AYT Sinir Sistemi Testi
AYT Biyoloji Sinir Sistemi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Bir nöronda impulsu hücre gövdesinden uzaklaştırarak diğer hücrelere doğru ileten uzantı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Akson, impulsu hücre gövdesinden uzaklaştırır. Dendritler impulsu hücre gövdesine taşır; miyelin kılıf ve Ranvier boğumu iletimi hızlandıran yapılardır, sinaps boşluğu ise iki hücre arasındaki aralıktır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi omurilik soğanının görevlerindendir?Çözüm: Omurilik soğanı; solunum, kalp atışı, kan basıncı, yutkunma, öksürme gibi hayati refleksleri yönetir. Denge beyincik, istemli hareket beyin kabuğu, vücut sıcaklığı hipotalamus, görme ise beyin kabuğunun görme alanı ile ilgilidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Miyelinli nöronlarla ilgili,
I. İmpuls, Ranvier boğumlarında sıçrayarak iletilir.
II. Aynı çaptaki miyelinsiz nörona göre impuls iletim hızı daha yüksektir.
III. Ranvier boğumlarında iyon kanalları bulunmaz.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Miyelin kılıf yalıtkandır; depolarizasyon yalnızca Ranvier boğumlarında olur ve impuls boğumdan boğuma sıçrar, bu da iletimi hızlandırır. İyon kanalları tam da Ranvier boğumlarında yoğunlaşmıştır; III yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Dinlenme hâlindeki bir nöronla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Dinlenme potansiyelinde zarın iç yüzü dışa göre negatiftir (polarizasyon). Na-K pompası her döngüde 3 Na+ iyonunu dışarı, 2 K+ iyonunu içeri taşır ve ATP harcar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Sıcak bir cisme dokunan elin istemsizce geri çekilmesi sırasında impulsun izlediği yol aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?Çözüm: Refleks yayında uyarı reseptörde algılanır, duyu nöronuyla omuriliğe gelir, ara nöron üzerinden motor nörona aktarılır ve efektör olan kasa ulaşır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
İki nöron arasındaki kimyasal sinapsta impulsun yalnızca tek yönde iletilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Nörotransmitter yalnızca akson ucundaki keseciklerden salınır ve yalnızca sinaps sonrası zardaki reseptörlere bağlanır; bu nedenle sinapsta iletim tek yönlüdür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Parasempatik sinir sisteminin baskın olduğu dinlenme durumunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?Çözüm: Parasempatik sistem “dinlen ve sindir” durumunu yönetir: sindirimi artırır, kalp atışını yavaşlatır, göz bebeğini küçültür. Diğer seçeneklerdeki değişimler sempatik sistemin etkileridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir nöron, sodyum-potasyum pompasını seçici olarak durduran bir maddeyle uzun süre muamele ediliyor. Bu nöronda zamanla,
