AYT Canlılarda Enerji Dönüşümleri Testi
AYT Biyoloji Canlılarda Enerji Dönüşümleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri kloroplastın hangi bölümünde gerçekleşir?Çözüm: Klorofil ve elektron taşıma sistemi tilakoit zarlarında bulunur; ışık enerjisiyle ATP ve NADPH burada üretilir, su parçalanır. Kalvin döngüsü ise stromada gerçekleşir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Oksijenli solunumun ilk evresi olan glikoliz, ökaryot hücrenin hangi bölümünde gerçekleşir?Çözüm: Glikoliz oksijen gerektirmez ve tüm canlılarda sitoplazmada gerçekleşir. Krebs döngüsü matrikste, elektron taşıma sistemi mitokondri iç zarında yer alır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Bir glikoz molekülünün glikoliz evresinden geçmesi sonucunda net olarak aşağıdakilerden hangisi elde edilir?Çözüm: Glikolizde 2 ATP harcanır, 4 ATP üretilir; net kazanç 2 ATP'dir. Ayrıca 2 NADH ve 2 pirüvat oluşur. Glikolizde CO2 çıkışı ve FADH2 oluşumu yoktur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Oksijenli solunumun oksidatif fosforilasyon aşamasıyla ilgili,
I. Mitokondri iç zarında gerçekleşir.
II. ATP sentaz enzimi, H+ iyonlarının zarlar arası boşluktan matrikse geçişinden yararlanır.
III. Elektron taşıma sisteminin son elektron alıcısı NAD+ dır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Elektron taşıma sistemi iç zarda H+ iyonlarını zarlar arası boşluğa pompalar; bu iyonlar ATP sentazdan matrikse dönerken ATP üretilir. Son elektron alıcısı oksijendir, oksijen su oluşturur; III yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Kalvin döngüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Suyun parçalanması ve O2 açığa çıkması ışığa bağımlı tepkimelerde, tilakoitte olur. Kalvin döngüsü stromada CO2'yi bağlar, ATP ve NADPH kullanarak organik madde üretir ve RuBP'yi yeniler. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Etil alkol fermantasyonu ve laktik asit fermantasyonunun her ikisinde de görülen olay aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Her iki fermantasyonda da ATP yalnızca glikolizde, substrat düzeyinde fosforilasyonla üretilir; NAD+ yenilenir. CO2 yalnızca etil alkol fermantasyonunda çıkar; fermantasyonda oksijen ve ETS kullanılmaz, olaylar sitoplazmada gerçekleşir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Kemosentez yapan canlılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Kemosentetik canlılar (ör. nitrifikasyon bakterileri) amonyak, nitrit, kükürt gibi inorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde eder ve CO2'den organik madde üretir; ototroftur, klorofil taşımaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir su bitkisiyle yapılan deneyde ortamdaki CO2 miktarı düşük ve sabit, sıcaklık ise uygun düzeyde tutuluyor. Işık şiddeti arttıkça fotosentez hızı önce artıyor, belirli bir ışık şiddetinden sonra ise sabit kalıyor. Bu noktadan sonra fotosentez hızını artırmak için yapılabilecek en uygun uygulama aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Işık artışı hızı artırmıyorsa sınırlayıcı faktör ışık değil, düşük tutulan CO2'dir. CO2 artırılırsa hız yükselir. Yeşil ışık en az soğurulan ışıktır; 60 °C enzimleri bozar; O2 artışı fotosentezi hızlandırmaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Mitokondri iç zarını H+ iyonlarına karşı geçirgen hâle getiren bir madde hücreye veriliyor. Bu madde, elektron taşıma sistemindeki taşıyıcıları engellemiyor. Bu durumda hücrede,
