AYT Divan Edebiyatı Testi
AYT Edebiyat Divan Edebiyatı konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
"Hüsn ü Aşk" adlı mesnevinin şairi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Hüsn ü Aşk, Sebk-i Hindi'nin en önemli temsilcilerinden Şeyh Galip'in tasavvufi-alegorik mesnevisidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Gazelde şairin mahlasının (takma adının) geçtiği son beyte ne ad verilir?Çözüm: Gazelin ilk beyti matla, şairin mahlasının geçtiği son beyti makta, en güzel beyti ise beytü'l-gazeldir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdaki sanatçı – eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?Çözüm: Harnâme, Şeyhi'nin fabl türündeki hiciv mesnevisidir. Nabi'nin tanınmış eseri, oğluna öğüt vermek için yazdığı Hayriyye'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Lale Devri'nin şairidir. İstanbul'un gündelik hayatını, eğlence yerlerini ve mesire yerlerini şiirlerine taşımış; mahallîleşme akımının en önemli temsilcisi olmuş ve şarkı nazım şeklinde ustalaşmıştır.
Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Lale Devri, İstanbul hayatı, mahallîleşme ve şarkı türündeki başarı Nedim'in belirgin özellikleridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aşağıdaki şairlerden hangisi Sebk-i Hindi (Hint üslubu) akımının temsilcileri arasında yer almaz?Çözüm: Şeyh Galip, Naili, Neşati ve Fehim-i Kadim, kapalı anlatım ve ince hayallere dayanan Sebk-i Hindi'nin temsilcileridir. Nedim ise mahallîleşme akımının temsilcisidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Her beyti kendi arasında kafiyeli olan, bu nedenle uzun hikâyelerin anlatımına elverişli olan ve Hamse geleneğinin oluşturulduğu nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Mesnevide her beyit kendi içinde kafiyelidir (aa, bb, cc...). Bu yapı binlerce beyitlik anlatılara olanak verdiği için beş mesneviden oluşan Hamseler bu şekille yazılmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Süslü nesrin önemli örneklerinden kabul edilen "Tazarruname" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Tazarruname, Sinan Paşa'nın süslü nesrin ilk büyük örneklerinden sayılan eseridir. Mercimek Ahmet'in Kabusname çevirisi ise sade nesrin örneğidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
I. Nazım birimi genellikle beyittir.
II. Şiirde bütün güzelliği yerine parça güzelliği ön plandadır.
III. Şiir dili, halkın konuştuğu yalın Türkçedir.
Divan edebiyatıyla ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?Çözüm: Divan şiirinde nazım birimi çoğunlukla beyittir ve parça (beyit) güzelliği esastır. Dil ise Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklü, ağır bir dildir; III yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
"Muhakemetü'l-Lugateyn" adlı eserinde Türkçenin Farsçadan üstün olduğunu örneklerle savunan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Çağatay sahasının en büyük şairi Ali Şir Nevai, Muhakemetü'l-Lugateyn'de Türkçeyi Farsçayla karşılaştırarak Türkçenin zenginliğini savunmuştur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Fuzuli ile ilgili yanlış bir bilgidir?Çözüm: Hayriyye, Nabi'nin oğlu Ebulhayr Çelebi'ye öğüt vermek için yazdığı didaktik mesnevidir. Diğer bilgiler Fuzuli için doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Divan Edebiyatı Konu Özeti
Divan edebiyatı, 13. yüzyıldan 19. yüzyılın ortalarına kadar Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle gelişen, saray ve medrese çevresinde yaygınlaşan yazılı edebiyattır. Şiirde aruz ölçüsü kullanılmış, nazım birimi çoğunlukla beyit olmuştur. Dil Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklüdür. Şiirde bütün güzelliği yerine parça güzelliği esastır; her beyit kendi içinde bir anlam bütünlüğü taşır. Mazmun adı verilen kalıplaşmış benzetmeler ve soyut bir sevgili anlayışı dikkat çeker.
Başlıca nazım şekilleri gazel, kaside, mesnevi, rubai, tuyuğ, şarkı, murabba ve terkibibenttir. Gazelde ilk beyit matla, mahlasın geçtiği son beyit makta, en güzel beyit beytü'l-gazeldir. Kasidede şairin kendini övdüğü bölüm fahriyedir. Mesnevide her beyit kendi içinde kafiyeli olduğundan uzun hikâyeler bu şekille yazılmış, beş mesneviden oluşan Hamseler oluşturulmuştur. Nesirde sade, orta ve süslü olmak üzere üç anlatım görülür; Sinan Paşa'nın Tazarruname'si süslü nesrin örneğidir.
Fuzuli; Leyla vü Mecnun, Su Kasidesi ve Şikâyetnâme ile lirizmin zirvesidir. Baki gazelleri ve Kanuni Mersiyesi ile "sultanü'ş-şuara" olarak anılır. Nef'i kaside ve hicivde, Nabi Hayriyye ile didaktik (hikemî) şiirde öne çıkar. Nedim, Lale Devri İstanbul'unu şarkılarına taşıyarak mahallîleşme akımını temsil eder. Şeyh Galip, Sebk-i Hindi'nin temsilcisi olarak Hüsn ü Aşk'ı yazmıştır. Ali Şir Nevai ise Muhakemetü'l-Lugateyn'de Türkçeyi savunan Çağatay şairidir.
Bilmen Gerekenler
- Gazel: matla, makta, beytü'l-gazel; 5–15 beyit.
- Mesnevi: aa, bb, cc kafiyeli; Hamseler bu şekille yazılır.
- Fuzuli: Leyla vü Mecnun, Su Kasidesi, Şikâyetnâme.
- Nabi: Hayriyye (didaktik); Şeyhi: Harnâme (hiciv-fabl).
- Nedim: Lale Devri, şarkı, mahallîleşme.
- Şeyh Galip: Hüsn ü Aşk, Sebk-i Hindi.
- Süleyman Çelebi: Vesîletü'n-Necât (Mevlid); Kâtip Çelebi: Keşfü'z-Zünûn.
- Ali Şir Nevai: Muhakemetü'l-Lugateyn, Çağatay Türkçesi.
Sık Yapılan Hatalar
- Hayriyye Fuzuli'ye mal edilir; eser Nabi'nindir.
- Harnâme Nabi'ye ait sanılır; yazarı Şeyhi'dir.
- Nedim Sebk-i Hindi şairi sanılır; o, mahallîleşme akımının temsilcisidir.
- Matla ile makta karıştırılır: matla ilk beyit, makta mahlasın geçtiği son beyittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Divan Edebiyatı testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Divan Edebiyatı testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Divan Edebiyatı testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.