AYT Komünite ve Popülasyon Ekolojisi Testi
AYT Biyoloji Komünite ve Popülasyon Ekolojisi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Belirli bir alanda, belirli bir zamanda yaşayan ve aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa ne ad verilir?Çözüm: Aynı türün bir bölgedeki bireyleri popülasyonu oluşturur. Farklı türlerin popülasyonları birlikte komüniteyi, komünite ile cansız çevre birlikte ekosistemi oluşturur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
İki türün birlikte yaşadığı ve her iki türün de bu birliktelikten yarar sağladığı ilişkiye (mutualizm) örnek aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Likende alg fotosentezle besin üretir, mantar ise su ve mineral sağlayıp algı korur; iki taraf da yararlanır. Tenya-insan parazitlik, aslan-zebra av-avcı, köpek balığı-vantuzlu balık kommensalizm, ağaçlar arasındaki ilişki rekabettir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Bir yıl başında 500 bireyden oluşan bir geyik popülasyonunda yıl boyunca 120 yeni birey doğuyor, 50 birey ölüyor, popülasyona 30 birey göç ederek katılıyor ve 20 birey başka bölgelere göç ediyor. Yıl sonunda popülasyondaki birey sayısı kaçtır?Çözüm: Birey sayısı = başlangıç + doğum – ölüm + göçle gelen – göçle giden = 500 + 120 – 50 + 30 – 20 = 580. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Lojistik (S tipi) büyüme gösteren bir popülasyon, ortamın taşıma kapasitesine ulaştığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?Çözüm: Taşıma kapasitesinde besin, alan gibi kaynaklar sınırlayıcı olur; çevre direnci en yüksektir ve doğum ile ölüm oranları dengelenerek popülasyon büyüklüğü yaklaşık sabit kalır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Süksesyon (ekolojik ardışıklık) ile ilgili,
I. Birincil süksesyon, daha önce toprak bulunmayan bir alanda başlar.
II. Birincil süksesyonda öncü türler genellikle likenler ve karayosunlarıdır.
III. İkincil süksesyon, birincil süksesyondan daha yavaş ilerler.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Birincil süksesyon çıplak kaya ya da lav gibi topraksız alanlarda likenlerle başlar. İkincil süksesyon yangın ya da tarım sonrası toprağın kaldığı alanlarda başladığı için daha hızlı ilerler; III yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aynı habitatta yaşayan iki türün besin, alan ve etkinlik zamanı gibi gereksinimleri (ekolojik nişleri) tamamen örtüşüyorsa, uzun vadede aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?Çözüm: Nişleri tamamen örtüşen iki tür aynı sınırlı kaynaklar için rekabet eder; rekabette üstün olan tür diğerini ortamdan uzaklaştırır (rekabetçi dışlama). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Bir popülasyonun yaş piramidinde üreme öncesi (genç) bireylerin oranı çok yüksek, üreme sonrası (yaşlı) bireylerin oranı ise düşüktür. Bu popülasyonla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Tabanı geniş bir yaş piramidi, yakın gelecekte üreme çağına girecek çok sayıda genç birey olduğunu gösterir; bu nedenle popülasyon büyüme eğilimindedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir bölgede bir av türü ile onunla beslenen avcı türün popülasyonları uzun yıllar izleniyor. Av popülasyonunun en yüksek olduğu yıllardan bir-iki yıl sonra avcı popülasyonunun da en yüksek değere ulaştığı; avcı sayısı arttıktan sonra av popülasyonunun azaldığı ve bunu avcı popülasyonundaki azalmanın izlediği gözleniyor. Bu gözlemlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Av bolluğu avcılara daha çok besin sağlar ve avcı sayısı gecikmeli olarak artar; artan avcı baskısı avı azaltır, ardından besin azalan avcı da azalır. Böylece iki popülasyon gecikmeli, döngüsel dalgalanmalar gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Popülasyon büyüklüğünü etkileyen bazı faktörlerin etkisi popülasyon yoğunluğuna bağlıdır, bazılarınınki ise yoğunluktan bağımsızdır. Buna göre,
