TYT Atom ve Periyodik Sistem Testi
TYT Kimya Atom ve Periyodik Sistem konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
²³₁₁Na⁺ iyonundaki proton, nötron ve elektron sayıları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Atom numarası 11 olduğundan proton sayısı 11'dir. Nötron = kütle numarası − proton = 23 − 11 = 12. +1 yüklü iyon 1 elektron kaybettiği için elektron sayısı 11 − 1 = 10'dur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Atomun kütlesinin ve pozitif yükünün çok küçük hacimli bir çekirdekte toplandığını, atomun büyük kısmının boşluk olduğunu ilk kez ortaya koyan atom modeli aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Rutherford, alfa taneciklerini ince altın levhaya gönderdiği deneyde taneciklerin çoğunun sapmadan geçtiğini, çok azının geri döndüğünü gözlemledi. Buradan çekirdekli atom modelini ortaya koydu. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Hidrojen dışındaki 1A grubu elementlerine verilen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: 1A grubunda hidrojen dışındaki elementler (Li, Na, K...) alkali metallerdir. 2A toprak alkali metaller, 7A halojenler, 8A soy gazlardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Atom numarası 17 olan klor elementinin periyodik sistemdeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: ₁₇Cl'nin elektron dizilimi 2) 8) 7) şeklindedir. Katman sayısı 3 olduğu için 3. periyotta, değerlik elektron sayısı 7 olduğu için 7A grubundadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
³⁵Cl ve ³⁷Cl atomları ile ilgili,
I. Proton sayıları aynıdır.
II. Kimyasal özellikleri aynıdır.
III. Nötr atomlarının elektron sayıları farklıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Bu atomlar izotoptur: proton sayıları aynı, nötron sayıları farklıdır (I doğru). Kimyasal özellikler elektron dizilimine bağlı olduğundan aynıdır (II doğru). Nötr atomlarda elektron sayısı proton sayısına eşit olduğundan ikisinde de 17'dir (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
₁₁X, ₁₂Y ve ₁₉Z elementleri ile ilgili,
I. X ve Z aynı gruptadır.
II. Atom yarıçapı en büyük olan Z'dir.
III. Y'nin birinci iyonlaşma enerjisi X'inkinden büyüktür.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: X: 2) 8) 1) → 3. periyot 1A; Y: 2) 8) 2) → 3. periyot 2A; Z: 2) 8) 8) 1) → 4. periyot 1A. X ve Z 1A grubundadır (I doğru). Z'nin katman sayısı en fazla olduğundan yarıçapı en büyüktür (II doğru). Aynı periyotta 1A'dan 2A'ya geçerken birinci iyonlaşma enerjisi artar (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Aşağıdaki taneciklerden hangisinin elektron dizilimi ₁₀Ne atomununkiyle aynı değildir?Çözüm: Elektron sayıları: O²⁻ = 8 + 2 = 10, F⁻ = 9 + 1 = 10, Na⁺ = 11 − 1 = 10, Mg²⁺ = 12 − 2 = 10, Cl⁻ = 17 + 1 = 18. Yalnızca Cl⁻ 10 elektronlu değildir; Ar ile aynı dizilime sahiptir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bohr atom modeli ile ilgili,
I. Elektronlar çekirdek etrafında belirli enerji düzeylerinde bulunur.
II. Elektron düşük enerji düzeyinden yüksek enerji düzeyine geçerken ışık yayar.
III. Hidrojen gibi tek elektronlu taneciklerin davranışını başarıyla açıklar.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Bohr modelinde elektronlar belirli enerji düzeylerinde bulunur (I doğru) ve model tek elektronlu taneciklerde başarılıdır (III doğru). Elektron üst düzeye geçerken enerji soğurur; ışık yayması alt düzeye inerken olur (II yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
X²⁻ iyonunun elektron sayısı 18, nötron sayısı 16'dır.
