TYT Basınç Testi
TYT Fizik Basınç konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi basıncın SI birimidir?Çözüm: Basınç birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvettir: P = F / A. Birimi N/m² yani pascal'dır (Pa). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Ağırlığı 600 N olan bir kutu, yatay zemine 0,2 m²'lik yüzeyiyle konuluyor. Kutunun zemine uyguladığı basınç kaç Pa'dır?Çözüm: P = F / A = 600 / 0,2 = 3000 Pa. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Durgun bir havuzda, su yüzeyinden 3 m derinlikteki bir noktada yalnızca suyun oluşturduğu basınç kaç Pa'dır? (Suyun özkütlesi 1000 kg/m³, g = 10 m/s²)Çözüm: Sıvı basıncı P = h · d · g = 3 · 1000 · 10 = 30000 Pa. Açık hava basıncı istenmediği için eklenmez. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Durgun bir sıvının içindeki bir noktada sıvının oluşturduğu basınç ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Kabın şekline bağlı değildir.
II. Sıvının özkütlesine bağlıdır.
III. Kaptaki sıvının toplam kütlesine bağlıdır.Çözüm: Sıvı basıncı P = h · d · g ile hesaplanır; yalnızca derinliğe, sıvının özkütlesine ve g'ye bağlıdır. Kabın şekline ve sıvının toplam kütlesine bağlı değildir. I ve II doğru, III yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Karlı havalarda geniş tabanlı kar ayakkabısı giyen bir kişinin kara daha az batmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Ağırlık değişmez; ancak P = F / A bağıntısına göre yüzey alanı büyüdükçe basınç azalır. Bu nedenle kar ayakkabısı kişinin kara batmasını azaltır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Açık hava basıncı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça açık hava basıncı azalır.
II. Açık hava basıncı azaldıkça suyun kaynama sıcaklığı yükselir.
III. Deniz seviyesinde yapılan Torricelli deneyinde cıva sütununun yüksekliği yaklaşık 76 cm'dir.Çözüm: I doğrudur: yükseldikçe üstteki hava sütunu azalır. II yanlıştır: basınç azalınca su daha düşük sıcaklıkta kaynar (dağda su 100 °C'nin altında kaynar). III doğrudur: deniz seviyesinde 1 atm ≈ 76 cmHg. Cevap I ve III. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Bir hidrolik düzenekte küçük pistonun kesit alanı 10 cm², büyük pistonun kesit alanı 500 cm²'dir. Küçük pistona 40 N'luk kuvvet uygulandığında büyük pistona iletilen kuvvet kaç N olur? (Pistonlar aynı seviyede, sürtünmeler ve piston ağırlıkları önemsiz)Çözüm: Pascal ilkesine göre basınç her yöne aynen iletilir: F₁ / A₁ = F₂ / A₂ → 40 / 10 = F₂ / 500 → F₂ = 2000 N. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Kapalı bir kaptaki ideal gazın sıcaklığı sabit tutularak hacmi yarıya indiriliyor. Gazın basıncı nasıl değişir?Çözüm: Sabit sıcaklıkta gaz basıncı ile hacim ters orantılıdır (P · V = sabit). Hacim yarıya inince aynı sayıdaki tanecik birim yüzeye daha sık çarpar ve basınç 2 katına çıkar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Bir kapta 20 cm yüksekliğinde su (d = 1000 kg/m³) ve bunun üzerinde suyla karışmayan 10 cm yüksekliğinde yağ (d = 800 kg/m³) bulunmaktadır. Kabın tabanına sıvıların uyguladığı toplam basınç kaç Pa'dır? (g = 10 m/s²)Çözüm: Katmanların basınçları toplanır: su için 0,20 · 1000 · 10 = 2000 Pa, yağ için 0,10 · 800 · 10 = 800 Pa. Toplam 2800 Pa. