TYT Ahlak Felsefesi Testi
TYT Felsefe Ahlak Felsefesi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdaki sorulardan hangisi ahlak felsefesinin (etik) temel sorularından biridir?Çözüm: Evrensel bir ahlak yasasının olup olmadığı ahlak felsefesinin temel sorularındandır. Diğerleri bilgi, varlık, sanat ve bilim felsefesinin sorularıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Bir düşünüre göre bir eylemin doğru ya da yanlış olduğunu belirleyen şey, onun sonuçlarıdır. En çok sayıda insana en çok mutluluğu sağlayan eylem ahlaken doğru olan eylemdir.
Bu görüş aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?Çözüm: “En çok sayıda insanın en büyük mutluluğu” ilkesini ahlakın ölçütü yapan akım, J. S. Mill ve Bentham'ın temsil ettiği faydacılıktır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Bir düşünüre göre insan yaşamının amacı mutluluktur ve mutluluk hazdır. Ancak her haz peşinden koşulmaya değmez; ölçüsüz hazlar sonunda acı getirir. Asıl mutluluk, bedenin acıdan, ruhun kaygıdan uzak olduğu dingin bir yaşamda bulunur.
Bu görüş aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Mutluluğu ölçülü haz ve ruh dinginliği olarak gören, hazcılığın (hedonizm) temsilcisi Epikuros'tur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Bir filozofa göre bir eylemin ahlaki değeri, doğurduğu sonuçlarda değil, hangi niyetle yapıldığında yatar. Ahlaki eylem, hiçbir çıkar gözetmeden, yalnızca ödev bilinciyle yapılan eylemdir. İnsan, eyleminin dayandığı ilkenin herkes için geçerli bir yasa olmasını isteyebileceği biçimde davranmalıdır.
Bu görüş aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?Çözüm: Ahlaki değeri iyi niyete ve ödev bilincine bağlayan, eylem ilkesinin evrensel yasa olabilmesini ölçüt yapan filozof Kant'tır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Bir düşünüre göre insan doğası gereği kendini korumaya ve kendi çıkarını gözetmeye yönelir. Başkalarına yardım etmek gibi görünüşte fedakârca olan davranışların altında bile kişinin kendi çıkarı yatar; ahlak kuralları da bireylerin çıkarlarını güvenceye almak için ortaya çıkmıştır.
Bu görüş aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?Çözüm: Ahlaki davranışların temelinde bireysel çıkarın bulunduğunu savunan görüş egoizmdir; bu yaklaşımın en bilinen temsilcisi Hobbes'tur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Bir kişi eylemini kendi iradesiyle seçmişse, o eylemin sonuçlarından da sorumludur. Buna karşılık zorla ya da tehdit altında yaptırılan bir eylemde kişinin sorumluluğu azalır.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?Çözüm: Parçada sorumluluğun özgür seçime bağlı olduğu, zorlama durumunda azaldığı belirtilir; yani özgürlük ile sorumluluk birbirine bağlıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Bir düşünüre göre erdem, iki aşırı uç arasındaki orta noktadır. Örneğin cesaret, korkaklık ile gözü karalık arasında; cömertlik ise cimrilik ile savurganlık arasında yer alır. İnsan bu orta yolu akıl ve alışkanlık yoluyla bulur ve böylece mutluluğa ulaşır.
Bu görüş aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Erdemi iki aşırılık arasındaki orta nokta (altın orta) olarak tanımlayan filozof Aristoteles'tir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Bir düşünüre göre toplumda geçerli olan alçakgönüllülük, boyun eğme ve acıma gibi değerler, güçsüzlerin güçlülere karşı geliştirdiği bir “sürü ahlakı”nın ürünüdür. İnsan bu değerleri sorgulamalı, güç istencini ortaya koyarak kendi değerlerini yaratmalı ve üstinsana doğru yükselmelidir.
Bu görüş aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Sürü (köle) ahlakını eleştiren, güç istenci ve üstinsan kavramlarını ortaya koyan düşünür Nietzsche'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi herkes için geçerli, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını savunur?Çözüm: Sofist Protagoras'a göre insan her şeyin ölçüsüdür; iyi ve kötü kişiden kişiye değişir, dolayısıyla evrensel ahlak yasası yoktur. Kant, Farabi, Platon ve Sokrates ise evrensel ahlak yasasının varlığını kabul eder. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
İki öğrenciye neden kopya çekmedikleri sorulur. Birincisi “Yakalanırsam cezalandırılırım ve itibarım zedelenir.” diye cevap verir. İkincisi ise “Kopya çekmek, herkesin uymasını isteyebileceğim bir ilke olamaz; bu yüzden bunu yapmamak benim ödevimdir.” der.
