AYT Edebi Sanatlar Testi
AYT Edebiyat Edebi Sanatlar konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Senin yüzün ay gibi parlar gecede
Bu dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi yapılmıştır?Çözüm: Yüz (benzeyen), ay (benzetilen) ve "gibi" (benzetme edatı) birlikte kullanılmıştır. Bu, teşbih (benzetme) sanatıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Bu dünyada ne sevinç kalıcıdır ne keder
Bu dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi belirgindir?Çözüm: "Sevinç" ve "keder" karşıt kavramlardır. Karşıt kavramların bir arada kullanılmasına tezat denir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aslanlarımız cepheden zaferle döndü.
Bu cümlede askerler için hangi söz sanatı yapılmıştır?Çözüm: Askerler aslana benzetilmiş, ancak cümlede yalnızca benzetilen (aslan) söylenmiştir. Yalnızca benzetilenin kullanıldığı istiare açık istiaredir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Rüzgâr kapımı çaldı gece yarısı
"Uyan!" dedi, "Yollar seni bekliyor."
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi birlikte yapılmıştır?Çözüm: Rüzgâra kapı çalma gibi insana özgü bir davranış verilmiş (teşhis), ayrıca rüzgâr konuşturulmuştur (intak). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Sen gittin diye ağlar bulutlar her bahar
Bu dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?Çözüm: Baharda yağmur yağması doğal bir olaydır; şair bunu sevgilinin gidişine bağlayarak güzel bir nedene dayandırmıştır. Bu, hüsn-i talil (güzel nedene bağlama) sanatıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Ferhat gibi dağları delsem de kavuşamam sana
Bu dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?Çözüm: Dizede Ferhat ile Şirin hikâyesine, Ferhat'ın Şirin'e kavuşmak için dağı delmesine gönderme yapılmıştır. Bilinen bir olay ya da kişiye gönderme yapmaya telmih denir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Birden fazla anlamı olan bir sözcüğün, yakın anlamı düşündürülüp uzak anlamı kastedilecek biçimde kullanılmasına ne ad verilir?Çözüm: Çok anlamlı bir sözcükle okuru yakın anlama yönlendirip asıl olarak uzak anlamı kastetme sanatı tevriyedir. Kinayede ise sözün hem gerçek hem mecaz anlamı düşünülebilir, mecaz anlam kastedilir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Aşağıdaki dizelerin hangisinde karşısında belirtilen söz sanatı yoktur?Çözüm: İstifham, anlamı güçlendirmek için soru sorma sanatıdır; "Ne yazık, kimse anlamaz gönlümü" dizesinde soru yoktur. Diğer dizelerde belirtilen sanatlar vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
I. Bu saçları değirmende ağartmadım ben
II. Gözlerin iki yıldız gibi parlıyor
III. Kış geldi, evinin bacası tütmez oldu
Numaralanmış dizelerin hangilerinde kinaye sanatı vardır?Çözüm: I'de "saçı değirmende ağartmamak" tecrübesiz olmadığını, III'te "bacası tütmemek" yoksulluğu anlatır; sözler gerçek anlamda da anlaşılabilir ama mecaz anlam kastedilmiştir (kinaye). II'de ise gözler yıldıza benzetilmiştir (teşbih). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Yüzün ile saçın, gündüzle gecedir sanki
Bu dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi yapılmıştır?Çözüm: Önce "yüz" ve "saç", ardından bunlarla ilgili "gündüz" ve "gece" sıralanmış; yüz gündüze, saç geceye aynı sırayla bağlanmıştır. Önce birkaç öğe söyleyip sonra bunlarla ilgili öğeleri sıralamaya leff ü neşr denir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Edebi Sanatlar Konu Özeti
Edebi sanatlar, anlatımı güçlendirmek ve etkileyici kılmak için başvurulan söz oyunlarıdır. Anlamla ilgili sanatların başında teşbih gelir: benzeyen, benzetilen, benzetme yönü ve edatı öğelerinden en az benzeyen ile benzetilen kullanılır. Yalnızca bu iki temel öğenin bulunduğu teşbih, teşbih-i beliğ adını alır. Temel öğelerden yalnızca biriyle yapılan benzetme istiaredir; yalnızca benzetilen söylenirse açık istiare, yalnızca benzeyen söylenip benzetilenin bir özelliği verilirse kapalı istiare olur.
İnsan dışındaki varlıklara insana özgü özellikler vermek teşhis, onları konuşturmak intaktır. Karşıt kavramları bir arada kullanmak tezat, bir durumu olduğundan çok büyük ya da küçük göstermek mübalağa, bilinen bir olay veya kişiye gönderme yapmak telmihtir. Doğal bir olayı güzel ve hayalî bir nedene bağlamak hüsn-i talil, bilinen bir gerçeği bilmezden gelmek tecahül-i arif, anlamı güçlendirmek için soru sormak istifhamdır. Bu sanatlar çoğu zaman aynı dizede iç içe bulunur.
Çok anlamlı bir sözcüğün yakın anlamını düşündürüp uzak anlamını kastetmek tevriye, sözün hem gerçek hem mecaz anlamının düşünülebildiği ama mecaz anlamın kastedildiği anlatım kinayedir. Önce birkaç öğeyi sayıp ardından bunlarla ilgili öğeleri sıralamak leff ü neşr, anlamca ilgili sözcükleri bir arada kullanmak tenasüp olarak adlandırılır. Bir düşünceyi atasözü ya da özdeyiş niteliğinde bir örnekle kanıtlamaya irsal-i mesel denir. Sorularda seçeneklerdeki sanatların tanımlarını iyi bilmek belirleyicidir.
Bilmen Gerekenler
- Teşbih-i beliğ: yalnızca benzeyen ve benzetilenin kullanıldığı en güçlü benzetme.
- Açık istiare: yalnızca benzetilen; kapalı istiare: yalnızca benzeyen söylenir.
- Teşhis kişileştirme, intak konuşturmadır; çoğu zaman birlikte bulunur.
- Hüsn-i talil: doğal bir olayı güzel bir nedene bağlama.
- Telmih: Ferhat ile Şirin, Leyla ile Mecnun gibi bilinen olaylara gönderme.
- Tevriye: çok anlamlı sözcüğün uzak anlamını kastetme.
- Leff ü neşr: önce öğeleri sıralayıp sonra onlarla ilgili öğeleri sıralama.
Sık Yapılan Hatalar
- Açık ve kapalı istiare ters öğrenilir: hangi öğenin söylendiğine bakılmalıdır.
- Tevriye ile kinaye karıştırılır: tevriye tek sözcüğe, kinaye bütün söze dayanır.
- Soru cümlesi olmayan dizede istifham aranır; istifham için mutlaka soru bulunmalıdır.
- Hüsn-i talil ile teşhis çoğu zaman aynı dizede bulunur; seçeneklerde yalnızca biri istenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Edebi Sanatlar testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Edebi Sanatlar testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Edebi Sanatlar testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.