TYT Elektrik Akımı Testi
TYT Fizik Elektrik Akımı konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Uçları arasındaki potansiyel farkı 12 V olan 4 Ω'luk bir dirençten geçen akım kaç A'dir?Çözüm: Ohm yasası: I = V / R = 12 / 4 = 3 A. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Bir elektrik devresinde akım şiddetini ölçen ampermetre ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Ampermetre, ölçtüğü akım kendi üzerinden geçsin diye devreye seri bağlanır; akımı değiştirmemesi için iç direnci çok küçüktür. Voltmetre ise paralel bağlanır ve iç direnci çok büyüktür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Dirençleri 2 Ω, 3 Ω ve 5 Ω olan üç direnç birbirine seri bağlanıyor. Eşdeğer direnç kaç Ω'dur?Çözüm: Seri bağlı dirençlerde eşdeğer direnç dirençlerin toplamıdır: 2 + 3 + 5 = 10 Ω. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
6 Ω ve 3 Ω'luk iki direnç birbirine paralel bağlanıyor. Eşdeğer direnç kaç Ω'dur?Çözüm: Paralel bağlamada 1/R_eş = 1/6 + 1/3 = 1/6 + 2/6 = 3/6 → R_eş = 2 Ω. Paralel eşdeğer direnç, en küçük dirençten (3 Ω) de küçüktür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Direnci R olan bir telle aynı maddeden yapılmış ikinci bir telin boyu birinci telin 2 katı, kesit alanı ise yarısıdır. Aynı sıcaklıkta ikinci telin direnci kaç R'dir?Çözüm: R = ρ · L / A. Yeni direnç R' = ρ · (2L) / (A/2) = 4 · ρ · L / A = 4R. Direnç boyla doğru, kesit alanıyla ters orantılıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
220 V'luk şebekeye bağlı bir ısıtıcıdan 5 A akım geçmektedir. Isıtıcı 2 saat çalıştırılırsa harcadığı elektrik enerjisi kaç kWh olur?Çözüm: Güç P = V · I = 220 · 5 = 1100 W = 1,1 kW. Enerji E = P · t = 1,1 kW · 2 h = 2,2 kWh. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
İç direnci önemsiz 12 V'luk bir üretece önce 4 Ω'luk bir direnç seri bağlanıyor; bu dirence de birbirine paralel bağlı 6 Ω ve 12 Ω'luk dirençlerden oluşan grup seri bağlanıyor. Üreteçten çekilen akım kaç A'dir?Çözüm: Paralel grup: 1/R = 1/6 + 1/12 = 3/12 → R = 4 Ω. Toplam direnç 4 + 4 = 8 Ω. I = V / R = 12 / 8 = 1,5 A. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Elektrik akımı ve direnç ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Sabit sıcaklıktaki metal bir telin direnci, uçları arasındaki potansiyel farkı artırılınca artar.
