TYT Doğal Afetler Testi
TYT Coğrafya Doğal Afetler konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi jeolojik (yer kökenli) bir doğal afettir?Çözüm: Deprem, yer kabuğundaki kırılmalar sonucu açığa çıkan enerjiyle oluşur ve jeolojik kökenlidir. Sel, kuraklık, hortum ve dolu atmosfer olaylarına bağlı (meteorolojik) afetlerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Türkiye'de depremlerin sık görülmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Türkiye, levhaların birbirine yaklaştığı Alp–Himalaya kuşağında yer alır; Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatları gibi aktif faylar sık deprem üretir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Heyelan oluşumunu kolaylaştıran etkenlerle ilgili
I. Yamaç eğiminin fazla olması
II. Killi tabakaların yağışla suya doygun hâle gelmesi
III. Yamaçlardaki bitki örtüsünün tahrip edilmesi
durumlarından hangileri heyelan riskini artırır?Çözüm: Eğimli yamaçlarda suya doygun killi tabakalar kaygan bir yüzey oluşturur ve üstteki toprak kütlesi kayar. Bitki örtüsünün kökleri toprağı tuttuğu için tahribi de heyelan riskini artırır. Üç etken de doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi çığ riskini azaltmaya yönelik bir önlemdir?Çözüm: Ağaçlar ve bariyerler kar kütlesinin kaymasını engeller. Yamaç eteklerine ve çığ yollarına yerleşmek, ormanları kesmek ya da karlı yamaçlarda kazı yapmak riski artırır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sel ve taşkın zararlarını artıran beşerî bir etkendir?Çözüm: Dere yataklarına ev, yol ve iş yeri yapılması, taşkın suyunun doğal yolunu kapatır ve zararları büyütür. Diğer seçenekler doğal etkenlerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Okyanus ya da deniz tabanında meydana gelen büyük depremler veya volkanik patlamalar sonucunda oluşan ve kıyılarda büyük yıkıma yol açabilen dev dalgalara ne ad verilir?Çözüm: Deniz tabanındaki ani hareketler su kütlesini yerinden oynatır ve kıyıya ulaştığında yükselen dev dalgalar oluşturur; bunlara tsunami denir. Tayfun tropikal bir kasırga, gelgit ise Ay ve Güneş'in çekimine bağlı düzenli bir su hareketidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Depremlerle ilgili
I. Bir depremin büyüklüğü (magnitüdü), ölçüldüğü yere göre farklı değerler alır.
II. Depremin şiddeti, merkez üssüne uzaklığa ve zemin yapısına göre farklılık gösterir.
III. Aynı büyüklükteki iki depremde can kaybı, yapıların dayanıklılığına göre farklı olabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Büyüklük, depremde açığa çıkan enerjiyi gösterir ve her deprem için tek bir değerdir; I yanlıştır. Şiddet ise depremin yeryüzündeki etkisini gösterir ve yere göre değişir. Can kaybı da yapı kalitesine bağlı olarak farklılaşır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Türkiye'de afet ve acil durumlara ilişkin çalışmaları yürüten, koordine eden kamu kurumu aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Afet öncesi hazırlık, afet anında müdahale ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarını AFAD koordine eder. Diğer kurumların temel görevleri istatistik, maden araştırması, su kaynakları ve bilimsel araştırmadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Türkiye'de orman yangınlarının en çok Akdeniz ve Ege kıyılarında görülmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?Çözüm: Bu kıyılarda kışlar ılık geçer ve yağışlar genellikle yağmur şeklindedir; ayrıca kış yağışları yangını artırmaz. Sıcak ve kurak yazlar, reçineli ağaçlar, kuru rüzgârlar ve maki örtüsü yangın riskini artırır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi deprem zararlarını azaltmaya yönelik bir önlem değildir?Çözüm: Gevşek alüvyal ve dolgu zeminler deprem dalgalarını büyütür ve hasarı artırır. Zemin etüdü, yönetmeliğe uygun yapı, eşya sabitleme ve acil durum çantası zararları azaltan önlemlerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Doğal Afetler Konu Özeti
Doğal afetler, doğa olaylarının insanlar için can ve mal kaybına yol açacak boyuta ulaşmasıdır. Her doğa olayı afet değildir; ıssız bir alanda olan deprem afet sayılmaz, yerleşim alanında büyük hasar oluşturursa afet olur. Doğal afetler kaynaklarına göre jeolojik (deprem, volkanizma, tsunami), meteorolojik ya da klimatik (sel, kuraklık, hortum, dolu, fırtına) ve kütle hareketleri (heyelan, çığ, kaya düşmesi) olarak sınıflandırılabilir. Orman yangınları ise hem doğal hem de insan kaynaklı olabilir.
Türkiye, Alp–Himalaya deprem kuşağında yer aldığı için depremler en önemli afet türüdür; Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatları en aktif faylardır. Depremin büyüklüğü açığa çıkan enerjiyi gösterir ve tek bir değerdir; şiddeti ise hasarı gösterir ve uzaklığa, zemine, yapı kalitesine göre değişir. Heyelanlar eğimli, killi ve bol yağışlı Karadeniz'de; çığlar karlı ve dik yamaçlarda; orman yangınları yazı sıcak ve kurak geçen Akdeniz ve Ege kıyılarında daha sık görülür.
Afetlerin zararlarını azaltmak için risk analizi, planlama ve bilinçlendirme gerekir. Zemin etüdü yapmak, binaları yönetmeliğe uygun inşa etmek, dere yataklarına yapılaşmamak, yamaçları ağaçlandırmak ve afet çantası hazırlamak temel önlemlerdir. Türkiye'de afet yönetimini AFAD koordine eder. TYT'de afetlerin sınıflandırılması, bir afetin oluşum koşulları, doğal ve beşerî etkenlerin ayrımı ile zarar azaltma önlemleri sıkça sorulur. Önlem sorularında seçeneklerden birinin riski artıran bir uygulama olduğuna dikkat et; 'değildir' ifadesini gözden kaçırma.
Bilmen Gerekenler
- Doğa olayı ancak can ve mal kaybına yol açarsa afet olur.
- Deprem, volkanizma ve tsunami jeolojik kökenlidir.
- Deprem büyüklüğü tek değerdir; şiddet yere göre değişir.
- Heyelan: eğim + killi tabaka + bol yağış + bitki örtüsünün tahribi.
- Dere yataklarına yapılaşma sel zararlarını artıran beşerî etkendir.
- Orman yangınları en çok Akdeniz ve Ege kıyılarında görülür.
- Türkiye'de afet yönetiminden AFAD sorumludur.
Sık Yapılan Hatalar
- Deprem büyüklüğü ile şiddetini aynı kavram sanmak.
- Sağanak yağış gibi doğal etkenleri beşerî etken olarak işaretlemek.
- Her doğa olayını doğrudan doğal afet saymak.
- Alüvyal ve dolgu zeminleri depreme dayanıklı zemin sanmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğal Afetler testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Doğal Afetler testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Doğal Afetler testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.