TYT Tarih ve Zaman Testi
TYT Tarih Tarih ve Zaman konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Tarih çağlarını tarih öncesi devirlerden ayıran temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Yazının icat edilmesiyle (MÖ 3200 dolaylarında, Sümerler) olaylar yazılı olarak kaydedilmeye başlanmış ve tarih çağları başlamıştır. Diğer gelişmeler tarih öncesi devirlerin içindeki aşamalardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi birinci el (birincil) tarih kaynağıdır?Çözüm: Birincil kaynaklar olayların yaşandığı döneme ait, o dönemde üretilmiş belgelerdir. Orhun Yazıtları II. Göktürk Devleti döneminde dikilmiştir. Diğerleri sonradan hazırlanmış ikincil kaynaklardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilen olay aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Hicri takvim, 622 yılında gerçekleşen Hicret'i başlangıç kabul eder. Takvim, Hz. Ömer döneminde resmî olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
On İki Hayvanlı Türk Takvimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: On İki Hayvanlı Türk Takvimi güneş yılını esas alır; her yıl bir hayvan adıyla anılır ve 12 yılda bir devir tamamlanır. Ay yılı esaslı olduğu ifadesi yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Osmanlı Devleti'nde ay yılına dayanan Hicri takvim her yıl yaklaşık on bir gün geriye kaydığı için mevsimlere bağlı tarımsal gelirlerin toplanma zamanı ile devletin ödeme zamanları arasında uyumsuzluklar yaşanıyordu. Bu nedenle mali işlerde güneş yılına dayanan Rumi takvim kullanılmaya başlandı.
Bu bilgiye göre Rumi takvimin kullanılmasında etkili olan temel neden aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Metinde sorunun vergi ve ödeme zamanlarının mevsimlerle uyuşmaması olduğu belirtilmiştir. Rumi takvim, güneş yılına dayandığı için mali işlerde mevsimlere uygun düzen sağlamıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi tarih biliminin özelliklerinden biri değildir?Çözüm: Tarihî olaylar bir kez yaşanır ve tekrarlanamaz; bu yüzden tarihte deney ve gözlem yapılamaz. Diğer seçenekler tarih biliminin temel özellikleridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Bir araştırmacı, kazıda bulunan madenî paraların üzerindeki yazı ve sembolleri inceleyerek bu paraların hangi hükümdar döneminde basıldığını belirlemiştir.
Bu araştırmacının en çok yararlandığı yardımcı bilim aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Nümismatik, eski paraları (sikkeleri) inceleyen yardımcı bilimdir. Antropoloji insanı, etnografya kültürleri, kronoloji zamanı, filoloji dil ve metinleri inceler. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
1453 yılı aşağıdakilerden hangisinin içinde yer alır?Çözüm: 15. yüzyıl 1401-1500 yıllarını kapsar. İkinci yarısı 1451-1500 arasıdır; dolayısıyla 1453, 15. yüzyılın ikinci yarısındadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Tarih çağları genellikle büyük olaylar sınır kabul edilerek ayrılır. İlk Çağ, yazının icadıyla başlar ve Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla (476) sona erer. Orta Çağ, İstanbul'un fethiyle (1453); Yeni Çağ ise Fransız İhtilali ile (1789) sona erer.
Bu bilgilere göre;
I. Çağlar ayrılırken etkisi geniş alanlara yayılan olaylar esas alınmıştır.
II. Çağların başlangıç ve bitişi bütün toplumlar için aynı anda yaşanmıştır.
III. Çağ sınırları belirlenirken Türk tarihiyle ilgili bir olay da dikkate alınmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Çözüm: Çağ ayrımında büyük ve etkili olayların sınır kabul edildiği (I) ve İstanbul'un fethinin (Türk tarihi) bir sınır olduğu (III) metinden anlaşılır. Çağların her toplumda aynı anda yaşandığına dair bir bilgi yoktur; aksine bu ayrım evrensel değildir (II çıkarılamaz). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Hicri takvimde bir yıl yaklaşık 354 gün, Miladi takvimde ise yaklaşık 365 gündür.
