TYT İş Güç ve Enerji Testi
TYT Fizik İş Güç ve Enerji konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Bir cisme 50 N'luk sabit kuvvet uygulanıyor ve cisim kuvvet doğrultusunda 4 m yer değiştiriyor. Kuvvetin yaptığı iş kaç J'dür?Çözüm: Kuvvet ve yer değiştirme aynı doğrultuda olduğundan W = F · x = 50 · 4 = 200 J. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Kütlesi 2 kg olan bir cisim 3 m/s hızla hareket etmektedir. Cismin kinetik enerjisi kaç J'dür?Çözüm: E_k = ½ · m · v² = ½ · 2 · 3² = 9 J. Hızın karesi alınmazsa 3 J, ½ unutulursa 18 J gibi hatalı sonuçlar bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi güç birimidir?Çözüm: Güç birim zamanda yapılan iştir; SI birimi watt'tır (1 W = 1 J/s). Joule iş/enerji, newton kuvvet, pascal basınç, kelvin sıcaklık birimidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Kütlesi 4 kg olan bir cisim yerden 5 m yükseklikten serbest bırakılıyor. Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre cismin yere çarpma hızı kaç m/s'dir? (g = 10 m/s²)Çözüm: Enerji korunumu: m·g·h = ½·m·v². Kütle sadeleşir: v² = 2·g·h = 2 · 10 · 5 = 100, v = 10 m/s. Sonucun kütleye bağlı olmadığına dikkat et. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Kütlesi 60 kg olan bir öğrenci, 6 m yükseklikteki bir kata merdivenle 12 saniyede çıkıyor. Öğrencinin yer çekimine karşı harcadığı ortalama güç kaç W'tır? (g = 10 m/s²)Çözüm: Yapılan iş W = m·g·h = 60 · 10 · 6 = 3600 J. Güç P = W / t = 3600 / 12 = 300 W. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Fiziksel anlamda iş ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Cisme uygulanan kuvvet yer değiştirmeye dik ise bu kuvvetin yaptığı iş sıfırdır.
II. Duvarı iten ancak hareket ettiremeyen bir kişi duvar üzerinde iş yapmaz.
III. Çantasını yatay yolda sabit hızla taşıyan kişinin çantaya uyguladığı düşey kuvvet iş yapar.Çözüm: İş için kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir. I doğrudur: dik kuvvet iş yapmaz. II doğrudur: yer değiştirme yoktur. III yanlıştır: düşey kuvvet yatay yer değiştirmeye diktir, iş yapmaz. Cevap I ve II. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Bir elektrik motoru çalışırken 2000 J enerji harcıyor ve bunun 1500 J'lük kısmını yararlı işe dönüştürüyor. Motorun verimi yüzde kaçtır?Çözüm: Verim = (yararlı iş / harcanan enerji) · 100 = (1500 / 2000) · 100 = %75. Kalan 500 J çoğunlukla ısı olarak ortama verilir; bu yüzden hiçbir makinenin verimi %100 olamaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir hidroelektrik santralinde gerçekleşen enerji dönüşümü sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: Barajda biriken yüksekteki suyun potansiyel enerjisi vardır. Su aşağı akarken bu enerji kinetik enerjiye dönüşür, türbinleri döndürür ve jeneratörde elektrik enerjisi üretilir. Son seçenek nükleer santrale aittir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Kütlesi 2 kg olan bir cisim yatay düzlemde 10 m/s hızla fırlatılıyor. Cisme hareket boyunca 4 N büyüklüğünde sabit sürtünme kuvveti etki ettiğine göre cisim durana kadar kaç metre yol alır?Çözüm: Başlangıç kinetik enerjisi E_k = ½ · 2 · 10² = 100 J. Bu enerjinin tamamı sürtünmeye karşı harcanır: f · x = 100 → 4 · x = 100 → x = 25 m. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Yerden 20 m yükseklikten serbest bırakılan bir cismin kinetik enerjisi, yere göre potansiyel enerjisinin 3 katına eşit olduğu anda cisim yerden kaç metre yüksektedir? (Sürtünmeler önemsiz)Çözüm: Toplam mekanik enerji başlangıçta m·g·20'dir ve korunur. İstenen anda E_p = m·g·h ve E_k = 3·m·g·h, toplam 4·m·g·h = m·g·20 → h = 5 m. 15 m cismin düştüğü mesafedir; bu bir çeldiricidir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
İş Güç ve Enerji Konu Özeti
Fizikte iş, bir kuvvetin cismi kendi doğrultusunda yer değiştirmesiyle yapılır ve W = F · x ile hesaplanır. Kuvvet yer değiştirmeye dikse ya da cisim yer değiştirmiyorsa fiziksel anlamda iş yapılmaz. İşin birimi joule'dür. Güç, birim zamanda yapılan iştir; P = W / t bağıntısıyla hesaplanır ve birimi watt'tır. Aynı işi daha kısa sürede yapan makine daha güçlüdür. Örneğin duvarı ne kadar güçlü itersen it, duvar kıpırdamıyorsa üzerinde iş yapmış olmazsın.
Enerji, iş yapabilme yeteneğidir. Hareket eden cisimlerin kinetik enerjisi E_k = ½ · m · v², yüksekteki cisimlerin yer çekimi potansiyel enerjisi E_p = m · g · h ile bulunur. Sürtünmelerin önemsiz olduğu durumlarda mekanik enerji (kinetik + potansiyel) korunur. Sürtünme varsa kaybolan mekanik enerji ısıya dönüşür. Verim, yararlı enerjinin harcanan enerjiye oranıdır ve hiçbir gerçek makinede %100 olamaz. Enerji yoktan var edilemez, yalnızca bir türden başka bir türe dönüşür.
TYT'de iş yapılıp yapılmadığını yorumlama, güç ve verim hesabı, serbest düşmede enerji korunumu ve sürtünmeli yolda duruş mesafesi soruları sık çıkar. Enerji korunumu sorularında kütle çoğu zaman sadeleşir; bunu fark etmek zaman kazandırır. Santrallerde ve günlük aletlerde enerji dönüşüm sırasını da bilmelisin. Yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynaklarını ayırt etmek de bu konunun kavram sorularındandır. Grafik sorularında kuvvet-yol grafiğinin altındaki alanın işi verdiğini de hatırla.
Bilmen Gerekenler
- W = F · x (kuvvet ve yer değiştirme aynı doğrultuda); birim joule.
- Kuvvet harekete dikse iş sıfırdır.
- P = W / t; birim watt (1 W = 1 J/s). 1 kWh = 3,6 · 10⁶ J.
- E_k = ½ · m · v², E_p = m · g · h.
- Sürtünmesiz ortamda serbest düşmede v = √(2 · g · h); kütleye bağlı değildir.
- Sürtünmeli yolda: başlangıç kinetik enerjisi = f · x (duruş mesafesi).
- Verim = yararlı enerji / harcanan enerji · 100.
Sık Yapılan Hatalar
- Yatayda sabit hızla taşınan yük için taşıyıcının düşey kuvvetinin iş yaptığını sanmak.
- Kinetik enerjide hızın karesini almayı ya da ½ katsayısını unutmak.
- Enerji ile gücü karıştırmak; güç, enerjinin ne kadar hızlı aktarıldığıdır.
- Kilowatt-saatin bir güç birimi olduğunu sanmak; kWh bir enerji birimidir.
Sıkça Sorulan Sorular
İş Güç ve Enerji testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
İş Güç ve Enerji testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT İş Güç ve Enerji testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.