I. Orman yangını
II. Bulaşıcı bir salgın hastalık
III. Ani ve şiddetli bir don olayı
faktörlerinden hangileri popülasyon yoğunluğundan bağımsız etki eden faktörlere örnektir?Çözüm: Yangın, don, sel gibi doğal olaylar popülasyon ne kadar kalabalık olursa olsun benzer oranda etki eder; yoğunluktan bağımsızdır. Bulaşıcı hastalıklar kalabalık popülasyonlarda daha hızlı yayıldığından yoğunluğa bağlı faktördür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Yüzey alanı 50 km² olan bir göldeki bir balık türünün popülasyonu 2000 bireydir. Bir yıl sonra kuraklık nedeniyle gölün 10 km²'lik kısmı kuruyor ve popülasyon 1800 bireye düşüyor. Bu popülasyonla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Başlangıç yoğunluğu 2000 / 50 = 40 birey/km², bir yıl sonraki yoğunluk 1800 / 40 = 45 birey/km²'dir. Alan, birey sayısından daha fazla oranda azaldığı için yoğunluk artmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Komünite ve Popülasyon Ekolojisi Konu Özeti
Belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireyler popülasyonu, bir alandaki farklı türlerin popülasyonları ise komüniteyi oluşturur. Popülasyon büyüklüğü doğum ve göçle gelenlerle artar, ölüm ve göçle gidenlerle azalır. Popülasyon yoğunluğu, birey sayısının alana ya da hacme oranıdır; bu nedenle birey sayısı azalsa bile alan daha fazla küçülürse yoğunluk artabilir. Yaş piramidinde genç birey oranının yüksek olması büyüme eğilimini, yaşlı birey oranının yüksek olması küçülme eğilimini gösterir.
Sınırsız kaynak bulunan ortamda popülasyonlar üstel (J tipi) büyür. Doğada ise besin, alan ve avcılar gibi çevre direnci nedeniyle büyüme lojistik (S tipi) olur ve popülasyon ortamın taşıma kapasitesine ulaştığında doğum ve ölüm oranları dengelenir. Popülasyonu etkileyen faktörlerden rekabet, salgın hastalık ve avlanma popülasyon yoğunluğuna bağlıdır; yangın, sel ve ani iklim olayları gibi etkiler ise yoğunluktan bağımsızdır. Av ve avcı popülasyonları birbirini gecikmeyle izleyen dalgalanmalar gösterir.
Komünitedeki türler arasında çeşitli ilişkiler bulunur. Mutualizmde iki tür de yararlanır; liken buna örnektir. Kommensalizmde bir tür yararlanırken diğeri etkilenmez, parazitlikte bir tür yararlanırken diğeri zarar görür. Rekabette her iki tür de zarar görür; nişleri tamamen örtüşen türlerden biri zamanla ortamdan uzaklaşır. Süksesyon, bir komünitenin zaman içinde yerini başka bir komüniteye bırakmasıdır; birincil süksesyon topraksız alanda likenlerle başlar, ikincil süksesyon ise toprağı korunan alanlarda daha hızlı ilerler.
Bilmen Gerekenler
- Popülasyon aynı türün, komünite farklı türlerin bireylerinden oluşur.
- Büyüklük = başlangıç + doğum – ölüm + gelen göç – giden göç.
- Yoğunluk = birey sayısı / alan.
- Taşıma kapasitesinde doğum ve ölüm oranları dengelenir.
- Salgın hastalık yoğunluğa bağlı, yangın ve don yoğunluktan bağımsız faktördür.
- Liken mutualizme, tenya parazitliğe örnektir.
- Birincil süksesyon likenlerle başlar; ikincil süksesyon daha hızlıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Birey sayısı azaldığında yoğunluğun mutlaka azaldığını sanmak.
- Kommensalizm ile mutualizmi karıştırmak.
- İkincil süksesyonun birincilden daha yavaş olduğunu düşünmek.
- Popülasyon ile komünite kavramlarını birbirinin yerine kullanmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Komünite ve Popülasyon Ekolojisi testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Komünite ve Popülasyon Ekolojisi testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Komünite ve Popülasyon Ekolojisi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.