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Boyutları 10 cm, 20 cm ve 40 cm olan türdeş dikdörtgenler prizması şeklindeki bir cisim, en küçük yüzeyi üzerine konulduğunda zemine P basıncı uyguluyor. Cisim en büyük yüzeyi üzerine konulursa zemine uyguladığı basınç kaç P olur?Çözüm: Ağırlık değişmez, basınç yüzey alanıyla ters orantılıdır. En küçük yüzey 10 · 20 = 200 cm², en büyük yüzey 20 · 40 = 800 cm². Alan 4 katına çıktığı için basınç P/4 olur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Basınç Konu Özeti
Basınç, birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvettir ve P = F / A ile hesaplanır; birimi pascal'dır (N/m²). Katılar, ağırlıklarından dolayı yalnızca temas ettikleri yüzeye basınç uygular. Aynı cisim küçük yüzeyi üzerine konulduğunda daha büyük basınç yapar. Bıçağın keskin, kar ayakkabısının geniş tabanlı olması bu ilkeyle açıklanır. Katı basıncında kuvvet ağırlık, yüzey ise temas alanıdır. Kısacası aynı kuvvet ne kadar küçük bir yüzeye yayılırsa etkisi o kadar büyük olur; çivinin sivri ucu da bu sayede tahtaya kolayca girer.
Durgun sıvılar kabın tabanına ve yan yüzeylerine basınç uygular. Sıvı basıncı P = h · d · g ile hesaplanır; derinliğe ve sıvının özkütlesine bağlıdır, kabın şekline ve sıvının toplam miktarına bağlı değildir. Kapalı kaptaki sıvıya uygulanan basınç her yöne aynen iletilir; hidrolik fren ve kriko bu Pascal ilkesiyle çalışır. Havanın ağırlığından kaynaklanan açık hava basıncı deniz seviyesinde yaklaşık 76 cmHg'dir ve yükseldikçe azalır. Kapalı kaptaki gazın basıncı, sıcaklık sabitken hacimle ters orantılıdır.
TYT'de katı basıncı hesabı, farklı yüzeylere konan prizmalar, sıvı basıncı ve katmanlı sıvılar, hidrolik düzenekler ve açık hava basıncının günlük hayattaki etkileri sorulur. Açık hava basıncı azalınca suyun daha düşük sıcaklıkta kaynaması, düdüklü tencerede ise basınç artışıyla kaynama noktasının yükselmesi sık kullanılan örneklerdir. Birim dönüşümlerinde cm'yi m'ye çevirmeyi unutmamalısın. Sıvı basıncı sorularında derinliğin her zaman sıvının serbest yüzeyinden ölçüldüğünü unutma. Bileşik kaplarda aynı sıvının serbest yüzeylerinin aynı seviyede olduğu da sık kullanılan bir bilgidir.
Bilmen Gerekenler
- Katı basıncı P = F / A; yüzey küçüldükçe basınç artar.
- Sıvı basıncı P = h · d · g; kabın şekline bağlı değildir.
- Karışmayan sıvı katmanlarında taban basıncı katmanların basınçlarının toplamıdır.
- Pascal ilkesi: F₁ / A₁ = F₂ / A₂ (hidrolik sistemler).
- Deniz seviyesinde açık hava basıncı ≈ 76 cmHg ≈ 10⁵ Pa.
- Yükseklere çıkıldıkça açık hava basıncı ve suyun kaynama sıcaklığı azalır.
- Sabit sıcaklıkta kapalı gazda P · V sabittir.
Sık Yapılan Hatalar
- Sıvı basıncının kaptaki sıvı miktarına veya kabın şekline bağlı olduğunu sanmak.
- Basınç azalınca kaynama sıcaklığının yükseldiğini düşünmek; tam tersi olur.
- Hesaplarda cm cinsinden derinliği m'ye çevirmeyi unutmak.
- Katı basıncında cismin toplam yüzey alanını kullanmak; yalnızca temas yüzeyi alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Basınç testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Basınç testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Basınç testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.