TYT Canlıların Ortak Özellikleri Testi
TYT Biyoloji Canlıların Ortak Özellikleri konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi tüm canlılar için ortak bir özellik değildir?Çözüm: Bitkiler ve mantarlar gibi pek çok canlı aktif olarak yer değiştiremez. Hücresel yapı, enerji kullanımı, uyarılara tepki ve DNA taşıma ise tüm canlılarda görülür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Canlılarda büyük moleküllerin küçük moleküllere parçalandığı yıkım tepkimelerinin tamamına ne ad verilir?Çözüm: Yıkım tepkimelerinin tümü katabolizmadır. Anabolizma yapım tepkimeleridir; metabolizma ise ikisinin toplamıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi homeostaziye örnek olarak gösterilebilir?Çözüm: Homeostazi, iç ortamın belirli sınırlar içinde sabit tutulmasıdır. Kan şekerinin insülinle dengelenmesi buna örnektir. A adaptasyon, B büyüme-gelişme, C üreme, D uyarılara tepki örneğidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Metabolizma ile ilgili,
I. Anabolizma tepkimelerinde küçük moleküllerden büyük moleküller sentezlenir.
II. Büyüme döneminde anabolizma tepkimeleri katabolizma tepkimelerinden daha hızlıdır.
III. Metabolizma tepkimeleri yalnızca çok hücreli canlılarda gerçekleşir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: I doğrudur; yapım tepkimelerinde büyük moleküller oluşur. II doğrudur; büyüme yapımın yıkımdan fazla olmasıyla gerçekleşir. III yanlıştır; tek hücreliler dahil tüm canlılarda metabolizma vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi adaptasyona örnektir?Çözüm: Adaptasyon, canlının yaşadığı ortamda hayatta kalma ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerdir. Yaprakların dikene dönüşmesi su kaybını azaltan kalıtsal bir uyumdur. Diğerleri anlık tepki veya homeostazi örnekleridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Eşeysiz üreme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Eşeysiz üremede tek bir ata canlı yeterlidir ve oluşan yavrular genellikle atasıyla aynı kalıtsal yapıdadır. Çeşitliliği artıran, mayoz ve döllenme içeren üreme eşeyli üremedir. Eşeysiz üreme bitki, bakteri, mantar ve protistlerde de görülür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Sıcak bir ortamda uzun süre koşan bir insanda aşağıdaki değişiklikler gözleniyor:
I. Terleme artar.
II. Deri yüzeyine yakın kan damarları genişler.
III. Böbreklerden atılan idrar miktarı azalır.
Bu değişikliklerden hangileri vücudun iç dengesinin (homeostazi) korunmasına katkı sağlar?Çözüm: Terleme ve deri damarlarının genişlemesi fazla ısının atılmasını sağlar. İdrar miktarının azalması ise terle kaybedilen suyun telafisi için vücutta su tutulmasını sağlar. Üçü de homeostaziye katkıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Virüslerin canlı kabul edilmesini tartışmalı hâle getiren özellikler ile ilgili,
I. Hücresel yapıya sahip olmamaları
II. Kendi başlarına metabolik faaliyet gösterememeleri
III. Kalıtım materyali taşımaları
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Virüsler hücresel yapıda değildir ve konak hücre dışında metabolizma gösteremez; bu yüzden cansız-canlı arası kabul edilir. Kalıtım materyali taşımak ise canlılara benzeyen bir özelliktir, canlılığı tartışmalı kılmaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Çok hücreli bir hayvanda organizasyon basamaklarının küçükten büyüğe doğru doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Benzer hücreler dokuyu, dokular organı, organlar sistemi, sistemler de organizmayı oluşturur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yalnızca bazı canlılarda görülen bir özelliktir?Çözüm: Fotosentezi yalnızca bitkiler, algler ve bazı bakteriler yapar. Hücre zarı, ribozom, DNA ve ATP kullanımı tüm hücreli canlılarda ortaktır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Canlıların Ortak Özellikleri Konu Özeti
Bir varlığın canlı sayılabilmesi için bazı temel özellikleri taşıması gerekir. Tüm canlılar hücrelerden oluşur, kalıtım materyali olarak DNA taşır, enerji kullanır, metabolizma faaliyeti gösterir, uyarılara tepki verir, büyür, gelişir ve ürer. Bu özelliklerin bir kısmı tek başına canlılık için yeterli değildir; örneğin kristaller de büyüyebilir. Bu yüzden canlılığı bu özelliklerin tamamının birlikte görülmesiyle değerlendirmelisin. Virüsler hücresel yapıda olmadığı ve konak hücre dışında metabolizma gösteremediği için canlı ile cansız arasında kabul edilir.
Konunun anahtar kavramları metabolizma, homeostazi ve adaptasyondur. Metabolizma, yapım (anabolizma) ve yıkım (katabolizma) tepkimelerinin toplamıdır; büyüme döneminde yapım tepkimeleri daha hızlıdır. Homeostazi, vücut sıcaklığı, kan şekeri ve su miktarı gibi iç ortam koşullarının belirli sınırlar içinde tutulmasıdır. Adaptasyon ise canlının ortamda hayatta kalma ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerdir. Organizasyon basamakları da hücre, doku, organ, sistem ve organizma şeklinde küçükten büyüğe sıralanır.
TYT'de bu konudan genellikle verilen bir örneğin hangi canlılık özelliğine ait olduğunu soran sorular gelir. Terlemenin homeostazi, çöl bitkisinde dikenlerin adaptasyon, ışığa yönelmenin uyarılara tepki örneği olduğunu ayırt edebilmelisin. Ayrıca "tüm canlılarda ortak" ve "yalnızca bazı canlılarda görülen" özellikleri ayıran sorular sık çıkar. Fotosentez, aktif yer değiştirme ve çok hücrelilik ortak özellik değildir; hücre zarı, ribozom, DNA ve ATP kullanımı ise tüm hücreli canlılarda bulunur.
Bilmen Gerekenler
- Tüm canlılar hücreden oluşur, DNA taşır ve ATP'yi enerji kaynağı olarak kullanır.
- Metabolizma = anabolizma (yapım) + katabolizma (yıkım).
- Büyüme, anabolizmanın katabolizmadan hızlı olmasıyla gerçekleşir.
- Homeostazi iç ortamın dengede tutulmasıdır: terleme, insülin salgısı, susama hissi gibi.
- Adaptasyon kalıtsaldır ve nesiller boyunca doğal seçilimle oluşur; anlık tepkiler adaptasyon değildir.
- Eşeysiz üremede tek ata yeterlidir; eşeyli üreme kalıtsal çeşitliliği artırır.
- Virüsler hücresel yapıda değildir ve yalnızca canlı hücre içinde çoğalabilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Hareket etmeyi (yer değiştirmeyi) tüm canlıların ortak özelliği sanmak; bitkiler yer değiştirmez ama uyarılara tepki verir.
- Anlık tepkileri (göz bebeğinin küçülmesi gibi) adaptasyon olarak işaretlemek.
- Büyümeyi tek başına canlılık ölçütü saymak; kristaller de büyüyebilir.
- Metabolizmanın yalnızca çok hücrelilerde olduğunu düşünmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Canlıların Ortak Özellikleri testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Canlıların Ortak Özellikleri testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Canlıların Ortak Özellikleri testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.