Karışım denge sıcaklığını kütleleri hesaba katmadan basit ortalama ile bulmak.
- Hal değişimi sırasında sıcaklığın arttığını düşünmek.
- Buz-su hesaplarında 0 °C'ye kadar ısınma ve erime aşamalarından birini atlamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Isı ve Sıcaklık testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Isı ve Sıcaklık testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Isı ve Sıcaklık testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.