TYT Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Testi
TYT Kimya Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdaki maddelerden hangisinde tanecikler arasında iyonik bağ bulunur?Çözüm: İyonik bağ genellikle metal ile ametal atomları arasında, elektron alışverişiyle oluşan iyonlar arasında kurulur. NaCl'de Na⁺ ve Cl⁻ iyonları vardır. Diğerleri ametal atomlarından oluşan kovalent bağlı moleküllerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi güçlü etkileşimdir?Çözüm: Güçlü etkileşimler iyonik, kovalent ve metalik bağlardır. Hidrojen bağı ile van der Waals etkileşimleri (dipol–dipol, iyon–dipol, London kuvvetleri vb.) zayıf etkileşimlerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdaki taneciklerin hangisinde atomlar arasında apolar kovalent bağ bulunur?Çözüm: Apolar kovalent bağ, aynı tür ametal atomları arasında elektronların eşit paylaşılmasıyla oluşur. Cl₂'de iki klor atomu bağlanmıştır. HCl, H₂O ve NH₃'te farklı atomlar arasında polar kovalent bağ, KBr'de iyonik bağ vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
₁₂Mg ile ₉F atomları arasında oluşan bileşiğin formülü ve bağ türü aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Mg (2) 8) 2)) 2 elektron vererek Mg²⁺, F (2) 7)) 1 elektron alarak F⁻ iyonu oluşturur. Yüklerin dengelenmesi için 1 Mg²⁺ ve 2 F⁻ gerekir: MgF₂. Metal ile ametal arasında iyonik bağ oluşur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
NH₃ molekülünün Lewis yapısında merkez atom olan azot üzerinde kaç tane bağ yapmamış (ortaklanmamış) elektron çifti bulunur? (₁H, ₇N)Çözüm: Azotun 5 değerlik elektronu vardır. Bunlardan 3'ü, üç hidrojen atomuyla 3 bağ yapmak için kullanılır. Geriye kalan 2 elektron, 1 tane ortaklanmamış elektron çifti oluşturur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aşağıdaki maddelerden hangisinin saf hâlinde molekülleri arasında hidrojen bağı bulunur?Çözüm: Hidrojen bağı, F, O veya N atomuna doğrudan bağlı H atomu ile başka bir molekülün F, O veya N atomu arasında oluşur. Seçeneklerde bu koşulu yalnızca NH₃ (N–H bağı) sağlar. H₂S ve HCl'de H, S ve Cl'ye bağlıdır; bu moleküller arasında hidrojen bağı oluşmaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
I. Suyun buharlaşması sırasında moleküller arasındaki zayıf etkileşimler koparılır.
II. Suyun elektrolizle H₂ ve O₂'ye ayrışması sırasında güçlü etkileşimler koparılır.
III. İyotun süblimleşmesi sırasında I₂ molekülündeki kovalent bağ kırılır.
Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?Çözüm: Buharlaşma fiziksel değişimdir; yalnızca moleküller arası zayıf etkileşimler yenilir (I doğru). Elektroliz kimyasal değişimdir; O–H kovalent bağları kırılır (II doğru). Süblimleşme de fiziksel değişimdir; I₂ molekülü bozulmaz, yalnızca moleküller arası London kuvvetleri yenilir (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Aşağıdaki moleküllerden hangisi polar kovalent bağlar içerdiği hâlde apolar bir moleküldür?Çözüm: CO₂'deki C=O bağları polardır; ancak molekül doğrusal ve simetrik olduğu için bağ polarlıkları birbirini yok eder, molekül apolardır. H₂O, NH₃ ve HCl polar moleküllerdir. N₂ apolar moleküldür ama bağı da apolardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Aynı dış basınçta H₂O, H₂S ve CH₄ maddelerinin kaynama noktalarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir? (H: 1, C: 12, O: 16, S: 32)Çözüm: H₂O molekülleri arasında hidrojen bağı bulunduğundan kaynama noktası en yüksektir. H₂S polar bir moleküldür (dipol–dipol + London), ayrıca molekül kütlesi CH₄'ten büyüktür. CH₄ apolar olup yalnızca zayıf London kuvvetleri içerir. Sıralama: H₂O > H₂S > CH₄. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
