AYT Felsefe Tarihi Testi 2

Bir İlk Çağ filozofuna göre evrende hiçbir şey olduğu gibi kalmaz; her şey sürekli akış ve değişim içindedir. Bu nedenle “Aynı ırmakta iki kez yıkanılmaz.” Değişimin arkasında ise onu düzenleyen evrensel bir yasa (logos) bulunur ve evrenin ana maddesi ateştir.

Bu görüşler aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Atina sokaklarında insanlarla sohbet ederek sorular soran, karşısındakinin bildiğini sandığı şeyi bilmediğini fark ettirmek için ironiye, doğru bilgiyi kişinin kendi zihninden ortaya çıkarmak için de “doğurtma” (maieutik) yöntemine başvuran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Bir filozofa göre duyularla algıladığımız nesneler gelip geçici ve değişkendir; bu yüzden gerçek bilginin konusu olamaz. Gerçek varlıklar, duyular dünyasının dışında bulunan, değişmeyen ve kusursuz idealardır. Bu filozof, mağaraya zincirlenmiş insanların duvardaki gölgeleri gerçek sanmasını anlatan bir benzetmeyle görüşünü açıklamıştır.

Bu görüşler aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Bir filozofa göre bir heykelin var olmasını açıklamak için dört nedenin bilinmesi gerekir: Heykelin yapıldığı mermer, heykeltıraşın zihnindeki biçim, heykeli yontan heykeltıraşın emeği ve heykelin yapılma amacı. Bu filozof, varlıkları madde ve form birlikteliği olarak ele almış; mantığı da bilimlerin aracı olarak görmüştür.

Bu görüşler aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Bir düşünüre göre insan zihni doğuştan hiçbir bilgi getirmez; doğduğumuzda zihnimiz boş bir levha gibidir. Bütün düşüncelerimiz, duyularımız aracılığıyla edindiğimiz deneyimlerden ve bu deneyimler üzerine zihnin yaptığı iç gözlemden kaynaklanır.

Bu düşünür ve bağlı olduğu bilgi anlayışı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Endülüs'te yaşayan bir İslam filozofu, bir eserinde felsefe ile dinin çatışmadığını, her ikisinin de hakikate ulaşmayı amaçladığını ve dinin insanları düşünmeye çağırdığını savunmuştur. Aristoteles'in eserlerine yazdığı kapsamlı şerhler (açıklamalar) nedeniyle Batı'da “Şarih” olarak anılmış ve Orta Çağ Avrupa düşüncesini derinden etkilemiştir.

Bu filozof aşağıdakilerden hangisidir?

19. yüzyılda yaşayan bir düşünür, Batı toplumunun geleneksel ahlak değerlerini sert biçimde eleştirmiş; “Tanrı öldü.” sözüyle bu değerlerin dayanağını yitirdiğini ifade etmiştir. Ona göre insan, bütün değerleri yeniden değerlendirmeli ve kendi değerlerini yaratan “üstinsan” olmayı hedeflemelidir.

Bu görüşler aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Helenistik dönem felsefe okullarıyla ilgili,
I. Epikürosçulara göre mutluluk, bedenin acıdan ve ruhun kaygıdan kurtulmasıyla ulaşılan dinginlik hâlidir.
II. Stoacılara göre insan, evreni yöneten akla (logos) ve doğaya uygun yaşamalıdır.
III. Septiklere göre insan, akıl yoluyla her konuda kesin ve şüphe götürmez bilgiye ulaşabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir düşünüre göre ateşe dokunduğumuzda yandığımızı defalarca görürüz; ancak ateş ile yanma arasında zorunlu bir bağ gözlemleyemeyiz. Gözlemlediğimiz tek şey, iki olayın hep art arda gelmesidir. Nedensellik dediğimiz şey, bu tekrarların zihnimizde oluşturduğu bir alışkanlıktan ibarettir. Zihindeki bütün düşünceler de sonuçta duyu izlenimlerinden türemiştir.

Bu düşünür ve bağlı olduğu akım aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

20. yüzyılın başlarında bir grup filozof ve bilim insanının oluşturduğu bir akıma göre anlamlı önermeler ya mantık ve matematik önermeleri gibi kendi içinde doğru olan önermeler ya da deneyle doğrulanabilen önermelerdir. Deneyle doğrulanması veya yanlışlanması mümkün olmayan “Varlığın özü ruhtur.” gibi metafizik önermeler ise doğru ya da yanlış değil, anlamsızdır.

Bu görüşler aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?