TYT Ahlak ve Değerler Testi
TYT Din Kültürü Ahlak ve Değerler konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.
- 10 soru
- 10 dakika
- Çözümlü
- Test 1/2
-
Soru 1
Bir kimsenin arkasından, duyduğunda hoşlanmayacağı ve kendisinde gerçekten bulunan kusurlarını konuşmaya ne ad verilir?Çözüm: Gıybet, bir kişinin arkasından onda gerçekten bulunan ve duyduğunda hoşlanmayacağı kusurlarını konuşmaktır. Söylenen şey kişide yoksa bu iftiradır. Haset kıskançlık, kibir büyüklenme, riya ise gösteriştir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
İnsanı çirkin söz ve davranışlardan alıkoyan utanma duygusuna ne ad verilir?Çözüm: Hayâ, kişiyi kötü ve çirkin davranışlardan alıkoyan utanma duygusudur. Sabır zorluklara dayanmak, tevazu alçakgönüllülük, cömertlik paylaşmak, adalet ise hakkı yerine koymaktır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
“Müslüman, elinden ve dilinden Müslümanların güvende olduğu kimsedir.” (Hadis-i şerif)
Bu hadiste aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?Çözüm: Hadiste gerçek Müslümanın, başkalarının onun elinden (davranışlarından) ve dilinden (sözlerinden) güvende olduğu kişi olduğu belirtilir. Böylece başkalarına zarar vermemenin önemi vurgulanır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Hucurât suresinde müminler; birbirleriyle alay etmekten, birbirlerine kötü lakaplar takmaktan, zannın çoğundan, birbirlerinin kusurlarını araştırmaktan ve gıybet etmekten sakındırılır.
Bu metinde aşağıdaki davranışların hangisine yönelik bir uyarı yoktur?Çözüm: Metinde alay etmek, kötü lakap takmak, kötü zan, kusur araştırmak (tecessüs) ve gıybet sayılır. Malı gereksiz yere harcamak (israf) da yanlış bir davranıştır ancak bu metinde geçmemektedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
Okulun en başarılı öğrencilerinden biri olan Selin, başarısından dolayı kendini arkadaşlarından üstün görmez; herkese saygılı davranır ve övüldüğünde bunu kendi büyüklüğüne değil, emeğine ve kendisine verilen imkânlara bağlar.
Selin'in bu tutumu aşağıdaki değerlerden hangisiyle en çok ilişkilidir?Çözüm: Kendini başkalarından üstün görmemek ve alçakgönüllü davranmak tevazudur. Tevazunun zıddı kibirdir. Kanaat elindekiyle yetinmek, vefa bağlılığı sürdürmek, isar başkasını kendine tercih etmek, sabır ise zorluklara katlanmaktır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
Kendisi de ihtiyaç içinde olduğu hâlde, elindeki imkânı kendisinden daha muhtaç durumdaki birine veren kişinin davranışı aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?Çözüm: İsar, kişinin kendi ihtiyacı olduğu hâlde başkasını kendine tercih etmesidir ve cömertliğin en üst derecesi kabul edilir. İktisat harcamada ölçülü olmak, tevekkül ise gerekli çabadan sonra sonucu Allah'a bırakmaktır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
“...Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır...” (Mâide, 8)
Bu ayetten aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?Çözüm: Ayet, bir topluluğa duyulan kinin bile insanı adaletsizliğe götürmemesi gerektiğini bildirir. Buna göre adalet, sevgi veya öfke gibi duygulardan etkilenmeden herkese uygulanmalıdır. Ayrıca adaletin takvaya yakın olduğu belirtilir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Kişinin kendisine bırakılan eşyayı koruyup sahibine eksiksiz teslim etmesi ve üstlendiği görevleri layıkıyla yerine getirmesi aşağıdaki değerlerden hangisiyle ilgilidir?Çözüm: Emanet, kişiye güvenilerek bırakılan maddi ya da manevi her şeydir. Emaneti korumak ve sahibine teslim etmek, görevleri hakkıyla yapmak da emanete riayettir. Güvenilir kişiye emin denir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
Hz. Peygamber, “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” buyurmuştur. İslam'da iman, ibadet ve ahlak birbirinden ayrılmaz bir bütündür; ibadetlerin kişiyi kötülüklerden uzaklaştırması ve güzel davranışlara yöneltmesi beklenir.