X: 3. periyot 1A grubu elementi
Y: 2. periyot 6A grubu elementi
Z: 1. periyot 1A grubu elementi
Bu elementlerle ilgili,
I. X ile Y arasında X₂Y formüllü iyonik bileşik oluşur.
II. Z₂Y molekülleri arasında hidrojen bağı bulunur.
III. Z₂ molekülündeki atomlar arasında polar kovalent bağ bulunur.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: X = Na, Y = O, Z = H'dir. Na₂O iyonik bileşiktir (I doğru). Z₂Y = H₂O'dur ve molekülleri arasında hidrojen bağı vardır (II doğru). H₂ molekülü aynı tür atomlardan oluştuğu için bağı apolar kovalenttir (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Konu Özeti
Kimyasal türler; atom, molekül ve iyonlardır. Bu türler arasındaki etkileşimler, güçlerine göre güçlü ve zayıf etkileşimler olarak ikiye ayrılır. Güçlü etkileşimler iyonik bağ, kovalent bağ ve metalik bağdır. İyonik bağ genellikle metal ile ametal arasında elektron alışverişiyle oluşan zıt yüklü iyonlar arasında kurulur. Kovalent bağ ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşur; aynı tür atomlar arasında apolar, farklı atomlar arasında polar kovalent bağ meydana gelir. Metalik bağ ise metal katyonları ile serbest elektronlar arasındaki çekimdir.
Zayıf etkileşimler; van der Waals etkileşimleri (dipol–dipol, iyon–dipol, dipol–indüklenmiş dipol, London kuvvetleri gibi) ve hidrojen bağıdır. Hidrojen bağı, F, O ya da N atomuna doğrudan bağlı H atomu ile komşu molekülün F, O ya da N atomu arasında oluşur. Molekülün polar ya da apolar olması yalnızca bağlara değil geometrisine de bağlıdır: CO₂ polar bağlar içerir ama simetrik olduğu için apolardır. Lewis yapıları yazarak bağ sayısını ve ortaklanmamış elektron çiftlerini bulmayı da öğrenmelisin.
TYT'de bu konudan bağ türünü belirleme, formül yazma, polarlık, fiziksel ve kimyasal değişimde hangi etkileşimin koptuğu ile kaynama noktası karşılaştırmaları sorulur. Fiziksel değişimlerde (erime, buharlaşma, süblimleşme) çoğunlukla zayıf etkileşimler, kimyasal değişimlerde güçlü etkileşimler kopar. Kaynama noktası karşılaştırırken önce hidrojen bağı olup olmadığına, sonra polarlığa ve molekül büyüklüğüne bakman gerekir. Formül yazma sorularında iyon yüklerini değerlik elektronlarından bulup toplam yükü sıfıra eşitlemeyi alışkanlık hâline getir. Ayrıca bir molekülün polarlığını değerlendirirken bağların polarlığını ve molekülün simetrisini birlikte düşün.
Bilmen Gerekenler
- Güçlü etkileşimler: iyonik, kovalent ve metalik bağ; zayıf etkileşimler: van der Waals etkileşimleri ve hidrojen bağı.
- Aynı tür ametal atomları arasında apolar, farklı ametal atomları arasında polar kovalent bağ oluşur.
- İyonik bileşik formülünde toplam yük sıfır olmalıdır: Mg²⁺ ve F⁻ → MgF₂.
- Hidrojen bağı için H atomu F, O veya N'ye doğrudan bağlı olmalıdır (H₂O, NH₃, HF).
- CO₂, CH₄ ve BF₃ polar bağlı ama simetrik oldukları için apolar moleküllerdir.
- Fiziksel değişimlerde çoğunlukla zayıf, kimyasal değişimlerde güçlü etkileşimler kopar.
- London kuvvetleri tüm taneciklerde vardır ve molekül büyüdükçe güçlenir.
Sık Yapılan Hatalar
- Hidrojen bağını güçlü etkileşim sanmak; hidrojen bağı zayıf etkileşimdir.
- H₂S veya HCl molekülleri arasında hidrojen bağı olduğunu düşünmek.
- Polar bağ içeren her molekülün polar olduğunu sanmak.
- Süblimleşme ya da buharlaşmada molekül içi kovalent bağların koptuğunu düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Kimyasal Türler Arası Etkileşimler testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.