I. Oksidatif fosforilasyonla üretilen ATP miktarı azalır.
II. Elektron taşınması ve O2 tüketimi devam eder.
III. Hücrenin glikoz tüketimi azalır.
durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?Çözüm: H+ iyonları ATP sentazı kullanmadan matrikse döndüğü için iç zardaki H+ farkı oluşamaz ve ATP sentezi azalır; ancak taşıyıcılar çalıştığı için elektron akışı ve O2 tüketimi sürer. ATP açığını kapatmak için hücre daha çok glikoz yıkar; glikoz tüketimi azalmaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Bir araştırmacı, bir grup bitkiye ağır oksijen izotopu (18O) içeren su, diğer gruba 18O içeren CO2 veriyor. İlk grupta açığa çıkan O2 gazının izotoplu olduğu, ikinci grupta ise izotopun üretilen glikozda ve suda bulunduğu, O2 gazında bulunmadığı gözleniyor. Bu deneyden çıkarılabilecek en uygun sonuç aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: İşaretli oksijen sudan verildiğinde O2 gazında görüldüğüne göre açığa çıkan O2 suyun parçalanmasından gelir. CO2'deki oksijen ise glikoza ve oluşan suya katılır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Canlılarda Enerji Dönüşümleri Konu Özeti
Canlılar enerjiyi ATP molekülü aracılığıyla kullanır. Ototrof canlılar inorganik maddelerden organik besin üretir: fotosentez yapanlar ışık enerjisini, kemosentez yapanlar inorganik maddelerin oksidasyonundan açığa çıkan kimyasal enerjiyi kullanır. Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri kloroplastın tilakoit zarlarında gerçekleşir; su parçalanır, oksijen açığa çıkar, ATP ve NADPH üretilir. Işıktan bağımsız tepkimeler olan Kalvin döngüsü stromada gerçekleşir; CO2 RuBP'ye bağlanır ve ATP ile NADPH kullanılarak organik madde üretilir.
Fotosentez hızı ışık şiddeti, CO2 miktarı, sıcaklık, su ve klorofil miktarı gibi faktörlerden etkilenir. Hızı, en yetersiz olan faktör sınırlar; bu faktör artırılmadan diğerlerini artırmak hızı yükseltmez. İzotop deneyleri, fotosentezde açığa çıkan oksijenin sudan geldiğini göstermiştir. Kemosentez yapan nitrifikasyon bakterileri ve kükürt bakterileri ise ışık olmadan, klorofil kullanmadan CO2'den organik madde üretir ve madde döngülerinde, özellikle azot döngüsünde önemli rol oynar. Her iki beslenme biçiminde de üretilen organik madde sonunda solunumla yıkılarak ATP elde edilir.
Oksijenli solunumda glikoz önce sitoplazmada glikolizle iki pirüvata ayrılır; net 2 ATP ve 2 NADH kazanılır. Pirüvat mitokondriye girer, Krebs döngüsünde matrikste CO2 açığa çıkar, NADH ve FADH2 oluşur. İç zardaki elektron taşıma sistemi H+ iyonlarını zarlar arası boşluğa pompalar; bu iyonlar ATP sentazdan geçerken ATP üretilir ve son elektron alıcısı oksijen suya dönüşür. Oksijensiz ortamda fermantasyonla yalnızca glikolizde ATP üretilir; etil alkol fermantasyonunda CO2 çıkar, laktik asit fermantasyonunda çıkmaz.
Bilmen Gerekenler
- Işığa bağımlı tepkimeler tilakoitte, Kalvin döngüsü stromada gerçekleşir.
- Fotosentezde açığa çıkan O2 sudan gelir.
- Glikoliz sitoplazmada; net 2 ATP, 2 NADH, 2 pirüvat.
- Krebs döngüsü matrikste, ETS mitokondri iç zarında gerçekleşir.
- ETS'de son elektron alıcısı oksijendir.
- Fermantasyonda ATP yalnızca glikolizde, substrat düzeyinde üretilir.
- Sınırlayıcı faktör artırılmadan fotosentez hızı artmaz.
Sık Yapılan Hatalar
- Kalvin döngüsünün gece gerçekleştiğini ya da ışıkla doğrudan O2 ürettiğini sanmak.
- Glikolizde CO2 çıktığını düşünmek.
- Laktik asit fermantasyonunda da CO2 açığa çıktığını varsaymak.
- Fotosentezdeki oksijenin CO2'den geldiğini işaretlemek.
Sıkça Sorulan Sorular
Canlılarda Enerji Dönüşümleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Canlılarda Enerji Dönüşümleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Canlılarda Enerji Dönüşümleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.