YKS'ye 265 gün

AYT İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Testi

AYT Edebiyat İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.

  • 10 soru
  • 12 dakika
  • Çözümlü
  • Test 1/2
12:00 0/10 soru işaretlendi

  1. Soru 1

    İslamiyet öncesi sözlü edebiyatta "yuğ" adı verilen cenaze törenlerinde söylenen şiirlere ne ad verilir?

  2. Soru 2

    Orhun Abideleri (Göktürk Yazıtları) hangi alfabeyle yazılmıştır?

  3. Soru 3

    Aşağıdaki destan – ait olduğu Türk topluluğu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  4. Soru 4

    İslamiyet öncesi sözlü dönem şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  5. Soru 5

    Sığır ve şölen adı verilen törenlerde söylenen; doğa, aşk ve yiğitlik gibi konuları işleyen lirik şiirlere ne ad verilir?

  6. Soru 6

    Anlatıcısı yazıtın sahibinin kendisi olan, kendisi hayattayken dikilen ve bir devlet adamının kendi hizmetlerini anlattığı Göktürk yazıtı aşağıdakilerden hangisidir?

  7. Soru 7

    Aşağıdaki eserlerden hangisi Uygur dönemi Türk edebiyatına ait değildir?

  8. Soru 8

    I. Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler arasındadır.
    II. Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarını Yollug Tigin yazmıştır.
    III. Yazıtlar Arap alfabesiyle taşa kazınmıştır.

    Göktürk Yazıtları ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

  9. Soru 9

    Aşağıdaki destanlardan hangisi Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra oluşmuş destanlardandır?

  10. Soru 10

    Uygur döneminde yazılmış, Türkçe en eski fal kitabı olarak kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Konu Özeti

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü ve yazılı dönem olarak ikiye ayrılır. Sözlü dönem ürünleri; sığır (av törenleri), şölen ve yuğ (cenaze törenleri) gibi toplumsal törenlerde kopuz eşliğinde söylenmiştir. Bu ürünleri kam, baksı, şaman ya da ozan adı verilen, hem din adamı hem şair olan kişiler dile getirmiştir. Şiirler hece ölçüsüyle ve dörtlüklerle söylenmiş, kafiyenin yanında dize başı ses tekrarlarından da yararlanılmıştır. Başlıca türler koşuk, sagu, sav ve destandır.

Koşuk, sığır ve şölenlerde söylenen; doğa, aşk ve yiğitlik temalı lirik şiirdir. Sagu, yuğ törenlerinde ölen kişinin ardından söylenen ağıttır. Sav ise bugünkü atasözünün karşılığıdır. Destanlar bir milletin ortak hafızasını yansıtır: Alp Er Tunga ve Şu Sakalara, Oğuz Kağan Hunlara, Bozkurt ve Ergenekon Göktürklere, Türeyiş ve Göç Uygurlara aittir. Manas, Satuk Buğra Han ve Battal Gazi gibi destanlar ise İslamiyet sonrası dönemde oluşmuştur.

Yazılı dönemin en önemli belgeleri Göktürk (Orhun) Yazıtlarıdır. Tonyukuk (720–725), Kül Tigin (732) ve Bilge Kağan (735) yazıtları 38 harfli Göktürk alfabesiyle yazılmış, Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler arasında yer almıştır. Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarını Yollug Tigin yazmış, Tonyukuk Yazıtı ise Tonyukuk'un kendi ağzından yazdırılmıştır. Uygur döneminde Budizm ve Maniheizm etkisiyle Altun Yaruk, Sekiz Yükmek, Huastuanift gibi dinî metinler ve fal kitabı Irk Bitig yazılmıştır.

Bilmen Gerekenler

  • Sığır ve şölende koşuk, yuğda sagu söylenir; sav atasözü karşılığıdır.
  • Sözlü dönem şiiri hece ölçülü, dörtlüklü ve kopuz eşliğindedir.
  • Destanlar: Alp Er Tunga (Saka), Oğuz Kağan (Hun), Bozkurt ve Ergenekon (Göktürk), Türeyiş ve Göç (Uygur).
  • Göktürk Yazıtları: Tonyukuk, Kül Tigin, Bilge Kağan; 38 harfli Göktürk alfabesi.
  • Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarını Yollug Tigin yazmıştır.
  • Irk Bitig, Türkçenin bilinen en eski fal kitabıdır.
  • Manas (Kırgız) İslamiyet sonrası destanlardandır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Ergenekon Uygurlara değil, Göktürklere aittir.
  • Kutadgu Bilig Uygur dönemi eseri sanılır; oysa Karahanlı dönemi (geçiş dönemi) eseridir.
  • Sözlü dönemde aruz kullanıldığı düşünülür; aruz İslamiyet'ten sonra Türk edebiyatına girmiştir.
  • Tonyukuk Yazıtı'nı da Yollug Tigin'in yazdığı sanılır; bu yazıt Tonyukuk'un kendi ağzındandır.

Sıkça Sorulan Sorular

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı testini nasıl çözmeliyim?

Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı testi kaç soru ve kaç dakika?

Bu AYT İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.