TYT Cümlenin Ögeleri Testi
TYT Türkçe Cümlenin Ögeleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
'Annem sabah erkenden pazara gitti.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Yükleme 'Kim gitti?' sorusu sorulduğunda 'Annem' yanıtı alınır; bu yüzden özne odur. 'sabah erkenden' zarf tümleci, 'pazara' dolaylı tümleç, 'gitti' yüklemdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
'Bu yaz tatilde birçok kitap okudum.' cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Yüklem, cümlede yargı bildiren temel ögedir; bu cümlede 'okudum' sözcüğüdür. Ögeleri bulmaya daima yüklemden başlanır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vardır?Çözüm: D'de 'bize' sözcüğü yönelme hâli ekiyle yükleme bağlanır ve 'kime anlattı?' sorusunun yanıtıdır; dolaylı tümleçtir. Diğer cümlelerde yalnızca zarf tümleci veya nesne vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili nesne vardır?Çözüm: 'mektubu' sözcüğü belirtme hâli ekini (-u) almış ve 'neyi yırttı?' sorusunun yanıtıdır; belirtili nesnedir. B ve E'deki 'meyve' ve 'kitap' ek almadığı için belirtisiz nesnedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
'Öğretmenimiz geçen hafta sınıfta bize ilginç bir deney gösterdi.' cümlesinin ögeleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: Öğretmenimiz (özne) / geçen hafta (zarf tümleci) / sınıfta (dolaylı tümleç, bulunma hâli) / bize (dolaylı tümleç, yönelme hâli) / ilginç bir deney (nesne) / gösterdi (yüklem). 'sınıfta' yer bildirdiği için zarf tümleci değil dolaylı tümleçtir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci yoktur?Çözüm: B'deki ögeler özne (kardeşim), nesne (bu kitabı), dolaylı tümleç (bana) ve yüklemdir (verdi). Diğer cümlelerde 'hızla', 'yarın', 'akşamleyin', 'sessizce' zarf tümlecidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne vardır?Çözüm: C'de yüklem edilgendir ve işi yapan belli değildir; 'pencereler' eylemi yapan değil eylemden etkilenendir, bu yüzden sözde öznedir. Diğer cümlelerde özne eylemi kendisi yapmaktadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
'Arkadaşım Ayşe, yani sınıfımızın en çalışkan öğrencisi, bu yıl birinci oldu.' cümlesinde 'yani sınıfımızın en çalışkan öğrencisi' sözü hangi ögeyi açıklamaktadır?Çözüm: Ara söz, kendisinden hemen önce gelen 'Arkadaşım Ayşe' ögesini açıklar; 'Kim birinci oldu?' sorusunun yanıtı olduğu için bu öge öznedir. Ara sözler, açıkladıkları ögenin içinde değerlendirilir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
'Yıllardır görmediğimiz akrabalarımızı bayramda ziyaret ettik.' cümlesinin ögeleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: 'Yıllardır görmediğimiz akrabalarımızı' bir bütün olarak nesnedir; 'yıllardır' sıfat-fiil grubunun içinde kaldığı için ayrı öge değildir. 'bayramda' zaman bildirdiği için zarf tümleci, 'ziyaret ettik' yüklemdir. Özne (biz) gizlidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne yoktur?Çözüm: A'daki 'konuşuldu' geçişsiz bir fiilden edilgen yapılmıştır; bu tür cümlelerde gerçek ya da sözde özne bulunmaz. B'de gizli özne (biz), D'de sözde özne (kitaplar) vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Cümlenin Ögeleri Konu Özeti
Cümlenin ögeleri, bir cümleyi oluşturan yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümlecidir. Öge bulmaya her zaman yüklemden başlanır, çünkü diğer ögeler yükleme sorulan sorularla bulunur. Özne 'kim, ne' sorusuyla, nesne 'neyi, kimi' ya da 'ne' sorusuyla, dolaylı tümleç '-e, -de, -den' hâl ekli yanıtlar veren 'nereye, nerede, nereden, kime' sorularıyla bulunur. Zarf tümleci ise yüklemin zamanını, durumunu, miktarını ya da yönünü bildirir.
Edilgen yüklemli cümlelerde eylemden etkilenen öge sözde öznedir: 'Pencereler silindi.' Geçişsiz bir fiilden yapılmış edilgen cümlelerde özne bulunmaz. Ara sözler açıkladıkları ögenin içinde değerlendirilir; hitaplar ve ünlemler ise cümle dışı unsurdur. Tamlamalar ve fiilimsi grupları bölünmeden tek öge olarak alınır. TYT'de öge sıralaması, belirli bir ögeyi bulma ve özne türleriyle ilgili sorular gelir. Soruları çözerken önce yüklemi, sonra özneyi, en son diğer ögeleri bulmak işini kolaylaştırır.
Bilmen Gerekenler
- Öge bulmaya yüklemden başla; soruları yükleme yönelt.
- Belirtili nesne '-ı' hâl ekini alır, belirtisiz nesne ek almaz.
- '-e, -de, -den' hâl ekli ve yer-yön bildiren ögeler dolaylı tümleçtir.
- Zaman bildiren '-de' ekli sözcükler ('bayramda, sabahleyin') zarf tümleci olabilir.
- Edilgen cümlelerde eylemden etkilenen öge sözde öznedir.
- Tamlamalar ve fiilimsi grupları bölünmeden tek öge olur.
- Ara söz, açıkladığı ögenin parçası sayılır; hitap ve ünlemler öge değildir.
Sık Yapılan Hatalar
- Tamlamaları ya da fiilimsi gruplarını bölerek birden fazla öge saymak.
- Zaman bildiren '-de' ekli sözcükleri her zaman dolaylı tümleç saymak.
- Gizli özneyi yok saymak; kişi ekinden özne çıkarılabilir.
- Edilgen cümledeki sözde özneyi nesneyle karıştırmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Cümlenin Ögeleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Cümlenin Ögeleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Cümlenin Ögeleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.