TYT Harita Bilgisi Testi
TYT Coğrafya Harita Bilgisi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Ölçeği 1/500 000 olan bir haritada iki şehir arasındaki uzaklık 4 cm'dir.
Bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?Çözüm: 1/500 000 ölçekte 1 cm = 500 000 cm = 5 km'dir. 4 cm × 5 km = 20 km bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdaki ölçeklerden hangisiyle çizilen bir haritada ayrıntı en fazla gösterilir?Çözüm: Paydası en küçük olan ölçek en büyük ölçektir. Büyük ölçekli haritalarda küçültme oranı az, ayrıntı fazladır. Bu nedenle 1/25 000 ölçekli harita en ayrıntılıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Ölçeği 1/200 000 olan bir haritada 3 cm² olarak gösterilen bir alanın gerçek yüz ölçümü kaç km²'dir?Çözüm: 1/200 000 ölçekte 1 cm = 2 km'dir. Buna göre 1 cm² = 2 × 2 = 4 km² olur. 3 cm² × 4 km² = 12 km² bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Ölçeği 1/400 000 olan bir harita, kenar uzunlukları 2 katına çıkacak şekilde büyütülürse yeni ölçek kaç olur?Çözüm: Harita büyütüldüğünde ölçeğin paydası büyütme oranı kadar küçülür. 400 000 ÷ 2 = 200 000; yeni ölçek 1/200 000 olur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Eş yükselti eğrileri (izohipsler) ile ilgili
I. Sık geçtikleri yerlerde eğim fazladır.
II. Birbirlerini kesmezler.
III. Deniz seviyesinden itibaren çizilen ilk eğri kıyı çizgisini gösterir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: İzohipsler sıklaştıkça kısa mesafede çok yükseldiğimiz için eğim artar. Her eğri tek bir yükseltiyi gösterdiğinden birbirlerini kesmezler. 0 m eğrisi deniz seviyesini, yani kıyı çizgisini gösterir. Üç ifade de doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Renklendirme yöntemiyle hazırlanmış fiziki bir haritada bir akarsuyun kaynağı koyu kahverengi, denize döküldüğü yer ise yeşil renkli alandadır.
Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?Çözüm: Fiziki haritalarda yeşil alçak alanları, kahverengi tonları ise yüksek alanları gösterir. Bu nedenle akarsuyun yüksekten alçağa aktığı kesindir. Yön, debi, iklim ve rejim renklerden çıkarılamaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Silindirik projeksiyonla çizilmiş bir dünya haritasında şekil ve alan bozulmasının en az olduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Silindirik projeksiyonda silindir Ekvator boyunca küreye teğettir; bu nedenle hata Ekvator'da en az, kutuplara doğru en fazladır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Ölçeği 1/100 000 olan bir haritada A noktası 1100 m, B noktası 350 m yükseltideki izohipsler üzerindedir. İki nokta arasındaki kuş uçuşu uzaklık haritada 5 cm'dir.
Buna göre A ile B arasındaki ortalama eğim yüzde kaçtır?Çözüm: Yükselti farkı 1100 − 350 = 750 m'dir. 1/100 000 ölçekte 5 cm = 5 km = 5000 m. Eğim = (750 ÷ 5000) × 100 = %15 bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Gerçekte 36 km olan bir uzaklık, ölçeği verilmemiş bir haritada 9 cm ile gösterilmiştir.
Aynı haritada 6 cm² ile gösterilen bir gölün gerçek alanı kaç km²'dir?Çözüm: 36 km ÷ 9 cm = 4 km, yani 1 cm = 4 km (ölçek 1/400 000). 1 cm² = 4 × 4 = 16 km² olduğundan 6 × 16 = 96 km² bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi büyük ölçekli haritalara örnek gösterilebilir?Çözüm: İmar ve kadastro planları gibi dar alanları gösteren haritalar büyük ölçeklidir ve ayrıntı fazladır. Kıta, ülke ve dünya haritaları geniş alanları gösterdiği için küçük ölçeklidir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Harita Bilgisi Konu Özeti
Harita, yeryüzünün tamamının ya da bir parçasının kuşbakışı görünümünün belirli bir oranda küçültülerek düzleme aktarılmasıdır. Bu küçültme oranına ölçek denir. Kesir ölçekte (örneğin 1/500 000) paydanın küçük olması ölçeğin büyük olduğu anlamına gelir. Büyük ölçekli haritalarda küçültme oranı az, ayrıntı fazla, gösterilen alan dardır; küçük ölçekli haritalarda ise geniş alanlar az ayrıntıyla gösterilir. Dünya ve kıta haritaları küçük, şehir planları ve kadastro haritaları büyük ölçeklidir.
TYT'de ölçek hesapları neredeyse her yıl karşına çıkar. Önce haritadaki 1 cm'nin gerçekte kaç km olduğunu bul: paydadan beş sıfır atarsan km değerini elde edersin. Uzunlukta bu değerle çarpar, alanda ise bu değerin karesiyle çarparsın. Harita n kat büyütülürse ölçeğin paydası n'ye bölünür, küçültülürse n ile çarpılır. Eğim hesabında yükselti farkı yatay uzaklığa bölünür ve yüzde olarak ifade edilir; birimleri aynı yapmayı unutma.
Yer şekilleri haritalarda izohipslerle (eş yükselti eğrileri), renklendirmeyle ya da tarama yöntemiyle gösterilir. İzohipsler birbirini kesmez; sık geçtikleri yerlerde eğim fazla, seyrek geçtikleri yerlerde eğim azdır. Fiziki haritalarda yeşil alçak alanları, sarıdan kahverengiye doğru tonlar yükselen alanları, mavi tonlar ise su derinliğini gösterir. Projeksiyonlarda küre düzleme aktarılırken bozulmalar oluşur; silindirik projeksiyonda hata Ekvator'da en az, kutuplarda en fazladır. Bu nedenle kutup çevresindeki kara parçaları bu haritalarda gerçekte olduğundan çok daha büyük görünür.
Bilmen Gerekenler
- Ölçek paydası küçüldükçe ölçek büyür, ayrıntı artar.
- Paydadan 5 sıfır atınca 1 cm'nin kaç km olduğunu bulursun.
- Alan hesabında çevirme katsayısının karesi kullanılır.
- Harita n kat büyütülürse ölçek paydası n'ye bölünür.
- Eğim (%) = yükselti farkı ÷ yatay uzaklık × 100 (aynı birimlerle).
- İzohipsler birbirini kesmez; sıklaştıkça eğim artar; 0 m eğrisi kıyı çizgisidir.
- Silindirik projeksiyonda hata Ekvator'da en az, kutuplarda en fazladır.
Sık Yapılan Hatalar
- Paydası büyük olan ölçeği 'büyük ölçek' sanmak.
- Alan hesabında katsayının karesini almayı unutmak.
- Eğim hesabında metre ile kilometreyi karıştırmak.
- Büyütülen haritada ölçek paydasını çarpmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Harita Bilgisi testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Harita Bilgisi testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Harita Bilgisi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.