YKS'ye 265 gün

AYT Halk Edebiyatı Testi

AYT Edebiyat Halk Edebiyatı konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.

  • 10 soru
  • 12 dakika
  • Çözümlü
  • Test 1/2
12:00 0/10 soru işaretlendi

  1. Soru 1

    Genellikle 7'li hece ölçüsüyle söylenen, aaxa biçiminde kafiyelenen, çoğu zaman ilk iki dizesi doldurma olup asıl duygunun son iki dizede verildiği anonim halk şiiri aşağıdakilerden hangisidir?

  2. Soru 2

    Âşık edebiyatında sevgilinin güzelliğini ve doğa sevgisini işleyen, Karacaoğlan'ın en başarılı örneklerini verdiği koşma türü aşağıdakilerden hangisidir?

  3. Soru 3

    Alevi-Bektaşi şairlerinin tarikat ilkelerini ve inançlarını dile getirdiği, genellikle saz eşliğinde söylenen tasavvufi şiirlere ne ad verilir?

  4. Soru 4

    Tasavvufi halk şiirinde, dinî inançlarla ve Tanrı ile şakalaşır gibi görünen, alaycı ve mizahi bir söyleyişe sahip şiirlere ne ad verilir?

  5. Soru 5

    Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  6. Soru 6

    Aşağıdaki şair – öne çıktığı tür eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  7. Soru 7

    Güney Anadolu'daki Varsak boyuna bağlanan, 8'li hece ölçüsüyle söylenen, "bre, hey, behey" gibi seslenişler içeren ve yiğitçe bir söyleyişe sahip nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  8. Soru 8

    I. Şiirler genellikle saz eşliğinde söylenir.
    II. Şairin mahlası çoğunlukla son dörtlükte geçer.
    III. Âşıklar aruz ölçüsünü hiç kullanmamıştır.

    Âşık edebiyatıyla ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

  9. Soru 9

    Aşağıdaki halk hikâyelerinden hangisi aşk konulu değil, kahramanlık konuludur?

  10. Soru 10

    Türkülerde her bentten sonra tekrarlanan dizelere ne ad verilir?

Halk Edebiyatı Konu Özeti

Halk edebiyatı; anonim halk edebiyatı, âşık edebiyatı ve dinî-tasavvufi halk edebiyatı olmak üzere üç kolda incelenir. Genel olarak hece ölçüsü, dörtlük nazım birimi ve yarım kafiye ile redif kullanılır; dil halkın konuştuğu yalın Türkçedir. Anonim ürünlerin söyleyeni bilinmez: mani, türkü, ninni, ağıt, masal, fıkra, bilmece, halk hikâyesi ve destan bu gruptadır. Mani 7'li hece ile ve aaxa düzeniyle söylenir; türkü bent ve her bentten sonra tekrarlanan kavuştak (bağlama) bölümlerinden oluşur.

Âşık edebiyatında şiirler saz eşliğinde söylenir, şairin mahlası çoğunlukla son dörtlükte geçer ve usta-çırak ilişkisi önemlidir. Başlıca nazım şekilleri koşma, semai, varsağı ve destandır. Koşma 11'li hece ile söylenir ve konusuna göre güzelleme, koçaklama, taşlama, ağıt adlarını alır. Karacaoğlan güzellemede, Köroğlu ve Dadaloğlu koçaklamada, Seyrani taşlamada öne çıkar. Varsağı 8'li hece ile ve "bre, behey" seslenişleriyle söylenir; Âşık Ömer ve Gevheri gibi âşıklar aruzla da şiir yazmıştır.

Dinî-tasavvufi halk edebiyatında ilahi, nefes, nutuk, devriye ve şathiye türleri görülür. Yunus Emre ilahileriyle bu geleneğin en büyük şairidir. Alevi-Bektaşi şiirine nefes denir; Pir Sultan Abdal bu türün temsilcisidir. Kaygusuz Abdal ise Tanrı ile şakalaşır gibi görünen şathiyeleriyle tanınır. Halk hikâyeleri aşk (Kerem ile Aslı, Âşık Garip, Tahir ile Zühre) ve kahramanlık (Köroğlu) konulu olarak ikiye ayrılır. Dede Korkut Hikâyeleri ise destandan halk hikâyesine geçişi gösterir.

Bilmen Gerekenler

  • Mani: 7'li hece, aaxa; türkü: bent + kavuştak.
  • Koşma türleri: güzelleme (Karacaoğlan), koçaklama (Köroğlu, Dadaloğlu), taşlama (Seyrani), ağıt.
  • Varsağı: 8'li hece, "bre, behey" seslenişleri; semai de 8'li hecedir.
  • Nefes: Alevi-Bektaşi şiiri, Pir Sultan Abdal; şathiye: Kaygusuz Abdal.
  • Yunus Emre: ilahi, dinî-tasavvufi halk şiirinin zirvesi.
  • Dede Korkut Hikâyeleri: mukaddime + 12 hikâye, nazım-nesir karışık.
  • Köroğlu kahramanlık, Kerem ile Aslı aşk konulu halk hikâyesidir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Âşıkların hiç aruz kullanmadığı sanılır; Âşık Ömer ve Gevheri aruzla da yazmıştır.
  • Varsağı ile semai karıştırılır; ikisi de 8'lidir, varsağıyı seslenişler ayırır.
  • Nefes ile ilahi karıştırılır: nefes Alevi-Bektaşi, ilahi genel tekke şiiridir.
  • Dede Korkut Hikâyeleri manzum sanılır; oysa nesir ağırlıklıdır, arada soylamalar vardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Halk Edebiyatı testini nasıl çözmeliyim?

Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.

Halk Edebiyatı testi kaç soru ve kaç dakika?

Bu AYT Halk Edebiyatı testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.