AYT Şiir Bilgisi Testi
AYT Edebiyat Şiir Bilgisi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Divan edebiyatında iki dizeden oluşan nazım birimine ne ad verilir?Çözüm: İki dizeden oluşan nazım birimi beyittir. Mısra tek dizedir; dörtlük ve kıta dört dizeden, bent ise değişen sayıda dizeden oluşur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi şiirde ahengi sağlayan unsurlardan biri değildir?Çözüm: Ölçü, kafiye, redif ve aliterasyon şiire ses uyumu kazandıran ahenk unsurlarıdır. Tema ise şiirin ana duygu ya da düşüncesidir; ahenkle değil içerikle ilgilidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdaki dizelerden hangisi 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır?Çözüm: "Ba-har-gel-di-bi-zim-da-ğa" 8 hecedir. Diğer dizeler sırasıyla 7, 6, 11 ve 14 hecelidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Garip bir kuş öter her sabah dalda
Yorgun bir yolcu durur her gün yolda
Bu dizelerde kafiye ve redif ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Önce ekler ayrılır: "dal-da" ve "yol-da" sözcüklerindeki bulunma eki "-da" aynı görevde olduğu için rediftir. Geriye kalan "dal" ve "yol" kök sözcüklerinde yalnızca "l" sesi ortaktır; bu da yarım kafiyedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aruz ölçüsüyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: İmale, açık heceyi kapalı (uzun) okumaktır. Kapalı heceyi açık okumak ise zihaftır; bu nedenle ilgili bilgi yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Abdülhak Hâmit Tarhan'ın "Sahra" adlı eseri, Türk edebiyatında hangi şiir türünün ilk örneği kabul edilir?Çözüm: Kır hayatını ve doğayı işleyen şiirlere pastoral şiir denir. Abdülhak Hâmit'in "Sahra"sı Türk edebiyatında bu türün ilk örneği sayılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Sessiz sokaklarda sararmış sabah
Susmuş bir saz gibi sızlar sinemde
Bu dizelerde öne çıkan ahenk unsuru aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Dizelerde "s" ünsüzünün sık sık tekrarlanmasıyla ahenk sağlanmıştır. Ünsüz tekrarına aliterasyon denir; asonans ise ünlü tekrarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
I. Gazelde beyit sayısı genellikle 5 ile 15 arasındadır.
II. Kasidede şairin kendini övdüğü bölüme fahriye denir.
III. Tuyuğ, Arap edebiyatından alınmış bir nazım şeklidir.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?Çözüm: Gazelin beyit sayısı genellikle 5–15 arasındadır; kasidede şairin kendini övdüğü bölüm fahriyedir. Tuyuğ ise Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı bir nazım şeklidir; Arap kökenli değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Dağların ardında güneş batarken
Bu dizenin hece sayısı ve durak yeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: "Dağ-la-rın ar-dın-da / gü-neş ba-tar-ken" 11 hecedir. Durak sözcük bölünmeden ancak 6. heceden sonra düşebilir (6 + 5). 4 + 4 + 3 düzeni "ardında" sözcüğünü böleceği için uygun değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Aşağıdaki nazım şekli – ait olduğu gelenek eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?Çözüm: Murabba, aruzla yazılan ve dörtlüklerden oluşan bir divan edebiyatı nazım şeklidir. Halk edebiyatında 7'li hece ile söylenen şiir manidir. Diğer eşleştirmeler doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Şiir Bilgisi Konu Özeti
Şiir bilgisi, bir şiiri biçim ve içerik yönünden çözümlemeyi sağlayan temel kavramları kapsar. Şiirin en küçük birimi dizedir (mısra); dizeler bir araya gelerek nazım birimini oluşturur. Divan şiirinde nazım birimi genellikle iki dizelik beyit, halk şiirinde ise dört dizelik dörtlüktür. Şiirin ana duygu ya da düşüncesine tema, bu temanın işlendiği somut duruma konu denir. Şiir türleri de içeriğe göre ayrılır: lirik, epik, didaktik, pastoral, satirik ve dramatik şiir en çok bilinen türlerdir.
Şiirde ahengi sağlayan başlıca unsurlar ölçü, kafiye, redif ve ses tekrarlarıdır. Hece ölçüsü dizelerdeki hece sayısının eşitliğine, aruz ise hecelerin açık ya da kapalı oluşuna dayanır. Hece ölçüsünde durak sözcüğü bölmeyecek biçimde yerleşir; örneğin 11'li ölçü çoğunlukla 6+5 ya da 4+4+3 duraklıdır. Aruzda açık heceyi uzun okumaya imale, kapalı heceyi kısa okumaya zihaf, ünsüzle biten sözcüğü ünlüyle başlayan sözcüğe bağlamaya ulama denir.
Kafiye bulunurken önce dize sonundaki aynı görevli ekler ve sözcükler ayrılır; bunlar rediftir. Geriye kalan bölümde tek ses benzerliği yarım, iki ses benzerliği tam, üç ve daha fazla ses benzerliği zengin kafiyedir. Yazılışı aynı, anlamı farklı sözcüklerle yapılan kafiye cinaslı kafiyedir. Ünsüz tekrarına aliterasyon, ünlü tekrarına asonans denir. Divan şiirinde gazel, kaside, mesnevi, rubai ve şarkı; halk şiirinde mani, koşma, semai ve varsağı önemli nazım şekilleridir.
Bilmen Gerekenler
- Beyit iki dizelik, dörtlük ve kıta dört dizelik nazım birimidir.
- Hece ölçüsünde durak sözcüğü bölmez; 11'li ölçü genellikle 6+5 veya 4+4+3 duraklıdır.
- Redif: dize sonlarında aynı görevdeki ek ya da sözcük; kafiye: redif ayrıldıktan sonra kalan ses benzerliği.
- Yarım kafiye tek ses, tam kafiye iki ses, zengin kafiye üç ve daha çok ses benzerliğidir.
- İmale açık heceyi uzatmak, zihaf kapalı heceyi kısa okumak, ulama sözcükleri birleştirerek okumaktır.
- Abdülhak Hâmit'in "Sahra"sı Türk edebiyatında ilk pastoral şiir örneği sayılır.
- Tuyuğ, Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı dört dizelik bir nazım şeklidir.
Sık Yapılan Hatalar
- İmale ile zihaf sık karıştırılır: imale uzatma, zihaf kısaltmadır.
- Kafiye aranırken ekleri ayırmadan ses saymak hatalı sonuç verir; önce redif belirlenmelidir.
- Aliterasyon ünsüz, asonans ünlü tekrarıdır; ikisi yer değiştirilerek yanlış eşleştirilir.
- Murabba divan şiirine, mani halk şiirine aittir; ikisi de dörtlüklü olduğu için karıştırılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Şiir Bilgisi testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Şiir Bilgisi testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Şiir Bilgisi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.