TYT Sanat Felsefesi Testi
TYT Felsefe Sanat Felsefesi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdaki sorulardan hangisi sanat felsefesinin sorularından biridir?Çözüm: Sanat eserinin ne olduğu ve onu diğer nesnelerden ayıran özellikler sanat felsefesinin konusudur. Diğer sorular ahlak, bilgi, siyaset ve din felsefesine aittir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
18. yüzyılda bir düşünür, “estetik” terimini ilk kez “duyusal bilginin bilimi” anlamında kullanmış ve estetiği felsefe içinde bağımsız bir disiplin olarak ele almıştır.
Bu düşünür aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Estetik terimini ilk kullanan ve onu bağımsız bir felsefe disiplini hâline getiren düşünür Alexander Baumgarten'dır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Bir düşünüre göre ressamın çizdiği yatak, marangozun yaptığı yatağın bir kopyasıdır; marangozun yaptığı yatak da yatağın değişmez ideasının kopyasıdır. Bu nedenle sanat, gerçeklikten iki kat uzaklaşmış bir taklittir ve insanı hakikatten uzaklaştırabilir.
Bu görüş aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Sanatı idealar dünyasının kopyası olan nesnelerin kopyası, yani gerçeklikten iki kat uzak bir taklit olarak gören düşünür Platon'dur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Bir düşünüre göre sanat eseri asıl olarak sanatçının zihninde, sezgiyle kavradığı bir imge olarak doğar. Tablonun tuvale aktarılması ya da şiirin kâğıda yazılması, zihinde zaten tamamlanmış olan bu iç sezginin dışa vurulmasından ibarettir. Sanat, sezgi ve anlatımdır.
Bu görüş aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Sanatı sezgi ve anlatım olarak tanımlayan, eserin sanatçının zihninde tamamlandığını savunan düşünür Benedetto Croce'dir; bu görüş sanatı yaratma olarak gören anlayışa örnektir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Bir filozofa göre güzellik, Mutlak Tin'in (ideanın) duyusal bir biçimde görünmesidir. Sanattaki güzellik tinin ürünü olduğu için doğadaki güzellikten daha üstündür.
Bu görüş aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?Çözüm: Güzelliği Mutlak Tin'in duyusal görünüşü olarak tanımlayan ve sanattaki güzelliği doğadakinden üstün tutan filozof Hegel'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Bir filozofa göre güzel, hiçbir çıkar gözetmeden hoşa giden şeydir. Bir şeyi güzel bulduğumuzda, ondan yararlanmayı ya da ona sahip olmayı düşünmeyiz. Ayrıca güzellik yargısı herhangi bir kavrama dayanmadığı hâlde, herkesin onaylaması beklenen evrensel bir nitelik taşır.
Bu görüş aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?Çözüm: Güzeli çıkar gözetmeksizin hoşa giden ve kavramsız olarak evrensel beğeni konusu olan şey olarak tanımlayan filozof Kant'tır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bir sanat eserinin özelliklerinden biri değildir?Çözüm: Sanat eseri özgün, tek, estetik haz veren ve sanatçının üslubunu taşıyan bir üründür. Aynı kopyaların seri üretimi ise endüstriyel ürünlerin özelliğidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir düşünüre göre sanat, insanın hiçbir zorunluluğa bağlı kalmadan ve hiçbir çıkar gözetmeden, tamamen özgür biçimde gerçekleştirdiği bir etkinliktir. Bu yönüyle sanat, çocukların oyununa benzer; insan ancak oyun oynarken tam anlamıyla insandır.
Bu görüş aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Sanatı çıkarsız ve özgür bir oyun olarak açıklayan düşünür Friedrich Schiller'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Bir filozofa göre sanat doğayı taklit eder; ancak bu taklit, doğanın eksik bıraktığını tamamlayan yaratıcı bir etkinliktir. Örneğin tragedya, izleyicide acıma ve korku duyguları uyandırarak onun bu duygulardan arınmasını (katharsis) sağlar. Bu yüzden sanat insan için yararlı ve eğiticidir.
