TYT Bölgeler Testi

Bölgeler Konu Özeti

Bölge, belirli özellikler bakımından benzerlik gösteren ve bu yönüyle çevresinden ayrılan alandır. Bölgeler belirlenirken iklim, yer şekilleri, bitki örtüsü gibi doğal ölçütler ya da nüfus, ekonomi, kültür, siyaset gibi beşerî ölçütler kullanılabilir. Bu yüzden aynı yer farklı ölçütlere göre farklı bölgelerde yer alabilir. Bölgeler arasında genellikle keskin çizgiler değil, özelliklerin yavaş yavaş değiştiği geçiş alanları bulunur. Bölgelerin büyüklükleri farklı olabilir ve sınırları zamanla değişebilir.

Bölgeler şekilsel (formal) ve işlevsel (fonksiyonel) olarak da ayrılır. Şekilsel bölgeler iklim, bitki örtüsü, tarım ürünü gibi benzer özelliklere göre belirlenir. İşlevsel bölgeler ise bir merkezle çevresi arasındaki ilişkiye dayanır; bir şehrin hizmet alanı, bir limanın hinterlandı ya da bir hastanenin hizmet verdiği alan bu türdendir. Avrupa Birliği gibi uluslararası birlikler ise ekonomik ve siyasi ölçütlerle oluşturulmuş bölgelere örnektir. Organize sanayi bölgeleri ve serbest ticaret bölgeleri de beşerî ölçütlerle belirlenir.

Türkiye, 1941'de Ankara'da toplanan Birinci Coğrafya Kongresi'nde yedi coğrafi bölgeye ve bu bölgeler de bölümlere ayrılmıştır. Her bölgenin iklimi, yer şekilleri, tarım ürünleri ve ekonomik faaliyetleri farklıdır: Karadeniz'de çay ve fındık, Güneydoğu Anadolu'da kırmızı mercimek ve Antep fıstığı, Marmara'da sanayi öne çıkar. TYT'de bölge türünü tanıma, bölüm–bölge eşleştirmesi ve bir bölgenin özelliklerini verilen ipuçlarından bulma soruları sık görülür. Bu tür sorularda iklim, ürün ve ekonomik faaliyet ipuçlarını birlikte değerlendirmelisin.

Sık Yapılan Hatalar

• Serbest ticaret bölgesi veya AB gibi alanları doğal bölge sanmak.
• Bölümleri ait oldukları bölgelerle karıştırmak.
• Marmara'nın sanayisini yer altı kaynaklarının zenginliğine bağlamak.
• Karadeniz Bölgesi'nde delta ovası olmadığını düşünmek.