TYT Karışımlar Testi
TYT Kimya Karışımlar konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 15 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi homojen karışımdır?Çözüm: Tuzlu su her noktasında aynı özelliği gösteren bir çözeltidir; homojen karışımdır. Kum–su süspansiyon, zeytinyağı–su emülsiyon, sis aerosol, toprak ise heterojen katı karışımdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Çamurlu su, aşağıdaki karışım türlerinden hangisine örnektir?Çözüm: Bir katının bir sıvı içinde çözünmeden dağılmasıyla oluşan heterojen karışıma süspansiyon denir. Çamurlu su bu türdendir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Ham petrolün benzin, mazot, gaz yağı gibi bileşenlerine ayrılmasında kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Ham petrol, kaynama noktaları farklı birbiri içinde çözünen sıvılardan oluşur. Bu tür karışımlar kaynama noktası farkından yararlanılarak ayrımsal damıtma ile ayrılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
30 g tuzun 120 g suda tamamen çözünmesiyle hazırlanan çözelti kütlece yüzde kaç tuz içerir?Çözüm: Çözelti kütlesi = 30 + 120 = 150 g. Kütlece yüzde = (30 / 150) × 100 = %20. Çözünen kütlesini çözücü kütlesine bölmek (30 / 120) hatalı olarak %25 verir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Kütlece %20'lik 200 g şeker çözeltisi ile kütlece %40'lık 300 g şeker çözeltisi karıştırılıyor.
Oluşan çözelti kütlece yüzde kaç şeker içerir?Çözüm: Şeker kütleleri: 200 × 0,20 = 40 g ve 300 × 0,40 = 120 g. Toplam şeker 160 g, toplam çözelti 500 g. Derişim = (160 / 500) × 100 = %32. Yüzdelerin basit ortalamasını almak (%30) yanlıştır; kütleler farklıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
2 kg içme suyu örneğinde 6 mg florür (F⁻) iyonu bulunmaktadır.
Buna göre bu suyun F⁻ derişimi kaç ppm'dir?Çözüm: ppm, 1 kg çözeltideki çözünenin miligram cinsinden kütlesidir (mg/kg). Derişim = 6 mg / 2 kg = 3 ppm. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Tuzlu su ve saf su ile ilgili,
I. Kışın buzlanmayı önlemek için yollara tuz serpilmesi, donma noktası alçalmasına dayanır.
II. Aynı dış basınçta tuzlu su, saf sudan daha düşük sıcaklıkta kaynamaya başlar.
III. Tuzlu su kaynarken sıcaklığı sabit kalmaz.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Çözünen madde, suyun donma noktasını düşürür (I doğru) ve kaynama noktasını yükseltir; tuzlu su saf sudan daha yüksek sıcaklıkta kaynar (II yanlış). Kaynama sırasında su buharlaştıkça çözelti derişikleşir ve kaynama sıcaklığı yükselir (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Aşağıdaki karışım – ayırma yöntemi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?Çözüm: Etil alkol ve su birbiri içinde çözünerek homojen karışım oluşturur; süzgeç kâğıdından birlikte geçerler. Bu karışım kaynama noktası farkıyla, yani damıtma ile ayrılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
20 °C'de X katısının sudaki çözünürlüğü 30 g X / 100 g sudur.
20 °C'deki 260 g doygun X çözeltisinden, sıcaklık sabit tutularak 40 g su buharlaştırılırsa kaç gram X katısı çöker?Çözüm: Buharlaşan 40 g suda çözünmüş hâlde bulunan X, çözelti doygun kalacağı için çöker. 100 g suda 30 g X çözünüyorsa 40 g suda 40 × 30 / 100 = 12 g X çözünür. Dolayısıyla 12 g X çöker. (Başlangıçta çözeltide 200 g su ve 60 g X vardır.) Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Kütlece %40'lık 150 g şeker çözeltisine kaç gram saf su eklenirse çözelti kütlece %25'lik olur?Çözüm: Şeker kütlesi = 150 × 0,40 = 60 g ve seyreltmede değişmez. Yeni çözelti kütlesi = 60 / 0,25 = 240 g. Eklenecek su = 240 − 150 = 90 g. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Karışımlar Konu Özeti
Karışımlar, iki ya da daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesiyle oluşur ve belirli bir formülleri yoktur. Her yerinde aynı özelliği gösteren karışımlar homojen (çözelti), farklı özellik gösterenler heterojendir. Heterojen karışımlar süspansiyon (katı–sıvı, çamurlu su), emülsiyon (sıvı–sıvı, zeytinyağı–su), aerosol (sıvı ya da katının gaz içinde dağılması, sis ve duman) ve kolloid gibi türlere ayrılır. Alaşımlar ise katı–katı homojen karışımlardır. Çözünmede benzer benzeri çözer ilkesi geçerlidir: polar maddeler polar, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür.
Derişim hesapları bu konunun hesap kısmını oluşturur. Kütlece yüzde = (çözünen kütlesi / çözelti kütlesi) × 100'dür; burada paydada çözücünün değil, çözeltinin kütlesi vardır. Çok seyreltik çözeltilerde ppm (mg/kg) kullanılır. İki çözelti karıştırıldığında çözünen kütleleri toplanıp toplam çözelti kütlesine bölünür; su eklendiğinde çözünen kütlesi değişmez. Çözünürlük, belirli sıcaklıkta 100 g suda çözünebilen en fazla madde miktarıdır; doygun çözeltiden su buharlaştırılırsa o suda çözünmüş madde çöker.
Çözeltilerin donma noktası saf çözücüden düşük, kaynama noktası yüksektir; kaynama sırasında sıcaklık sabit kalmaz. Karışımları ayırmada tanecik boyutu (süzme), yoğunluk (ayırma hunisi, çöktürme), manyetik özellik (mıknatıs), kaynama noktası (damıtma, ayrımsal damıtma) ve çözünürlük farkından yararlanılır. TYT'de karışım türü belirleme, derişim hesapları ve ayırma yöntemi eşleştirmeleri sık sorulur. Hesap sorularında çözünen kütlesini ayrı, çözelti kütlesini ayrı yazarak ilerlemek işini kolaylaştırır. Çözünürlük sorularında ise doygun çözeltideki su ile çözünen oranının sıcaklık sabitken değişmediğini aklında tut.
Bilmen Gerekenler
- Kütlece % = (çözünen / çözelti) × 100; çözelti kütlesi = çözünen + çözücü.
- ppm = mg çözünen / kg çözelti.
- Karıştırmada çözünen kütleleri toplanır; seyreltmede çözünen kütlesi değişmez.
- Süspansiyon: katı–sıvı; emülsiyon: sıvı–sıvı; aerosol: gaz içinde sıvı ya da katı.
- Çözeltide donma noktası alçalır, kaynama noktası yükselir; kaynarken sıcaklık artar.
- Birbiri içinde çözünen sıvılar damıtma, çözünmeyen sıvılar ayırma hunisi ile ayrılır.
- Ham petrol ayrımsal damıtma ile bileşenlerine ayrılır.
Sık Yapılan Hatalar
- Kütlece yüzdeyi çözünen / çözücü şeklinde hesaplamak.
- Farklı kütledeki çözeltileri karıştırırken yüzdelerin basit ortalamasını almak.
- Tuzlu suyun saf sudan daha düşük sıcaklıkta kaynadığını sanmak.
- Birbiri içinde çözünen sıvıları (alkol–su) süzme ile ayırmaya çalışmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Karışımlar testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Karışımlar testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Karışımlar testi 10 sorudan oluşur ve süresi 15 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.