TYT İlk Türk Devletleri Testi
TYT Tarih İlk Türk Devletleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Orhun (Göktürk) Yazıtları hangi devlet döneminde dikilmiştir?Çözüm: Orhun Yazıtları, II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına dikilmiştir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu olarak bilinen ve Maniheizm'i benimseyen devlet aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu olarak kabul edilir. Bögü Kağan döneminde Maniheizm benimsenmiştir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Asya Hun ordusunu onlu sisteme göre teşkilatlandıran hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Mete Han, orduyu onlu sisteme göre düzenlemiştir. Bu sistem sonraki Türk devletlerinde ve günümüz ordu teşkilatında da etkisini sürdürmüştür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
İlk Türk devletlerinde kurultay (toy), devletin önemli meselelerinin görüşüldüğü bir meclisti. Kurultaya kağan başkanlık eder; savaş, barış ve antlaşma gibi konular burada tartışılırdı.
Bu bilgiye göre ilk Türk devletleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Önemli konuların kurultayda görüşülmesi, kararlarda danışma geleneğinin bulunduğunu gösterir. Kağan kurultayın başkanıdır; yetkileri kalkmış değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
İlk Türk devletlerinde ülke, hükümdar ailesinin ortak malı sayılırdı.
Bu anlayışın devletler üzerindeki en önemli olumsuz sonucu aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Hanedanın bütün erkek üyeleri tahtta hak sahibi sayıldığından taht kavgaları çıkmış, bu da ilk Türk devletlerinin kısa ömürlü olmasına yol açmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
375 yılında başlayan Kavimler Göçü'nün sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?Çözüm: Kavimler Göçü Avrupa'nın etnik yapısını değiştirmiş, Batı Roma'nın yıkılmasını hızlandırmış (476) ve feodalitenin doğmasına zemin hazırlamıştır. İslamiyet bu dönemde henüz ortaya çıkmamıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
'Türk' adını resmî devlet adı olarak ilk kez kullanan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: 552 yılında Bumin Kağan tarafından kurulan Göktürk Devleti, 'Türk' adını devlet adı olarak kullanan ilk Türk devletidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Avrupa Hun Hükümdarı Attila döneminde Doğu Roma İmparatorluğu ile imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Attila döneminde Doğu Roma ile Margus (434) ve Anatolius (447) antlaşmaları imzalanmıştır. Diğer antlaşmalar farklı dönemlere aittir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Bilge Kağan adına dikilen yazıtta, Türk milletinin geçmişte Çin'in tatlı sözlerine ve değerli hediyelerine aldandığı, bu yüzden büyük kayıplar yaşadığı anlatılır ve millete bu hatayı tekrarlamaması öğütlenir.
Bu bilgiye göre yazıtın yazılış amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Yazıtta geçmişteki yanlışlar hatırlatılarak millete öğüt verilmektedir. Bu, toplumsal bilinç ve millî birliği güçlendirme amacını gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Asya Hun, Göktürk ve Uygur devletlerinin tamamı için;
I. Önemli devlet işlerinin görüşüldüğü kurultayın bulunması
II. Tamamen yerleşik hayata geçmiş olmaları
III. Çin ile siyasi ilişkiler içinde olmaları
ifadelerinden hangileri ortak özellik olarak gösterilebilir?Çözüm: Kurultay ve Çin ile siyasi ilişkiler üç devletin de ortak özelliğidir. Yerleşik hayata geçiş ise yalnızca Uygurlar için geçerlidir; Asya Hunları ve Göktürkler büyük ölçüde konar-göçer yaşamıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
İlk Türk Devletleri Konu Özeti
İlk Türk devletleri Orta Asya'nın bozkır coğrafyasında, büyük ölçüde konar-göçer bir yaşam içinde kurulmuştur. Asya Hun Devleti'nde Mete Han orduyu onlu sisteme göre düzenlemiştir. 552'de Bumin Kağan'ın kurduğu Göktürk Devleti, Türk adını devlet adı olarak kullanan ilk devlettir. II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilen Orhun Yazıtları, Türkçenin bilinen önemli ilk yazılı belgeleri arasındadır. Uygurlar ise yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu olarak kabul edilir.
Bu devletlerde yönetme yetkisinin (kut) Tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. Ülke hanedanın ortak malı sayıldığı için taht kavgaları yaşanmış, devletler çoğu zaman kısa sürede parçalanmıştır. Önemli kararlar kurultayda görüşülür, töre toplumsal düzeni sağlardı. Batıda ise Avrupa Hunları, 375'te başlayan Kavimler Göçü ile Avrupa'nın etnik yapısını etkilemiş; Attila döneminde Doğu Roma ile Margus ve Anatolius antlaşmaları imzalanmıştır. Bu siyasi ve sosyal yapı, sonraki Türk devletlerinin teşkilatına da önemli ölçüde örnek olmuştur.
TYT'de bu konudan devlet ve ilklerin eşleştirilmesi, kut, kurultay ve töre gibi kavramların yorumlanması ve Orhun Yazıtları'ndan alınmış fikirlere dayalı çıkarım soruları gelir. Özellikle taht kavgalarının nedeni ve Kavimler Göçü'nün sonuçları sık sorulur. Göktürk ile Uygur özelliklerini birbirinden ayırt etmeye dikkat et. Metinli sorularda yazıtlardaki öğütlerin millî bilinci güçlendirme amacı taşıdığını fark etmen önemlidir. Kavramları ezberlemek yerine devlet yönetimine nasıl yansıdığını düşünmek, yorum sorularında işini kolaylaştırır.
Bilmen Gerekenler
- Mete Han orduyu onlu sisteme göre düzenlemiştir.
- Göktürkler (552) Türk adını devlet adı olarak ilk kullanan devlettir.
- Orhun Yazıtları II. Göktürk (Kutluk) Devleti dönemine aittir.
- Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur; Maniheizm'i benimsemiştir.
- Kurultay devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir.
- Ülkenin hanedanın ortak malı sayılması taht kavgalarına yol açmıştır.
- Kavimler Göçü 375'te başlamış, Batı Roma'nın yıkılma sürecini hızlandırmıştır.
Sık Yapılan Hatalar
- Orhun Yazıtları'nı I. Göktürk Devleti'ne ait sanmak.
- Yerleşik hayata ilk geçen Türk topluluğu olarak Göktürkleri göstermek; doğrusu Uygurlardır.
- Onlu sistemi Attila'ya bağlamak; onlu sistemi Mete Han kurmuştur.
- Kurultayın kağanın yetkilerini tamamen ortadan kaldırdığını düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
İlk Türk Devletleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
İlk Türk Devletleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT İlk Türk Devletleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.