AYT Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme Testi
AYT Coğrafya Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 12 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Aşağıdaki alanlardan hangisinde nüfus yoğunluğunun diğerlerinden daha az olması beklenir?Çözüm: Erzurum-Kars Platosu'nda yükseltinin fazla, kışların uzun ve sert olması tarım ve sanayi olanaklarını sınırlar; nüfus seyrektir. Diğer alanlar tarım, sanayi, ticaret ve ulaşım bakımından gelişmiş, sık nüfuslu yerlerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Özellikle Batı Karadeniz Bölümü'nde görülen, köyden küçük, mahalleden büyük olan kırsal yerleşme birimi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Divan, birkaç mahallenin bir araya gelmesiyle oluşan, köyden küçük, mahalleden büyük yerleşme birimidir ve Batı Karadeniz'de (Kastamonu, Bolu çevresi) yaygındır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Türkiye'de nüfus sayımlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: İlk sayım 1927'de yapılmıştır; sayımlar uzun süre beş yılda bir yapılmıştır. 2007'den beri Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) ile nüfus her yıl belirlenmektedir. Cumhuriyet döneminde nüfus sürekli artmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Türkiye'de 1950'li yıllardan sonra kırdan kente göçün hızlanmasında aşağıdakilerden hangileri etkili olmuştur?
I. Tarımda makineleşmenin artması
II. Kentlerde sanayinin gelişmesi
III. Karayolu ağının genişlemesiÇözüm: Makineleşme kırsalda iş gücü ihtiyacını azaltmış (itici etken), sanayi kentlerde iş olanağı yaratmış (çekici etken), karayollarının gelişmesi ise kırla kent arasındaki ulaşımı kolaylaştırmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Aşağıdaki şehir–öne çıkan fonksiyon eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?Çözüm: Rize'nin öne çıkan fonksiyonu çay tarımı ve çaya dayalı sanayidir. Türkiye'de demir-çelik sanayisi Karabük, Ereğli (Zonguldak) ve İskenderun gibi merkezlerde gelişmiştir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Türkiye nüfusunun yaş yapısında son on yıllarda yaşanan değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Doğum oranının düşmesiyle piramidin tabanı daralmakta; ortalama yaşam süresinin uzamasıyla yaşlı nüfus oranı artmaktadır. Türkiye nüfusu yaşlanma sürecindedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Muğla'nın kıyı ilçelerinde nüfus yaz aylarında kış aylarına göre birkaç kat artmaktadır.
Bu durumun doğrudan bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?Çözüm: Yaz nüfusunun artması turizme bağlıdır ve altyapı, konut, su ve istihdam üzerinde etkili olur. Kışın tarımın durması bu durumun sonucu değildir; üstelik ılıman kıyılarda kış aylarında da tarım yapılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
K ilinin yüzölçümü 8 000 km², nüfusu 400 000'dir. İlde tarım alanı 1 600 km², tarımla uğraşan nüfus ise 120 000'dir.
