TYT Türkiye'nin Yer Şekilleri Testi
TYT Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Türkiye'nin en yüksek dağı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Yaklaşık 5137 m yükseltisiyle Ağrı Dağı Türkiye'nin en yüksek dağıdır ve volkanik bir dağdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Türkiye'de dağların kıyıya paralel uzandığı boyuna kıyı tipi hangi kıyılarda yaygındır?Çözüm: Kuzey Anadolu Dağları Karadeniz'e, Toroslar Akdeniz'e paralel uzanır; bu kıyılarda boyuna kıyı tipi görülür. Ege'de ise dağlar kıyıya dik uzanır (enine kıyı). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması aşağıdakilerden hangisine neden olmaz?Çözüm: Dağların kıyıya dik uzandığı Ege'de grabenler kıyıdan iç kesimlere doğru uzanır ve ulaşımı kolaylaştırır. Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşımın zorlaşması boyuna kıyılara özgüdür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Aşağıdaki dağlardan hangisi volkanik kökenli değildir?Çözüm: Erciyes, Hasan, Nemrut ve Süphan volkanik dağlardır. Uludağ ise kırılma sonucu yükselmiş bir kütle (horst) dağıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Türkiye'de karstik şekillerin en yaygın görüldüğü alan aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Akdeniz Bölgesi'ndeki Teke ve Taşeli platolarında kalker yaygın olduğu için obruk, polye, lapya, mağara gibi karstik şekiller çok görülür. Erzurum–Kars Platosu volkanik, Çukurova ise alüvyal bir ovadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aşağıdaki ovalardan hangisi Kızılırmak'ın taşıdığı alüvyonlarla oluşmuş bir delta ovasıdır?Çözüm: Bafra Ovası Kızılırmak'ın deltasıdır. Çarşamba Yeşilırmak'ın, Silifke Göksu'nun, Çukurova Seyhan ve Ceyhan'ın, Menemen ise Gediz'in alüvyonlarıyla oluşmuştur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Ege Bölgesi'nin yer şekilleriyle ilgili
I. Bozdağlar bir horst örneğidir.
II. Büyük Menderes Ovası bir graben ovasıdır.
III. Kaz Dağı volkanik bir koni dağdır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Ege'de kırılmalarla yükselen kütleler horst (Bozdağlar, Aydın Dağları), çöken alanlar graben (Gediz, Büyük ve Küçük Menderes) olarak adlandırılır. Kaz Dağı volkanik bir koni değil, kırılmalarla yükselmiş bir kütle dağıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yükseltinin genel olarak batıdan doğuya doğru artmasının sonuçlarından biri değildir?Çözüm: Karadeniz kıyılarının her mevsim yağışlı olması, nemli hava kütlelerinin kıyıya paralel dağlara çarpmasıyla ilgilidir; batı–doğu yükselti farkıyla açıklanamaz. Diğer seçenekler doğuya doğru artan yükseltinin sonuçlarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
I. Çoruh
II. Meriç
III. Dicle
Yukarıdaki akarsulardan hangileri Türkiye topraklarından doğup başka bir ülkenin topraklarında denize ulaşır?Çözüm: Çoruh Türkiye'den doğar ve Gürcistan'da (Batum yakınında) Karadeniz'e dökülür. Dicle Türkiye'den doğar, Irak'ta Fırat'la birleşerek Şattülarap adıyla Basra Körfezi'ne ulaşır. Meriç ise Bulgaristan'dan doğar, Türkiye–Yunanistan sınırında Ege Denizi'ne dökülür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Nemrut Dağı'ndan çıkan lavların bir çukurluğun önünü kapatmasıyla oluşan göl aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Van Gölü, Nemrut Dağı lavlarının su akışını engellemesiyle oluşmuş volkanik set gölüdür. Tuz, Burdur ve Sapanca gölleri tektonik kökenli, Eğirdir Gölü ise tektonik–karstik kökenlidir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Türkiye'nin Yer Şekilleri Konu Özeti
Türkiye genç ve engebeli bir ülkedir; ortalama yükseltisi fazladır ve yükselti genel olarak batıdan doğuya doğru artar. Kuzeyde Kuzey Anadolu Dağları, güneyde Toroslar kıyıya paralel uzanır. Bu dağlar Alp orojenezi sırasında kıvrılarak oluşmuştur. Batıda Ege'de ise kırılmalarla oluşan horst ve graben sistemi yaygındır: Bozdağlar, Aydın Dağları gibi horstlar ile Gediz, Büyük ve Küçük Menderes gibi graben ovaları bu yapının örnekleridir. Dağların uzanışı iklimi, ulaşımı ve yerleşmeyi doğrudan etkiler.
Türkiye'de volkanik dağlar özellikle İç ve Doğu Anadolu'da bulunur: Ağrı, Süphan, Nemrut, Tendürek, Erciyes, Hasan ve Karacadağ bunlardan bazılarıdır. Ağrı Dağı yaklaşık 5137 m ile en yüksek dağdır. Karstik şekiller kalkerin yaygın olduğu Teke ve Taşeli platolarında yoğundur. Kıyılarda Karadeniz ve Akdeniz'de boyuna, Ege'de enine kıyı tipi görülür; Ege'de dağlar kıyıya dik uzandığı için deniz etkisi iç kesimlere kadar sokulur ve kıyı girintili çıkıntılıdır.
Ovalar oluşumlarına göre delta (Bafra, Çarşamba, Çukurova, Silifke), tektonik (Gediz, Menderes grabenleri), karstik (polye) ve volkanik set ovaları olarak ayrılabilir. Göller de oluşumlarına göre tektonik (Tuz, Burdur, Sapanca), volkanik set (Van), karstik ve heyelan set gölleri olarak sınıflandırılır. Akarsuların çoğu açık havzaya sahiptir; Çoruh ve Dicle gibi bazıları başka ülkelerde denize ulaşır. TYT'de örnek–oluşum eşleştirmeleri ve yükseltinin sonuçlarıyla ilgili yorum soruları sık gelir.
Bilmen Gerekenler
- Yükselti batıdan doğuya doğru artar; en yüksek dağ Ağrı Dağı'dır.
- Karadeniz ve Akdeniz'de boyuna, Ege'de enine kıyı tipi görülür.
- Ege'de horst–graben sistemi vardır: Bozdağlar horst, Gediz ve Menderes ovaları graben.
- Volkanik dağlar: Ağrı, Süphan, Nemrut, Erciyes, Hasan; Uludağ ve Kaz Dağı volkanik değildir.
- Karstik şekiller en çok Teke ve Taşeli platolarında görülür.
- Bafra Kızılırmak'ın, Çarşamba Yeşilırmak'ın deltasıdır.
- Van Gölü volkanik set gölüdür; Tuz Gölü tektonik kökenlidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Uludağ ve Kaz Dağı'nı volkanik dağ sanmak.
- Bafra ile Çarşamba ovalarını oluşturan akarsuları karıştırmak.
- Ege'de dağların kıyıya dik uzanmasının ulaşımı zorlaştırdığını düşünmek.
- Meriç'in Türkiye'den doğduğunu sanmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'nin Yer Şekilleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Türkiye'nin Yer Şekilleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Türkiye'nin Yer Şekilleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.