II. Metal iletkenlerde elektrik akımının yönü, elektronların hareket yönünün tersidir.
III. Aynı sıcaklıkta, aynı maddeden ve aynı kesitli tellerin dirençleri boylarıyla doğru orantılıdır.Çözüm: I yanlıştır: direnç telin maddesine, boyuna, kesitine ve sıcaklığına bağlıdır; potansiyel farkı artınca akım artar, direnç değişmez. II doğrudur: akım yönü pozitif yük akışı yönü olarak kabul edilir. III doğrudur (R = ρ · L / A). Cevap II ve III. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
İç direnci önemsiz bir üretece birbirine paralel bağlı özdeş iki lamba bağlanmıştır. Lambalardan birinin teli koparsa diğer lambanın parlaklığı ve ana koldaki akım nasıl değişir?Çözüm: Paralel kollarda her lambanın uçlarındaki gerilim üretecin gerilimine eşittir. Bir lamba koptuğunda diğerinin gerilimi ve akımı değişmez, parlaklığı aynı kalır. Ana kol akımı iki kol akımının toplamıydı; artık tek kol kaldığı için yarıya iner. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Özdeş üç dirençten ikisi birbirine seri bağlanıyor ve bu seri kol, üçüncü dirence paralel bağlanarak uçları V gerilimli bir üretece bağlanıyor. Tek başına bulunan dirençte harcanan güç P₂, seri koldaki dirençlerin her birinde harcanan güç P₁ olduğuna göre P₂ / P₁ oranı kaçtır?Çözüm: Paralel kolların gerilimi eşittir, ikisinin de gerilimi V'dir. Tek dirençte P₂ = V² / R. Seri kolda gerilim iki dirence eşit bölünür, her birinde V/2 düşer: P₁ = (V/2)² / R = V² / (4R). Oran P₂ / P₁ = 4. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Elektrik Akımı Konu Özeti
Elektrik akımı, bir iletkenin kesitinden birim zamanda geçen yük miktarıdır; I = q / t ile hesaplanır ve birimi amperdir. Akımın oluşması için iletkenin uçları arasında potansiyel farkı (gerilim) bulunmalıdır. Akımın yönü, pozitif yüklerin hareket yönü olarak kabul edilir; metallerde bu, elektronların hareket yönünün tersidir. Ohm yasasına göre V = I · R'dir. Bir telin direnci R = ρ · L / A ile bulunur; telin boyu, kesit alanı, maddesi ve sıcaklığı direnci belirler.
Seri bağlı dirençlerden aynı akım geçer, eşdeğer direnç dirençlerin toplamıdır. Paralel bağlı dirençlerin uçlarındaki gerilim aynıdır ve 1/R_eş = 1/R₁ + 1/R₂ + … bağıntısı kullanılır; eşdeğer direnç en küçük dirençten de küçüktür. Ampermetre devreye seri, voltmetre paralel bağlanır. Elektrik enerjisi E = V · I · t, güç ise P = V · I = I² · R = V² / R ile hesaplanır. Evlerdeki elektrik tüketimi kilowatt-saat birimiyle ölçülür.
TYT'de Ohm yasası, eşdeğer direnç, karma devrede ana kol akımı, lambaların parlaklığı ve enerji tüketimi hesapları sıkça çıkar. Lamba parlaklığı lambanın gücüyle doğru orantılıdır. Paralel koldaki bir lamba koptuğunda diğerlerinin etkilenmemesi, seri bağlamada ise tüm devrenin kesilmesi klasik yorum sorularıdır. Kısa devre, sigorta ve topraklama gibi elektrik güvenliği konuları da kavram olarak sorulabilir. Karma devrelerde paralel grupları önce tek bir dirence indirip sonra seri toplamak işlemi kolaylaştırır.
Bilmen Gerekenler
- I = q / t; V = I · R (Ohm yasası).
- R = ρ · L / A; direnç boyla doğru, kesitle ters orantılıdır.
- Seri: R_eş = R₁ + R₂ + …; akım her dirençte aynıdır.
- Paralel: 1/R_eş = 1/R₁ + 1/R₂ + …; gerilim her kolda aynıdır.
- P = V · I = I² · R = V² / R; lamba parlaklığı güçle orantılıdır.
- E = P · t; 1 kWh = 3,6 · 10⁶ J.
- Ampermetre seri (iç direnç çok küçük), voltmetre paralel (iç direnç çok büyük) bağlanır.
Sık Yapılan Hatalar
- Direncin gerilim artınca arttığını sanmak; direnç telin yapısına ve sıcaklığına bağlıdır.
- Paralel eşdeğer direnci dirençlerin toplamı gibi hesaplamak.
- Akım yönünü elektronların hareket yönüyle aynı kabul etmek.
- Ampermetreyi paralel, voltmetreyi seri bağlamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Elektrik Akımı testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Elektrik Akımı testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Elektrik Akımı testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.