Buna göre K iliyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Aritmetik yoğunluk 400 000 / 8 000 = 50 kişi/km², tarımsal yoğunluk 120 000 / 1 600 = 75 kişi/km²'dir; yani tarımsal yoğunluk daha fazladır. Tarımla uğraşanların oranı %30, tarım alanının oranı %20'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Doğu Karadeniz Bölümü'nde kırsal yerleşmelerin dağınık olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Engebeli arazi tarım alanlarını küçük parçalara böler; bol yağış nedeniyle su her yerde bulunabildiğinden evler tarlaların yakınına dağınık biçimde kurulur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Türkiye'de nüfus dağılışı ile ilgili aşağıdaki durum–etkili faktör eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
I. Güneydoğu Toroslar'ın yüksek kesimlerinde nüfusun seyrek olması – yer şekilleri
II. Tuz Gölü çevresinin seyrek nüfuslu olması – sanayi
III. Zonguldak'ın sık nüfuslu olması – madencilikÇözüm: Yüksek ve engebeli Toroslar'da yer şekilleri nüfusu seyrekleştirir; Zonguldak'ta taş kömürü madenciliği nüfusu artırmıştır. Tuz Gölü çevresinin seyrek nüfuslu olması sanayiyle değil, kurak iklim ve tuzlu topraklarla ilgilidir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme Konu Özeti
Türkiye'de ilk nüfus sayımı 1927'de yapılmış, sayımlar uzun süre beş yılda bir tekrarlanmıştır. 2007'den beri Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi ile nüfus her yıl belirlenmektedir. Cumhuriyet döneminde nüfus sürekli artmış, ancak artış hızı 1950'lerdeki yüksek düzeyden günümüzde belirgin biçimde düşmüştür. Doğum oranının azalması ve ortalama yaşam süresinin uzaması nedeniyle nüfus piramidinin tabanı daralmakta, yaşlı nüfus oranı artmaktadır. Türkiye nüfusu hâlâ görece genç olsa da yaşlanma sürecine girmiştir.
Nüfus dağılışında iklim, yer şekilleri, su kaynakları, tarım, sanayi, ulaşım ve madencilik etkilidir. Kıyılar, verimli ovalar ve sanayi merkezleri sık nüfusludur; yüksek ve engebeli alanlar ile kurak ve tuzlu topraklara sahip Tuz Gölü çevresi seyrek nüfusludur. Aritmetik yoğunluk toplam nüfusun yüzölçüme, tarımsal yoğunluk ise tarımla uğraşan nüfusun tarım alanına bölünmesiyle bulunur. 1950'lerden sonra tarımda makineleşme, kentlerde sanayinin gelişmesi ve karayollarının yaygınlaşmasıyla kırdan kente göç hızlanmış, kentleşme oranı yükselmiştir.
Kırsal yerleşmelerde köy temel birimdir; köyden küçük birimler arasında mezra, oba, yayla, kom, divan, dam ve çiftlik sayılabilir. Divan Batı Karadeniz'de, kom Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da görülür. Doğu Karadeniz'de engebeli arazi ve her yerde su bulunabilmesi dağınık yerleşmeye, İç Anadolu'da su kaynaklarının sınırlı olması toplu yerleşmeye yol açar. Şehirler; yönetim (Ankara), liman (Mersin), madencilik (Zonguldak), turizm (Kuşadası) gibi fonksiyonlarıyla öne çıkar.
Bilmen Gerekenler
- İlk nüfus sayımı 1927'de yapıldı; 2007'den beri ADNKS ile yıllık veri üretiliyor.
- Türkiye nüfusunda doğum oranı düşüyor, yaşlı nüfus oranı artıyor.
- Aritmetik yoğunluk = nüfus / yüzölçümü; tarımsal yoğunluk = tarımsal nüfus / tarım alanı.
- Kıyılar, ovalar ve sanayi merkezleri sık; yüksek platolar ve kurak alanlar seyrek nüfusludur.
- Makineleşme (itici) ve sanayi (çekici) 1950 sonrası iç göçü hızlandırmıştır.
- Divan Batı Karadeniz'de, kom Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da görülen yerleşme birimidir.
- Doğu Karadeniz'de dağınık, İç Anadolu'da toplu yerleşme yaygındır.
- Turizm kentlerinde nüfus mevsimlik olarak büyük değişim gösterir.
Sık Yapılan Hatalar
- Tarımsal yoğunluğu toplam nüfusu tarım alanına bölerek hesaplamak.
- Tuz Gölü çevresinin seyrek nüfusunu sanayi eksikliğine bağlamak; asıl neden kuraklık ve tuzlu topraklardır.
- Nüfus sayımlarının her dönemde 10 yılda bir yapıldığını sanmak.
- Divan, kom ve mezra gibi yerleşme birimlerini ve görüldükleri yerleri karıştırmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu AYT Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.