AYT Genden Proteine Testi
AYT Biyoloji Genden Proteine konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Ökaryot bir hücrede DNA'daki bilginin mRNA'ya aktarılması olayına ne ad verilir?Çözüm: DNA'dan RNA sentezine transkripsiyon (yazılım) denir. Replikasyon DNA'nın kendini eşlemesi, translasyon ise mRNA'daki şifreye göre protein sentezidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Protein sentezi sırasında mRNA'daki kodonla tamamlayıcı eşleşme yapan antikodon aşağıdaki moleküllerden hangisinde bulunur?Çözüm: Antikodon, tRNA üzerinde bulunan üç nükleotitlik dizidir; mRNA'daki kodonla eşleşerek doğru aminoasidin ribozoma getirilmesini sağlar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Bir genin kalıp olarak kullanılan DNA ipliğinin nükleotit dizisi 3' – TAC GGA TTC ACT – 5' şeklindedir.
(Kodonlar: AUG: Metiyonin, CCU: Prolin, AAG: Lizin, UGA: bitiş kodonu)
Bu diziden sentezlenen mRNA'nın çevrilmesiyle oluşan polipeptitte kaç aminoasit bulunur?Çözüm: Kalıp iplikten oluşan mRNA 5' – AUG CCU AAG UGA – 3' dizisidir. AUG metiyonini, CCU prolini, AAG lizini şifreler; UGA bitiş kodonudur ve aminoasit karşılığı yoktur. Polipeptit 3 aminoasitten oluşur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
150 aminoasitten oluşan bir polipeptidin sentezinde kullanılan mRNA'nın başlangıç kodonundan bitiş kodonuna kadar (bitiş kodonu dahil) olan bölümü kaç nükleotit içerir ve bu sentezde kaç peptit bağı kurulur?
(Başlangıç aminoasidinin polipeptitten ayrılmadığı kabul edilecektir.)Çözüm: 150 aminoasit 150 kodonla şifrelenir; buna aminoasit karşılığı olmayan 1 bitiş kodonu eklenir: 151 × 3 = 453 nükleotit. n aminoasit arasında n – 1 peptit bağı kurulduğundan 149 peptit bağı oluşur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Translasyon (protein sentezi) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Bitiş kodonlarını tanıyan antikodonlu tRNA yoktur; bitiş kodonuna serbest bırakma faktörleri bağlanır ve polipeptit ribozomdan ayrılır. Diğer ifadeler doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Genetik kodda bir aminoasidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesinin doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Aynı aminoasidi şifreleyen birden fazla kodon olduğu için, kodonun genellikle üçüncü bazındaki bir değişim aynı aminoasidi şifreleyen başka bir kodon oluşturabilir; bu durumda protein değişmez (sessiz mutasyon). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
DNA replikasyonu ve transkripsiyon olaylarının ikisinde de,
I. DNA ipliğinin kalıp olarak kullanılması
II. Urasil bazı içeren nükleotitlerin kullanılması
III. Nükleotitler arasında fosfodiester bağlarının kurulması
durumlarından hangileri ortaktır?Çözüm: Her iki olayda da DNA kalıp olarak kullanılır ve nükleotitler fosfodiester bağlarıyla birleştirilir. Urasil yalnızca RNA'da bulunduğu için yalnızca transkripsiyonda kullanılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir polipeptidi şifreleyen mRNA dizisi 5' – AUG GCA UUC GAA UGG UAA – 3' şeklindedir. Genin DNA'sındaki bir değişim sonucunda bu mRNA'nın 15. nükleotidi olan G yerine A gelmiştir.
(Kodonlar: AUG: Metiyonin, GCA: Alanin, UUC: Fenilalanin, GAA: Glutamik asit, UGG: Triptofan, UAA ve UGA: bitiş kodonu)
Mutasyonlu mRNA'dan sentezlenen polipeptitle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: 15. nükleotit 5. kodonun (UGG) son bazıdır; değişimle UGA bitiş kodonu oluşur. Normalde Met-Ala-Phe-Glu-Trp (5 aminoasit) oluşurken mutasyonlu mRNA'dan Met-Ala-Phe-Glu (4 aminoasit) oluşur. Baz değişimi olduğu için çerçeve kayması yoktur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Prokaryot ve ökaryot hücrelerde protein sentezi ile ilgili,