Bu bilgiden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?Çözüm: Hicri yıl güneş yılından yaklaşık 11 gün kısa olduğu için Hicri aylar her yıl biraz daha erken gelir ve zamanla bütün mevsimleri dolaşır. Diğer seçenekler bilgiyle çelişir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Tarih ve Zaman Konu Özeti
Tarih, geçmişte yaşanmış olayları yer ve zaman belirterek, neden-sonuç ilişkisi içinde ve kaynaklara dayanarak inceleyen bilimdir. Tarihî olaylar bir kez yaşandığı için deney ve gözlem yapılamaz; tarihçi bu yüzden yazıtlar, belgeler, paralar ve kalıntılar gibi kaynaklara başvurur. Olayın yaşandığı döneme ait kaynaklar birincil, sonradan yazılanlar ise ikincil kaynak sayılır. Tarihçi nesnel olmaya çalışır ve kronoloji, coğrafya, nümismatik, paleografya gibi yardımcı bilimlerden yararlanır.
Zaman ölçümünde toplumlar farklı takvimler kullanmıştır. Hicri takvim ay yılına, Miladi ve Rumi takvimler güneş yılına dayanır. Türkler On İki Hayvanlı Türk Takvimi'ni kullanmış, Osmanlı Devleti mali işlerde Rumi takvime geçmiş, Türkiye'de ise 1926'dan itibaren Miladi takvim kullanılmaktadır. Tarih öncesi devirler taş ve maden çağlarından oluşur; yazının icadıyla tarih çağları başlar. İlk Çağ 476'da, Orta Çağ 1453'te, Yeni Çağ 1789'da sona erer.
TYT'de bu konudan genellikle tarih biliminin özellikleri, kaynak türleri, yardımcı bilimler ve takvimlerin karşılaştırılması sorulur. Kısa bir metin verilip hangi yardımcı bilimden yararlanıldığını ya da takvimle ilgili hangi yargıya ulaşılabileceğini bulman istenebilir. Yüzyıl ve yüzyılın yarısını belirleme gibi kronoloji sorularında dikkatli ol; örneğin 1453 yılı 15. yüzyılın ikinci yarısındadır. Ayrıca birincil ve ikincil kaynak ayrımını örnekler üzerinden tekrar etmen, metin temelli sorularda seçenekleri hızlıca elemene yardımcı olur.
Bilmen Gerekenler
- Tarihte deney ve gözlem yapılamaz; olaylar kaynaklara dayanarak incelenir.
- Birincil kaynak olayın yaşandığı döneme aittir; ikincil kaynak sonradan hazırlanır.
- Nümismatik paraları, paleografya eski yazıları, epigrafya kitabeleri, kronoloji zamanı inceler.
- Hicri takvim 622 Hicret'i başlangıç alır ve ay yılına dayanır (yaklaşık 354 gün).
- On İki Hayvanlı Türk Takvimi güneş yılı esaslıdır ve 12 yıllık devirlerden oluşur.
- Rumi takvim Osmanlı'da mali işler için kullanılmış, güneş yılına dayanır.
- Çağ sınırları: yazının icadı, 476, 1453, 1789.
- Türkiye'de Miladi takvim 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Sık Yapılan Hatalar
- Hicri takvimin güneş yılına dayandığını sanmak; Hicri takvim ay yılı esaslıdır.
- 15. yüzyılı 1500'lü yıllar sanmak; 15. yüzyıl 1401-1500 arasıdır.
- Nümismatik ile heraldiği karıştırmak: nümismatik paraları, heraldik armaları inceler.
- Çağ ayrımının bütün toplumlar için aynı anda geçerli olduğunu düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarih ve Zaman testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Tarih ve Zaman testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Tarih ve Zaman testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.