Kant'ın ahlak anlayışına göre bu iki öğrenciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Kant'a göre ceza korkusu gibi bir çıkar ya da sonuç için yapılan eylem ahlaki değildir. Yalnızca ödev bilinciyle ve evrenselleştirilebilir bir ilkeye göre davranan ikinci öğrencinin davranışı ahlaki değer taşır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Ahlak Felsefesi Konu Özeti
Ahlak felsefesi (etik), insan eylemlerini iyi-kötü, doğru-yanlış açısından değerlendirir. Temel soruları şunlardır: İyi eylemin ölçütü nedir? Evrensel bir ahlak yasası var mıdır? İnsan özgür müdür? Bu alanın temel kavramları iyi, kötü, erdem, vicdan, özgürlük, sorumluluk ve ödevdir. Özgürlük ile sorumluluk arasında sıkı bir bağ vardır: Kişi ancak özgürce seçtiği eylemlerinden sorumlu tutulabilir. Ahlak kuralları toplumdan topluma değişebilirken, ahlak felsefesi bu kuralların dayandığı ilkeleri akıl yoluyla sorgular.
Evrensel ahlak yasasının var olduğunu savunanlardan Sokrates ve Platon ahlakı bilgiye, Aristoteles erdemi iki aşırılık arasındaki orta noktaya, Farabi mutluluğa, Kant ise ödeve dayandırır. Kant'a göre eylemin değeri niyetindedir ve eylem ilkesinin evrensel yasa olabilmesi gerekir. J. S. Mill'in faydacılığı en çok insana en çok mutluluğu sağlayan eylemi doğru sayar. Evrensel ahlak yasasını reddedenler arasında sofistler (Protagoras), hazcılar (Aristippos, Epikuros), egoizmi savunan Hobbes, sürü ahlakını eleştiren Nietzsche ve varoluşçu Sartre bulunur.
TYT sorularında genellikle bir düşünürün ahlak anlayışı anlatılır ve akım ya da filozof sorulur. Anahtar ifadeler: “ölçülü haz, ruh dinginliği” Epikuros; “en çok sayıda insanın mutluluğu” Mill; “ödev ve iyi niyet” Kant; “çıkar, kendini koruma” Hobbes; “altın orta” Aristoteles; “sürü ahlakı, üstinsan” Nietzsche. Ayrıca sana iki kişinin davranışı verilip belli bir filozofa göre hangisinin ahlaki olduğu sorulabilir; bu tür sorularda filozofun ölçütünü davranışa uygula.
Bilmen Gerekenler
- Hazcılık (hedonizm) – Aristippos, Epikuros – iyi olan hazdır; Epikuros'ta ölçülü haz ve ruh dinginliği.
- Faydacılık – J. S. Mill, Bentham – en çok sayıda insana en çok mutluluk.
- Ödev ahlakı – Kant – iyi niyet ve ödev bilinci; eylem ilkesi evrensel yasa olabilmeli.
- Egoizm – Hobbes – insan doğası gereği kendi çıkarını gözetir.
- Aristoteles – erdem iki aşırı uç arasındaki orta noktadır (altın orta).
- Nietzsche – sürü (köle) ahlakı eleştirisi, güç istenci, üstinsan.
- Evrensel ahlak yasası yoktur: Sofistler, hazcılar, Hobbes, Nietzsche, Sartre.
- Özgürlük olmadan sorumluluk olmaz; zorla yapılan eylemde sorumluluk azalır.
Sık Yapılan Hatalar
- Epikuros'un bireysel hazcılığını Mill'in toplumsal faydacılığıyla karıştırmak.
- Kant'ın eylemin sonucuna baktığını sanmak; Kant niyete ve ödeve bakar.
- Hobbes'u egoizm yerine hazcılığa yerleştirmek.
- Faydacılığı evrensel ahlak yasasını reddeden görüşler arasında saymak.
Sıkça Sorulan Sorular
Ahlak Felsefesi testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Ahlak Felsefesi testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Ahlak Felsefesi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.