I. Prokaryotlarda transkripsiyon ve translasyon aynı anda, aynı bölmede gerçekleşebilir.
II. Ökaryotlarda mRNA, çekirdek porlarından geçerek sitoplazmaya ulaşır.
III. Prokaryotlarda ribozom bulunmadığı için protein sentezi sitoplazmada serbest enzimlerle yapılır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Prokaryotlarda çekirdek zarı olmadığından mRNA sentezlenirken ribozomlar okumaya başlayabilir. Ökaryotlarda mRNA çekirdekte sentezlenip porlardan sitoplazmaya geçer. Tüm hücrelerde ribozom bulunur; III yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Bir genin kalıp DNA ipliğinde 120 adenin, 80 timin, 100 guanin ve 60 sitozin bulunmaktadır. Bu kalıp iplikten sentezlenen mRNA molekülünde kaç urasil ve kaç guanin bulunur?Çözüm: mRNA kalıp ipliğe tamamlayıcıdır: kalıptaki A karşısına U, T karşısına A, G karşısına C, C karşısına G gelir. Kalıpta 120 A olduğundan mRNA'da 120 U, kalıpta 60 C olduğundan mRNA'da 60 G bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Genden Proteine Konu Özeti
Kalıtsal bilgi DNA'daki nükleotit dizisinde saklanır ve bu bilgi önce RNA'ya, sonra proteine aktarılır. DNA'dan RNA sentezine transkripsiyon denir; ökaryotlarda çekirdekte gerçekleşir ve RNA polimeraz enzimiyle yapılır. Oluşan mRNA kalıp DNA ipliğine tamamlayıcıdır: kalıptaki adenin karşısına urasil, timin karşısına adenin, guanin karşısına sitozin, sitozin karşısına guanin gelir. mRNA ökaryotlarda çekirdek porlarından sitoplazmaya geçer; prokaryotlarda ise transkripsiyon ve translasyon aynı anda gerçekleşebilir.
Translasyonda ribozom mRNA'yı 5' ucundan 3' ucuna doğru üçlü kodonlar hâlinde okur. Her tRNA, antikodonuyla mRNA'daki kodonla eşleşir ve belirli bir aminoasidi ribozoma taşır; aminoasitler arasında peptit bağları ribozomda kurulur. AUG başlangıç kodonudur ve metiyonini şifreler. UAA, UAG ve UGA bitiş kodonlarıdır; bunlara karşılık gelen tRNA yoktur. Bir polipeptitteki n aminoasit için mRNA'da n kodon ile bir bitiş kodonu bulunur ve n – 1 peptit bağı kurulur.
Genetik kod tüm canlılarda büyük ölçüde ortaktır ve bir aminoasit birden fazla kodonla şifrelenebilir; bu nedenle bazı nokta mutasyonları proteinin aminoasit dizisini değiştirmez. Bir bazın değişmesi farklı bir aminoasit ya da erken bir bitiş kodonu oluşturabilir. Nükleotit eklenmesi ya da çıkarılması ise okuma çerçevesini kaydırarak sonraki tüm kodonları değiştirir. Replikasyon ve transkripsiyonda DNA kalıp olarak kullanılır ve fosfodiester bağları kurulur; urasil yalnızca RNA'da bulunur.
Bilmen Gerekenler
- Transkripsiyon: DNA → mRNA; translasyon: mRNA → polipeptit.
- mRNA kalıp ipliğe tamamlayıcıdır; kalıptaki A karşısına U gelir.
- Antikodon tRNA'da, kodon mRNA'da bulunur.
- AUG başlangıç (metiyonin); UAA, UAG, UGA bitiş kodonudur.
- n aminoasit → n kodon + 1 bitiş kodonu = 3(n + 1) nükleotit; n – 1 peptit bağı.
- Kodun dejenere olması bazı nokta mutasyonlarını sessiz kılar.
- Nükleotit eklenmesi veya çıkarılması çerçeve kaymasına yol açar.
Sık Yapılan Hatalar
- Bitiş kodonunun da bir aminoasit şifrelediğini sanmak.
- Peptit bağı sayısını aminoasit sayısına eşit almak.
- mRNA dizisini kalıp iplik yerine kalıp olmayan iplikten tamamlayıcı olarak yazmak.
- Prokaryotlarda ribozom olmadığını düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Genden Proteine testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Genden Proteine testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Genden Proteine testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.