TYT Doğa ve İnsan Testi
TYT Coğrafya Doğa ve İnsan konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi insanın doğal ortamı değiştirmesine örnektir?Çözüm: Bataklığı kurutup tarla açmak, insanın doğal ortama doğrudan müdahalesidir. Rüzgâr aşındırması tamamen doğal bir süreçtir; heyelan, deprem ve soğuk hava ise doğanın insanı etkilemesine örnektir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi doğal ortam koşullarının insan yaşamını etkilediğine örnektir?Çözüm: Bol yağış nedeniyle çatıların eğimli yapılması, insanın doğal koşullara uyum sağlamasıdır; yani doğa insanı etkilemiştir. Diğer seçeneklerin tamamında insan doğal ortamı değiştirmektedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi fiziki coğrafyanın inceleme alanına girer?Çözüm: Akarsuların rejimi hidrografya ile ilgilidir ve fiziki coğrafyanın konusudur. Nüfus, göç, yerleşme ve ulaşım ise beşeri ve ekonomik coğrafyanın konularıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudan hidrosfer ile litosfer arasındaki etkileşime örnektir?Çözüm: Deniz suyu (hidrosfer) ile kıyıdaki kayalar (litosfer) arasındaki etkileşim falezleri oluşturur. Fotosentez ve terleme biyosfer–atmosfer, rüzgârın kum taşıması atmosfer–litosfer, kuş göçü ise biyosferle ilgilidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Bir ekosistemi oluşturan unsurlardan hangisi cansız (abiyotik) unsurlar arasında yer alır?Çözüm: Su, toprak mineralleri, ışık ve sıcaklık ekosistemin cansız unsurlarıdır. Bitkiler, hayvanlar ve ayrıştırıcılar ise canlı (biyotik) unsurlardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Bir bölgede ormanların hızla tahrip edilmesi sonucunda
I. toprak erozyonunun artması,
II. sel ve taşkın riskinin artması,
III. yer altı su seviyesinin yükselmesi
durumlarından hangilerinin görülmesi beklenir?Çözüm: Orman örtüsü kalkınca toprak korumasız kalır ve erozyon artar; yağış suyu tutulamadığı için yüzeysel akış ve sel riski artar. Suyun toprağa sızması azaldığından yer altı su seviyesi yükselmez, aksine düşer. Doğru cevap I ve II'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi insanın doğal ortam koşullarına uyum sağlamasına örnek değildir?Çözüm: Akarsu yatağını kanal içine almak insanın doğayı değiştirmesidir, uyum değildir. Diğer seçeneklerde insan, sıcaklık, soğuk, su kıtlığı ve yağış gibi doğal koşullara uyum sağlamaktadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Aşağıdaki çalışmalardan hangisi beşeri ve ekonomik coğrafyanın konusudur?Çözüm: Ticaret ve pazarlama ekonomik faaliyetlerdir; beşeri ve ekonomik coğrafyanın konusudur. Kıyı tipleri, rüzgâr şekilleri, topraklar ve buzullar fiziki coğrafyanın alanına girer. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Aşağıdaki kişi – eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?Çözüm: Kitab-ı Bahriye Piri Reis'in denizcilik eseridir; Biruni ile eşleştirilmesi yanlıştır. Cihannüma Kâtip Çelebi'nin, Seyahatname Evliya Çelebi'nin, dünya haritası da içeren Divanu Lugati't-Türk ise Kaşgarlı Mahmut'un eseridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Bir göl havzasındaki tarım alanlarında aşırı gübre kullanılmıştır. Yağmur sularıyla göle taşınan azot ve fosfor, göldeki alglerin aşırı çoğalmasına yol açmış; suda çözünmüş oksijen azalmış ve balık ölümleri görülmüştür.
Bu durumdan çıkarılabilecek en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Tarımdaki bir uygulama (beşerî) suyu (hidrosfer), sudaki canlıları (biyosfer) zincirleme etkilemiştir. Bu, doğal sistemlerin birbiriyle bağlantılı olduğunu gösterir. Diğer ifadeler metinle çelişir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Doğa ve İnsan Konu Özeti
Doğa ve İnsan, coğrafyanın temelini oluşturan giriş konusudur. Coğrafya; doğal ortam ile insan arasındaki karşılıklı etkileşimi, bu etkileşimin mekâna nasıl yansıdığını inceleyen bilimdir. Doğal ortam birbirine bağlı dört sistemden oluşur: taş küre (litosfer), su küre (hidrosfer), hava küre (atmosfer) ve canlılar küresi (biyosfer). Bu sistemlerden birinde meydana gelen değişiklik zincirleme olarak diğerlerini de etkiler. Örneğin ormanların yok edilmesi yalnızca biyosferi değil, toprağı, suyu ve iklimi de etkiler.
İnsan ile doğa arasındaki ilişki iki yönlüdür. Doğa insanı etkiler: iklim giyimi, konut tipini ve tarım ürünlerini belirler; deprem, sel gibi olaylar yaşamı değiştirir. İnsan da doğayı etkiler: baraj kurar, bataklık kurutur, orman keser, tünel açar. İnsanın doğal koşullara uyum sağlaması (eğimli çatı, kalın duvarlı ev) ile doğayı değiştirmesi (akarsu yatağını düzeltmek, tarla açmak) arasındaki farkı iyi ayırt etmelisin; sınavda bu ayrım çok sık sorulur.
Coğrafya fiziki coğrafya ile beşeri ve ekonomik coğrafya olarak iki ana bölümde incelenir. Yer şekilleri, iklim, akarsular, topraklar ve bitki örtüsü fiziki coğrafyanın; nüfus, göç, yerleşme, tarım, sanayi, ticaret ve ulaşım ise beşeri ve ekonomik coğrafyanın konusudur. TYT'de bu konudan genellikle verilen bir örneğin hangi ilişkiyi ya da hangi coğrafya dalını gösterdiği sorulur. Ayrıca Piri Reis, Kâtip Çelebi, Evliya Çelebi gibi Türk-İslam coğrafyacılarının eserleriyle ilgili bilgi soruları da gelebilir.
Bilmen Gerekenler
- Doğal ortam; litosfer, hidrosfer, atmosfer ve biyosferden oluşur ve bu sistemler birbirine bağlıdır.
- Doğanın insanı etkilemesi ile insanın doğayı değiştirmesi farklı kavramlardır; uyum örnekleri doğanın etkisini gösterir.
- Fiziki coğrafya: yer şekilleri, iklim, su, toprak, bitki örtüsü.
- Beşeri ve ekonomik coğrafya: nüfus, göç, yerleşme, ekonomik faaliyetler, ulaşım.
- Ekosistemde canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) unsurlar birlikte bulunur.
- Piri Reis – Kitab-ı Bahriye, Kâtip Çelebi – Cihannüma, Evliya Çelebi – Seyahatname eşleştirmelerini bil.
- Coğrafi olaylar neden–sonuç ilişkisi içinde yorumlanır.
Sık Yapılan Hatalar
- Eğimli çatı veya kalın duvarlı ev gibi uyum örneklerini 'insanın doğayı değiştirmesi' sanmak.
- Tarım, sanayi ve ticareti fiziki coğrafyanın konusu olarak düşünmek.
- Doğal sistemleri birbirinden bağımsız sanıp zincirleme etkileri göz ardı etmek.
- Ekosistemdeki ayrıştırıcıları (bakteri, mantar) cansız unsur saymak.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğa ve İnsan testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Doğa ve İnsan testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Doğa ve İnsan testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.