TYT Osmanlı Duraklama ve Gerileme Testi
TYT Tarih Osmanlı Duraklama ve Gerileme konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
IV. Murat döneminde Safevilerle imzalanan ve bugünkü Türkiye-İran sınırının büyük ölçüde belirlendiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: 1639'da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile belirlenen Osmanlı-İran sınırı, bugünkü Türkiye-İran sınırının büyük ölçüde temelini oluşturur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Avusturya arşidükünün (imparatorunun) protokolde Osmanlı padişahına eşit sayıldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: 1606 Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya imparatoru protokolde Osmanlı padişahına eşit kabul edilmiştir. Bu durum Osmanlı'nın Avrupa'daki üstünlüğünün sarsılmaya başladığını gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Osmanlı Devleti'nin ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği ve Gerileme Dönemi'nin başlangıcı kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: II. Viyana Kuşatması'nın ardından yapılan savaşların sonunda imzalanan Karlofça Antlaşması ile Osmanlı ilk kez büyük toprak kaybına uğramıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın sadrazamlığı dönemine denk gelen Lale Devri'ni sona erdiren olay aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Lale Devri (1718-1730), 1730'da çıkan Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir. Kabakçı Mustafa İsyanı 1807'de III. Selim döneminde, Edirne Vakası 1703'te yaşanmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın hükümlerinden biri değildir?Çözüm: Küçük Kaynarca ile Kırım bağımsız olmuş, Osmanlı ilk kez savaş tazminatı ödemiş ve Rusya önemli haklar elde etmiştir. Mora'nın Venedik'e bırakılması 1699 Karlofça Antlaşması'nın hükmüdür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
16. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu'da ortaya çıkan Celali İsyanları nedeniyle birçok köylü toprağını bırakarak şehirlere ya da güvenli bölgelere göç etmiştir.
Bu durumun doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisi olmuştur?Çözüm: Köylünün toprağını terk etmesi üretimi düşürmüş, bu da devletin vergi gelirlerini azaltmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
1711'de Rusya'ya karşı kazanılan Prut Savaşı'nda Osmanlı ordusunun komutanı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Prut Savaşı'nda Baltacı Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Deli Petro'nun ordusunu kuşatmış ve Prut Antlaşması imzalanmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
17. yüzyılda ıslahat yapan devlet adamları, devletin bozulmasını kanunlara ve eski düzene uyulmamasına bağlamış; bu nedenle genellikle baskı ve sert tedbirlerle eski düzeni yeniden kurmaya çalışmışlardır. Bu ıslahatlar, onları yapan kişilerin ölümü veya görevden ayrılmasıyla etkisini kaybetmiştir.
Bu bilgilere göre 17. yüzyıl ıslahatları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Metne göre ıslahatlar onları yapan kişilerin görevden ayrılmasıyla etkisini yitirmiştir; yani kişilere bağlıdır ve kalıcı olamamıştır. Batı'nın örnek alınması 18. yüzyıl ıslahatlarının özelliğidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
III. Selim ile ilgili;
I. Nizam-ı Cedid adıyla yeni bir ordu kurmuştur.
II. Avrupa'nın bazı başkentlerinde sürekli elçilikler açtırmıştır.
III. Tanzimat Fermanı'nı ilan ederek hukuk alanında yenilikler yapmıştır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: III. Selim döneminde Nizam-ı Cedid ordusu kurulmuş ve Londra, Paris, Viyana, Berlin gibi merkezlerde sürekli elçilikler açılmıştır. Tanzimat Fermanı ise 1839'da Abdülmecit döneminde ilan edilmiştir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika ve Said Mehmet Efendi'nin çalışmalarıyla İstanbul'da ilk Türk matbaası kurulmuştur. Toplumdaki hassasiyetler dikkate alınarak matbaada başlangıçta dinî kitapların basılmasına izin verilmemiş; sözlük, tarih ve coğrafya gibi alanlardaki eserler basılmıştır.
Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Dinî kitapların basımının başlangıçta dışarıda tutulması, yeniliğin toplumun hassasiyetleri dikkate alınarak sınırlı biçimde uygulandığını gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Osmanlı Duraklama ve Gerileme Konu Özeti
17. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin duraklama dönemidir. 1606 Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya imparatoru protokolde padişaha eşit sayılmış, 1639 Kasr-ı Şirin ile İran sınırı büyük ölçüde belirlenmiştir. Celali İsyanları üretimi ve vergi gelirlerini azaltmıştır. Bu dönemde IV. Murat ve Köprülüler gibi devlet adamları, eski düzeni sert tedbirlerle yeniden kurmaya çalışmış; ancak ıslahatlar kişilere bağlı kaldığı için kalıcı olamamıştır. Bu dönemde merkezî otorite zayıflamış, ekonomik sorunlar da giderek artmıştır.
1683 İkinci Viyana Kuşatması'nın başarısızlığından sonra yaşanan savaşlar 1699 Karlofça Antlaşması ile sona ermiş ve Osmanlı ilk kez büyük toprak kaybı yaşamıştır. 18. yüzyılda Batı'nın üstünlüğü kabul edilmiş, Lale Devri'nde matbaa kurulmuştur. 1711 Prut Savaşı Rusya'ya karşı kazanılmış, ancak 1774 Küçük Kaynarca ile Kırım bağımsız olmuş ve Osmanlı ilk kez savaş tazminatı ödemiştir. III. Selim Nizam-ı Cedid ordusunu kurmuştur. Bu gelişmeler Osmanlı'nın Avrupa karşısında savunmaya geçtiğini gösterir.
TYT'de antlaşmaların maddeleri, isyanlar ve ıslahatların özellikleri sık sorulur. 17. yüzyıl ıslahatlarının eski düzene dönük, 18. yüzyıl ıslahatlarının ise Batı'yı örnek alan bir anlayışla yapıldığını unutma. Metin verilen sorularda ıslahatların neden kalıcı olmadığını yorumlaman istenebilir. Karlofça, Pasarofça ve Küçük Kaynarca antlaşmalarının maddelerini birbirinden ayırt etmek bu konunun en önemli kısmıdır. Özellikle 'ilk kez' ifadesi geçen maddeler sıkça sorulur; ilk büyük toprak kaybı, ilk savaş tazminatı ve Kırım'ın bağımsızlığı gibi bilgileri kısa bir tablo hâlinde çalışabilirsin.
Bilmen Gerekenler
- Zitvatorok (1606): Avusturya imparatoru padişaha protokolde eşit sayılmıştır.
- Kasr-ı Şirin (1639) bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini oluşturur.
- Karlofça (1699) ilk büyük toprak kaybıdır.
- Lale Devri (1718-1730) Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.
- İlk Türk matbaası İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuştur.
- Küçük Kaynarca (1774) ile Kırım bağımsız olmuş, ilk kez savaş tazminatı ödenmiştir.
- III. Selim Nizam-ı Cedid ordusunu kurmuş ve sürekli elçilikler açtırmıştır.
Sık Yapılan Hatalar
- Mora'nın Venedik'e bırakılmasını Küçük Kaynarca'ya bağlamak; bu Karlofça'nın maddesidir.
- Lale Devri'ni Kabakçı Mustafa İsyanı'nın bitirdiğini sanmak.
- 17. yüzyıl ıslahatlarının Batı'yı örnek aldığını düşünmek.
- Tanzimat Fermanı'nı III. Selim dönemine yerleştirmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Osmanlı Duraklama ve Gerileme testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Osmanlı Duraklama ve Gerileme testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Osmanlı Duraklama ve Gerileme testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.