TYT Canlıların Temel Bileşenleri Testi
TYT Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi inorganik bir bileşiktir?Çözüm: Su, mineraller, asitler, bazlar ve tuzlar inorganik bileşiklerdir. Glikoz, nişasta, enzimler ve vitaminler organiktir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Proteinlerin yapı birimi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Proteinler aminoasitlerin peptit bağlarıyla bağlanmasıyla oluşur. Nükleotit nükleik asitlerin, glikoz polisakkaritlerin yapı birimidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi yağda çözünen vitaminlerdendir?Çözüm: Yağda çözünen vitaminler A, D, E ve K'dır. C ve B grubu vitaminleri suda çözünür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Enzimlerle ilgili,
I. Tepkimeden değişmeden çıkar ve tekrar kullanılabilir.
II. Tepkimenin yönünü değiştirerek ürün miktarını artırır.
III. Tepkimenin aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeyi hızlandırır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Enzimler biyolojik katalizörlerdir: aktivasyon enerjisini düşürür ve tepkimeden değişmeden çıkarlar. Tepkimenin yönünü ya da oluşacak ürünün miktarını değiştirmezler, yalnızca hızını artırırlar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Suyun özgül ısısının yüksek olması canlılar için aşağıdakilerden hangisini sağlar?Çözüm: Özgül ısısı yüksek olan su, sıcaklığı değişmeden çok miktarda ısı soğurabilir ya da verebilir. Bu sayede canlıların vücut sıcaklığı ani dalgalanmalardan korunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bitki hücrelerinde depo polisakkariti olarak bulunur?Çözüm: Bitkilerde glikoz nişasta olarak depolanır. Glikojen hayvan ve mantarların depo polisakkaritidir. Selüloz bitki hücre duvarının, kitin mantar hücre duvarının yapısal polisakkaritidir. Laktoz bir disakkarittir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Aşağıdaki organik bazlardan hangisi DNA'nın yapısında bulunduğu hâlde RNA'nın yapısında bulunmaz?Çözüm: Adenin, guanin ve sitozin her iki nükleik asitte de bulunur. Timin yalnızca DNA'da, urasil ise yalnızca RNA'da bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
20 aminoasitin dehidrasyon sentezi ile birleşmesi sonucu tek zincirli, düz bir polipeptit oluşuyor.
Bu olay sırasında kaç molekül su açığa çıkar?Çözüm: Düz zincirde n aminoasit arasında n − 1 peptit bağı kurulur ve her bağ için bir su molekülü açığa çıkar. 20 − 1 = 19 su oluşur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Lipitlerle ilgili,
I. Suda çözünmezler, eter ve alkol gibi organik çözücülerde çözünürler.
II. Bitkisel sıvı yağlar genellikle doymuş yağ asitlerince zengindir.
III. Fosfolipitler hücre zarının temel yapısına katılır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: I ve III doğrudur. Oda sıcaklığında sıvı olan bitkisel yağlar genellikle doymamış yağ asitlerince zengindir; doymuş yağ asitleri ağırlıklı hayvansal yağlar oda sıcaklığında katıdır. Bu yüzden II yanlıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
ATP molekülünün yapısında aşağıdakilerden hangisi bulunur?Çözüm: ATP (adenozin trifosfat); adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubundan oluşur. Deoksiriboz DNA'ya özgü şekerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Canlıların Temel Bileşenleri Konu Özeti
Canlıların yapısı inorganik ve organik bileşiklerden oluşur. İnorganik bileşikler su, mineraller, asitler, bazlar ve tuzlardır; canlılar bunları hazır alır ve sindirime uğratmadan kullanır. Organik bileşikler ise karbonhidratlar, lipitler, proteinler, enzimler, vitaminler, nükleik asitler ve ATP'dir. Su, hücrenin en bol bulunan bileşiğidir; iyi bir çözücü olması, özgül ısısının yüksek olması ve pek çok tepkimeye katılması canlılık için önemlidir. Mineraller ise demirin hemoglobine, kalsiyumun kemiklere katılması gibi hem yapısal hem düzenleyici görevler üstlenir.
Organik moleküllerin çoğu küçük yapı birimlerinin dehidrasyon sentezi ile birleşmesiyle oluşur ve hidrolizle yıkılır. Karbonhidratların birimi monosakkarit, proteinlerinki aminoasit, nükleik asitlerinki nükleotittir. Nişasta bitkilerde, glikojen hayvanlarda depo polisakkaritidir; selüloz bitki, kitin mantar hücre duvarında bulunur. Lipitler enerji deposu, yalıtım ve hücre zarı yapısında görev alır. Enzimler aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeleri hızlandırır; sıcaklık, pH ve substrat miktarından etkilenir. DNA ile RNA arasında şeker ve baz farkları bulunur.
TYT'de bu konudan yapı birimlerini, depo ve yapısal molekülleri, enzim özelliklerini ve DNA–RNA farklarını soran sorular sık gelir. "n monomerden kaç su açığa çıkar" gibi hesap soruları için düz zincirde bağ sayısının n − 1 olduğunu bilmelisin. Vitaminlerde yağda çözünenlerin A, D, E, K olduğunu ezberlemen gerekir. Soru metinlerinde "tüm", "yalnızca" gibi ifadelere dikkat et; örneğin enzimler tepkimenin yönünü veya ürün miktarını değiştirmez, yalnızca hızını artırır.
Bilmen Gerekenler
- İnorganik: su, mineraller, asit, baz, tuz; organik: karbonhidrat, lipit, protein, enzim, vitamin, nükleik asit, ATP.
- Dehidrasyon sentezinde su açığa çıkar, hidrolizde su harcanır; n birimli düz zincirde n − 1 bağ vardır.
- Nişasta bitkide, glikojen hayvan ve mantarda depo; selüloz ve kitin yapısal polisakkarittir.
- Yağda çözünen vitaminler: A, D, E, K; suda çözünenler: B grubu ve C.
- Enzimler aktivasyon enerjisini düşürür, tepkimeden değişmeden çıkar ve tekrar kullanılır.
- DNA'da deoksiriboz ve timin, RNA'da riboz ve urasil bulunur.
- ATP = adenin + riboz + 3 fosfat.
Sık Yapılan Hatalar
- Glikojeni bitkilerin depo maddesi sanmak; bitkiler nişasta depolar.
- Enzimlerin tepkimenin yönünü veya ürün miktarını değiştirdiğini düşünmek.
- Dehidrasyon sorularında su sayısını n yerine n − 1 almayı unutmak.
- ATP'deki şekerin deoksiriboz olduğunu sanmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Canlıların Temel Bileşenleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Canlıların Temel Bileşenleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Canlıların Temel Bileşenleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.