I. Zarın iki yüzü arasındaki Na+ ve K+ derişim farkları azalır.
II. Nöron yeni impuls oluşturma yeteneğini kaybeder.
III. Pompa kaynaklı ATP tüketimi artar.
durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?Çözüm: Pompa durunca sızıntı kanalları yoluyla iyonlar dengelenir, derişim farkları ve dinlenme potansiyeli kaybolur; bu nedenle impuls oluşturulamaz. Pompa çalışmadığı için ona bağlı ATP tüketimi artmaz, azalır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Bir araştırmacı tek bir nörona şiddeti giderek artan üç uyarı veriyor. 1. uyarı eşik değerin altında, 2. uyarı eşik değere eşit, 3. uyarı ise eşik değerin iki katıdır. Bu deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Tek bir nöron “ya hep ya hiç” kuralına uyar: eşik altı uyarı aksiyon potansiyeli oluşturmaz, eşik ve üzerindeki uyarılar aynı büyüklükte impuls oluşturur. İletim hızı uyarı şiddetine değil, nöronun çapına ve miyelinine bağlıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Asetilkolin, motor nöron ile iskelet kası arasındaki sinapsta salınan nörotransmitterdir ve sinaps boşluğunda bir enzimle kısa sürede parçalanır. Bu enzimin etkinliğini engelleyen bir madde vücuda alındığında aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?Çözüm: Asetilkolin parçalanamazsa sinaps boşluğunda birikir ve kas hücresindeki reseptörleri sürekli uyarır; sonuçta kas gevşeyemez ve uzun süre kasılı kalır. Madde salınımı, nöronda impuls oluşumu ve duyu iletimi doğrudan etkilenmez. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Sinir Sistemi Konu Özeti
Sinir sistemi, vücudun iç ve dış ortamdan gelen uyarıları algılayıp değerlendiren ve uygun tepkiyi çok hızlı biçimde oluşturan kontrol sistemidir. Temel birimi olan nöron; dendrit, hücre gövdesi ve aksondan oluşur. Dendritler impulsu hücre gövdesine getirir, akson ise gövdeden uzaklaştırır. Görevlerine göre duyu, ara ve motor nöronlar ayırt edilir. Aksonu miyelin kılıfla sarılı nöronlarda impuls Ranvier boğumları arasında sıçrayarak iletildiği için iletim, aynı çaptaki miyelinsiz nöronlara göre çok daha hızlıdır.
Dinlenme hâlindeki nöronda sodyum-potasyum pompası ATP harcayarak her döngüde üç Na+ iyonunu dışarı, iki K+ iyonunu içeri taşır; zarın iç yüzü dışa göre negatiftir. Eşik değerdeki bir uyarı Na+ kanallarını açar, zar depolarize olur ve aksiyon potansiyeli oluşur; ardından K+ çıkışıyla repolarizasyon gerçekleşir. Tek bir nöron ya hep ya hiç kuralına uyar. Nöronlar arasındaki kimyasal sinapslarda nörotransmitterler akson ucundan salınır ve sinaps sonrası zardaki reseptörlere bağlanır; bu nedenle iletim tek yönlüdür.
Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşur. Beyin kabuğu istemli hareketleri ve bilinçli algıyı, beyincik denge ve hareket uyumunu, omurilik soğanı solunum, kalp atışı gibi hayati refleksleri, hipotalamus ise vücut sıcaklığı, açlık ve susama gibi iç dengeleri yönetir. Omurilik refleks merkezidir. Çevresel sinir sisteminin otonom bölümünde sempatik sistem vücudu stres ve harekete hazırlarken, parasempatik sistem dinlenme ve sindirim durumunu yönetir; ikisi çoğu organda zıt etki gösterir.
Bilmen Gerekenler
- Dendrit impulsu hücre gövdesine getirir, akson gövdeden uzaklaştırır.
- Na-K pompası: 3 Na+ dışarı, 2 K+ içeri; ATP harcar.
- Dinlenmede zarın içi dışa göre negatiftir (polarizasyon).
- Eşik altı uyarı impuls oluşturmaz; eşik üstü uyarılar aynı büyüklükte impuls oluşturur (ya hep ya hiç).
- Miyelinli nöronda iletim Ranvier boğumlarından sıçrayarak ve daha hızlı olur.
- Sinapsta iletim tek yönlüdür; nörotransmitter yalnızca akson ucundan salınır.
- Refleks yayı: reseptör → duyu nöronu → ara nöron → motor nöron → efektör.
- Sempatik sistem göz bebeğini büyütür, kalbi hızlandırır; parasempatik sindirimi artırır.
Sık Yapılan Hatalar
- Uyarı şiddeti arttıkça tek bir nöronda impulsun büyüklüğünün veya hızının arttığını sanmak.
- Dinlenme potansiyelinde zarın iç yüzünü pozitif kabul etmek.
- Omurilik soğanı ile beyinciğin görevlerini karıştırmak; denge beyinciğe, solunum ve kalp atışı omurilik soğanına aittir.
- Sempatik sistemin her organda uyarıcı etki yaptığını düşünmek; örneğin sindirim kanalı hareketlerini yavaşlatır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sinir Sistemi testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Sinir Sistemi testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Sinir Sistemi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.