Buna göre X atomunun kütle numarası ve periyodik sistemdeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: X²⁻ iyonu 2 elektron almıştır; proton sayısı = 18 − 2 = 16. Kütle numarası = 16 + 16 = 32. ₁₆X: 2) 8) 6) → 3. periyot 6A grubu (kükürt). 18'i proton sayısı sanmak 34 sonucuna götürür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Nötr atomunda elektronları 3 katmana dağılmış ve 5 değerlik elektronu bulunan X elementi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Elektron dizilimi 2) 8) 5) olduğundan atom numarası 15'tir (fosfor), 3. periyot 5A grubundadır ve ametaldir; hidrojenle PH₃ oluşturur. Aynı grupta aşağı inildikçe yarıçap artar; P, N'den daha aşağıda olduğu için yarıçapı N'ninkinden büyüktür. Bu nedenle A yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Atom ve Periyodik Sistem Konu Özeti
Bu konu, atomun yapısını ve elementlerin periyodik sistemdeki düzenini anlatır. Dalton'un içi dolu küre modelinden Thomson'ın üzümlü kek modeline, Rutherford'un çekirdekli modelinden Bohr'un enerji düzeyli modeline ve modern atom teorisine uzanan gelişimi bilmen beklenir. Her modelin neyi açıkladığını ve hangi eksiklik yüzünden değiştirildiğini öğrenmek, soruları çözmende çok işine yarar. Atomun temel tanecikleri proton, nötron ve elektrondur; atom numarası proton sayısına, kütle numarası proton ile nötron sayılarının toplamına eşittir.
İyonlarda proton sayısı değişmez, yalnızca elektron sayısı değişir: pozitif iyon elektron vermiş, negatif iyon elektron almıştır. Aynı elementin nötron sayısı farklı atomlarına izotop denir; izotopların kimyasal özellikleri aynıdır. Elektron sayıları ve dizilimleri aynı olan taneciklere izoelektronik tanecikler denir. Katman elektron dizilimini yazarak bir elementin periyodunu (katman sayısı) ve A grubunu (değerlik elektron sayısı) bulabilirsin. Periyodik sistemde metaller solda, ametaller sağda, soy gazlar en sağdaki 8A grubunda yer alır.
Periyodik özellikler TYT'nin en sevdiği alanlardan biridir. Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı genel olarak azalır, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik genel olarak artar. Aynı grupta yukarıdan aşağıya ise atom yarıçapı artar, iyonlaşma enerjisi azalır. Sorularda genellikle atom numaraları verilen elementlerin yerini bulup bu eğilimleri karşılaştırman istenir. Tanecik sayısı hesapları, izotop yargıları ve model eşleştirmeleri de sık karşına çıkar. Elektron dizilimini hızlı ve doğru yazabilmek, bu soruların neredeyse tamamında ilk adımdır.
Bilmen Gerekenler
- Atom numarası = proton sayısı; kütle numarası = proton + nötron.
- İyon yükü = proton − elektron; X²⁻ iyonu 2 elektron almış, X³⁺ iyonu 3 elektron vermiştir.
- İzotoplar: proton sayısı aynı, nötron sayısı farklı; kimyasal özellikleri aynıdır.
- Rutherford çekirdeği keşfetti; Bohr elektronların belirli enerji düzeylerinde bulunduğunu söyledi.
- Elektron üst düzeye geçerken enerji soğurur, alt düzeye inerken ışık yayar.
- Katman sayısı periyodu, değerlik elektron sayısı A grubunu verir.
- Periyotta soldan sağa yarıçap azalır, iyonlaşma enerjisi genel olarak artar; grupta aşağı inildikçe yarıçap artar.
Sık Yapılan Hatalar
- İyonun elektron sayısını proton sayısı sanmak; X²⁻ için proton = elektron − 2'dir.
- Elektronun uyarılırken ışık yaydığını düşünmek; ışık yayılması temel hâle dönüşte olur.
- Aynı grupta aşağı inildikçe atom yarıçapının azaldığını sanmak.
- İzotopların nötr atomlarında elektron sayısının farklı olduğunu düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Atom ve Periyodik Sistem testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Atom ve Periyodik Sistem testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Atom ve Periyodik Sistem testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.