Bu görüş aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?Çözüm: Sanatı doğayı tamamlayan bir taklit olarak gören ve tragedyanın katharsis (arınma) işlevini vurgulayan filozof Aristoteles'tir. Platon ise taklidi olumsuz değerlendirir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Bir kişi deniz kıyısında gün batımını izlerken güzellik duygusu yaşar. Başka bir kişi ise aynı gün batımını betimleyen bir tabloyu müzede incelerken benzer bir duygu yaşar.
Bu örnekler dikkate alındığında estetik ile sanat felsefesi arasındaki ilişkiye dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Estetik, güzeli hem doğada hem sanatta inceleyen daha geniş bir alandır. Sanat felsefesi ise yalnızca sanatı ve sanat eserini konu edinir; bu nedenle gün batımı estetiğin, tablo ise her ikisinin konusudur. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Sanat Felsefesi Konu Özeti
Sanat felsefesi, “Sanat nedir? Sanat eserini diğer nesnelerden ayıran nedir? Güzel nedir?” gibi sorularla ilgilenir. Estetik ise güzeli hem doğada hem sanatta inceleyen daha geniş bir alandır; terimi ilk kez “duyusal bilginin bilimi” anlamında kullanan düşünür Baumgarten'dır. Sanat eseri özgün, tek, estetik haz veren ve sanatçının üslubunu taşıyan bir üründür; seri olarak üretilen endüstriyel nesnelerden bu yönüyle ayrılır. Sanat eserinin değeri, onu ortaya koyan sanatçının yaratıcılığından ve izleyicide uyandırdığı etkiden ayrı düşünülemez.
Sanatın ne olduğuna ilişkin başlıca görüşler şunlardır: Sanat taklittir (Platon, Aristoteles). Platon sanatı idealardan iki kat uzak bir kopya sayarak küçümser; Aristoteles ise sanatın doğayı tamamladığını ve tragedyanın izleyicide katharsis (arınma) sağladığını söyler. Sanat yaratmadır: Croce'ye göre sanat sezgi ve anlatımdır. Sanat oyundur: Schiller sanatı çıkarsız ve özgür bir oyun olarak görür. Güzellik konusunda Kant güzeli çıkar gözetmeden hoşa giden şey olarak tanımlarken, Hegel güzelliği Mutlak Tin'in duyusal görünüşü sayar.
TYT'de bu konudan genellikle filozof–görüş eşleştirmesi ya da estetik ile sanat felsefesinin farkı sorulur. Anahtar kelimeleri akılda tut: “iki kat uzak kopya” Platon; “katharsis” Aristoteles; “çıkarsız hoşa gitme” Kant; “Mutlak Tin'in duyusal görünüşü” Hegel; “sezgi ve anlatım” Croce; “oyun” Schiller. Soruda doğadaki bir güzellik ile bir sanat eseri karşılaştırılıyorsa büyük olasılıkla estetik ile sanat felsefesi ayrımı ölçülmektedir. Bu ayrımı bilmek, çeldiricileri kolayca elemeni sağlar.
Bilmen Gerekenler
- Baumgarten – “estetik” terimini ilk kullanan, onu bağımsız disiplin yapan düşünür.
- Platon – sanat taklidin taklididir; gerçeklikten iki kat uzaktır.
- Aristoteles – sanat doğayı tamamlayan taklittir; tragedya katharsis sağlar.
- Kant – güzel, çıkar gözetmeden hoşa giden ve evrensel beğeni konusu olandır.
- Hegel – güzellik Mutlak Tin'in duyusal görünüşüdür; sanat güzeli doğa güzelinden üstündür.
- Croce – sanat sezgi ve anlatımdır (yaratma anlayışı).
- Schiller – sanat çıkarsız, özgür bir oyundur.
- Estetik doğa ve sanattaki güzeli, sanat felsefesi yalnızca sanatı inceler.
Sık Yapılan Hatalar
- Platon ile Aristoteles'in taklit anlayışlarını aynı saymak; Platon olumsuz, Aristoteles olumlu değerlendirir.
- Estetik ile sanat felsefesinin kapsamını ters çevirmek.
- Estetik terimini Kant'a mal etmek; ilk kullanan Baumgarten'dır.
- Hegel'in doğa güzelini sanat güzelinden üstün tuttuğunu sanmak; tam tersini savunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Sanat Felsefesi testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Sanat Felsefesi testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Sanat Felsefesi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.