Bu metinden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?Çözüm: Metne göre iman, ibadet ve ahlak bir bütündür ve ibadetlerin ahlaka yansıması beklenir. Dolayısıyla ibadet eden kişinin ahlaki sorumluluğunun ortadan kalktığı yargısı metinle çelişir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
“Onlar harcadıkları zaman ne israf ederler ne de cimrilik ederler; harcamaları bu ikisi arasında dengeli olur.” (Furkân, 67)
Bu ayette övülen değer aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Ayette israf ile cimrilik arasında dengeli harcama övülmektedir. Harcamada ölçülü ve dengeli olmaya iktisat (tutumluluk) denir. Kanaat elindekiyle yetinmek, cömertlik paylaşmaktır; ayetin odak noktası ise dengedir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
Ahlak ve Değerler Konu Özeti
Ahlak ve Değerler konusu, insanın davranışlarını yönlendiren iyi ve kötü ölçülerini İslam'ın bakış açısıyla ele alır. Ahlak, insanın yaratılıştan gelen ve sonradan eğitimle kazandığı huyların bütünüdür. Hz. Peygamber'in “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” sözü, ahlakın dinin merkezinde yer aldığını gösterir. İslam'da iman, ibadet ve ahlak birbirinden ayrılmaz; ibadetlerin kişinin davranışlarını güzelleştirmesi beklenir. Ahlaki değerler kişinin hem Allah'a hem kendine hem de topluma karşı sorumluluklarını kapsar.
Konunun temel değerleri adalet, doğruluk, emanete riayet, hayâ, tevazu, sabır, merhamet, cömertlik, isar ve iktisattır. Bunların karşısında da yalan, gıybet, iftira, haset, kibir, israf ve cimrilik gibi kaçınılması gereken davranışlar vardır. Hucurât suresi alay etme, kötü lakap takma, kötü zan, kusur araştırma ve gıybet gibi toplumsal ilişkileri zedeleyen davranışlardan sakındırır. Furkân suresindeki ayet ise israf ile cimrilik arasındaki dengeyi, yani iktisadı över.
TYT'de bu konudan çoğunlukla bir davranış tarifi ya da kısa bir örnek olay verilip hangi değerle ilgili olduğu sorulur. Birbirine yakın kavramları ayırt etmek burada kritik önem taşır: gıybet ile iftira, tevazu ile hayâ, isar ile cömertlik, kanaat ile iktisat gibi. Ayet ve hadis mealli sorularda da metnin hangi değeri öne çıkardığını, metinde gerçekten geçen ifadelere dayanarak bulmalısın. Olumsuz davranışların zıt kavramlarını birlikte öğrenmek de işini kolaylaştırır.
Bilmen Gerekenler
- Ahlak; doğuştan gelen ve sonradan kazanılan huyların bütünüdür.
- Gıybet kişide bulunan kusuru arkasından konuşmak, iftira ise olmayan bir şeyi ona yüklemektir.
- Hayâ, insanı çirkin davranışlardan alıkoyan utanma duygusudur.
- Tevazu alçakgönüllülüktür; zıddı kibirdir.
- İsar, kendi ihtiyacı varken başkasını kendine tercih etmektir.
- İktisat, israf ile cimrilik arasında dengeli harcamaktır.
- Adalet, sevgi ya da kin gibi duygulardan etkilenmeden herkese uygulanmalıdır (Mâide, 8).
- Emanet yalnızca eşya değil; görev, söz ve sorumlulukları da kapsar.
Sık Yapılan Hatalar
- Gıybet ile iftirayı karıştırmak: söylenen gerçekse gıybet, gerçek değilse iftiradır.
- İsar ile sıradan cömertliği aynı saymak: isarda kişinin kendisi de ihtiyaç içindedir.
- Kanaat ile iktisadı karıştırmak: kanaat elindekiyle yetinmek, iktisat harcamada ölçülü olmaktır.
- Ahlakı ibadetten ayrı bir alan sanmak; İslam'da ikisi birbirini tamamlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Ahlak ve Değerler testini nasıl çözmeliyim?
Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.
Ahlak ve Değerler testi kaç soru ve kaç dakika?
Bu TYT Ahlak ve Değerler testi 10 sorudan oluşur ve süresi 10 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.