YKS'ye 264 gün

TYT Dünyanın Şekli ve Hareketleri Testi

TYT Coğrafya Dünyanın Şekli ve Hareketleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.

  • 10 soru
  • 10 dakika
  • Çözümlü
  • Test 1/2
10:00 0/10 soru işaretlendi

  1. Soru 1

    Aşağıdakilerden hangisi Dünya'nın şeklinin (geoit) sonuçlarından biri değildir?

  2. Soru 2

    Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesinin (günlük hareket) sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  3. Soru 3

    30° doğu meridyeninde yerel saat 14.00 iken 45° batı meridyeninde yerel saat kaçtır?

  4. Soru 4

    21 Haziran tarihinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

  5. Soru 5

    21 Mart tarihinde 38° kuzey enleminde Güneş'in öğle vakti ufuk düzlemiyle yaptığı açı kaç derecedir?

  6. Soru 6

    Dünya'nın eksen eğikliği olmasaydı
    I. mevsimler oluşmazdı,
    II. gece ve gündüz süreleri yıl boyunca her yerde eşit olurdu,
    III. meridyenler arasında yerel saat farkı olmazdı
    ifadelerinden hangileri doğru olurdu?

  7. Soru 7

    Paralellerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  8. Soru 8

    150° doğu meridyeninde yerel saat 21 Mart, 03.00 iken 120° batı meridyeninde yerel tarih ve saat aşağıdakilerden hangisidir?

  9. Soru 9

    Kuzey Yarım Küre'de gündüz süresinin geceden uzun olduğu ancak gündüzlerin her gün biraz daha kısaldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

  10. Soru 10

    Dünya'nın Güneş etrafındaki yıllık hareketi ile eksen eğikliğinin birlikte ortaya çıkardığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Dünyanın Şekli ve Hareketleri Konu Özeti

Dünya tam bir küre değil, kutuplardan basık, Ekvator'dan şişkin geoit şeklindedir. Bu şeklin sonucunda Güneş ışınlarının geliş açısı Ekvator'dan kutuplara doğru küçülür, sıcaklık azalır ve iklim kuşakları oluşur. Paralellerin boyu kutuplara doğru kısalır, yer çekimi Ekvator'dan kutuplara doğru artar ve her an Dünya'nın yarısı aydınlık kalır; aydınlanma çemberi de bu şeklin sonucudur. Konunun bu bölümünde 'hangisi şeklin sonucu değildir' tipindeki sorulara dikkat etmelisin.

Dünya'nın iki temel hareketi vardır. Kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru yaptığı günlük hareket yaklaşık 24 saatte tamamlanır; gece ile gündüzün ardalanması, yerel saat farkları, günlük sıcaklık farkları ve hareket eden cisimlerin sapması bu hareketin sonucudur. Güneş etrafındaki yıllık hareket ise yaklaşık 365 gün 6 saat sürer. Eksen eğikliğiyle birleşince mevsimler, gece–gündüz sürelerinin yıl içinde değişmesi ve Güneş'in öğle yükseltisinin değişmesi ortaya çıkar.

TYT'de bu konudan sayısal sorular sıkça gelir. Yerel saat hesabında iki meridyen arasındaki her 1° için 4 dakika fark vardır; doğudaki yer ileride, batıdaki yer geridedir. Meridyenler aynı yarım kürede ise çıkarılır, farklı yarım kürelerde ise toplanır. Güneş'in öğle yükseltisi, ışınların dik geldiği enlem ile istenen enlem arasındaki fark 90°'den çıkarılarak bulunur. 21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ve 21 Aralık tarihlerinde ışınların nereye dik geldiğini mutlaka ezberlemelisin.

Bilmen Gerekenler

  • Geoit şeklin sonuçları: sıcaklığın kutuplara doğru azalması, paralel boylarının kısalması, aydınlanma çemberi.
  • Günlük hareket: gece–gündüz ardalanması, yerel saat farkı, günlük sıcaklık farkı.
  • Yıllık hareket + eksen eğikliği: mevsimler, gün uzunluğunun değişmesi, öğle yükseltisinin değişmesi.
  • 1° boylam farkı = 4 dakika yerel saat farkı; doğu ileride, batı geridedir.
  • Öğle yükseltisi = 90° − (ışınların dik geldiği enlem ile istenen enlem arasındaki fark).
  • 21 Haziran'da ışınlar Yengeç, 21 Aralık'ta Oğlak Dönencesi'ne; 21 Mart ve 23 Eylül'de Ekvator'a dik gelir.
  • Ekvator'da gece ve gündüz yıl boyunca yaklaşık 12'şer saattir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Mevsimleri günlük hareketin sonucu sanmak.
  • Farklı yarım kürelerdeki meridyenlerin farkını bulurken dereceleri toplamak yerine çıkarmak.
  • Yerel saat hesabında batıdaki yeri ileride kabul etmek ya da tarih değişimini unutmak.
  • Aynı paralel üzerindeki yerlerin yerel saatlerinin aynı olduğunu düşünmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Dünyanın Şekli ve Hareketleri testini nasıl çözmeliyim?

Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.

Dünyanın Şekli ve Hareketleri testi kaç soru ve kaç dakika?

Bu TYT Dünyanın Şekli ve Hareketleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.