YKS'ye 265 gün

AYT Tarih Bilimi Testi

AYT Tarih Tarih Bilimi konusundan 10 soruluk süreli test. Başla butonuna bas, soruları çöz; bitirdiğinde netini ve her sorunun çözümünü anında gör. Testin altında konu özetini de bulabilirsin.

  • 10 soru
  • 12 dakika
  • Çözümlü
  • Test 1/2
12:00 0/10 soru işaretlendi

  1. Soru 1

    Aşağıdakilerden hangisi yazılı kaynaklar arasında yer alır?

  2. Soru 2

    Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde Ömer Hayyam başkanlığındaki bir heyet tarafından hazırlanan, güneş yılı esaslı takvim aşağıdakilerden hangisidir?

  3. Soru 3

    Bir tarihçi, incelediği olayı yeniden oluşturamaz ve onu laboratuvar ortamında tekrar ederek sonuçlarını gözlemleyemez.

    Bu durum tarih bilimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?

  4. Soru 4

    Bir tarihçi, Osmanlı dönemine ait olduğu ileri sürülen bir fermanın gerçek olup olmadığını; tuğrasını, kalıp ifadelerini ve belgenin düzenlenme biçimini inceleyerek belirlemeye çalışmaktadır.

    Tarihçinin bu çalışmada öncelikle yararlandığı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

  5. Soru 5

    Tarihî olaylarla ilgili,
    I. Tekrarlanamaz ve deneye tabi tutulamaz.
    II. Yer ve zaman belirtilerek incelenir.
    III. Hakkında her zaman kesin ve değişmez yargılara ulaşılır.
    ifadelerinden hangileri doğrudur?

  6. Soru 6

    Tarihçi, geçmişte yaşanan olayları kendi yaşadığı dönemin değer yargıları ve bakış açısıyla değerlendirmemelidir.

    Bu ilkeye uyulmaması durumunda ortaya çıkan hata aşağıdakilerden hangisidir?

  7. Soru 7

    Bir tarihçi, aynı savaşı anlatan iki farklı kaynağı incelemektedir. Kaynaklardan biri galip hükümdarın saray tarihçisine, diğeri bölgeden geçen bir tüccarın gözlemlerine aittir. Tarihçi her iki kaynağı da yazarın konumu, amacı ve olaya yakınlığı açısından sorgulamaktadır.

    Tarihçinin yaptığı bu işlem, tarih araştırmasının hangi aşamasıyla doğrudan ilgilidir?

  8. Soru 8

    1071 yılı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  9. Soru 9

    Mukaddime adlı eserinde toplumların doğuşunu, yükselişini ve çöküşünü neden-sonuç ilişkisi içinde açıklamaya çalışan İbn Haldun, olayları yalnızca anlatmakla yetinmemiş, rivayetleri akıl ve mantık süzgecinden geçirmiştir.

    İbn Haldun'un bu yaklaşımı aşağıdaki tarih yazıcılığı anlayışlarından hangisine örnektir?

  10. Soru 10

    13. yüzyıl Anadolu'sunda ticari hayatı araştıran bir tarihçi için,
    I. Dönemde basılmış Türkiye Selçuklu sikkeleri
    II. Dönemden kalma kervansaray kitabeleri
    III. 19. yüzyılda kaleme alınmış bir Selçuklu tarihi
    kaynaklarından hangileri birinci elden (birincil) kaynak niteliği taşır?

Tarih Bilimi Konu Özeti

Tarih, geçmişte yaşanmış olayları yer ve zaman belirterek, neden-sonuç ilişkisi içinde ve kaynaklara dayanarak inceleyen bilimdir. Tarihî olaylar bir kez yaşandığı için tekrar edilemez ve deneye tabi tutulamaz; bu nedenle tarihçi yazıtlar, fermanlar, sikkeler, kalıntılar ve hatıralar gibi kaynaklara başvurur. Olayın yaşandığı döneme ait kaynaklar birincil, sonradan bu kaynaklardan yararlanılarak yazılan eserler ikincil kaynak sayılır. Yeni kaynaklar bulundukça yorumlar değişebileceği için tarihte kesin ve değişmez yargılara ulaşılamaz.

Tarih araştırması kaynakların taranması, sınıflandırılması, tahlil ve tenkidi ile terkip aşamalarından oluşur. Tarihçi nesnel olmaya çalışmalı, olayları kendi döneminin değer yargılarıyla değerlendirmemelidir; aksi durum anakronizm olarak adlandırılır. Paleografya eski yazıları, diplomatik belgelerin biçim ve doğruluğunu, nümizmatik paraları, epigrafi kitabeleri, kronoloji ise zamanı inceler. Takvimler arasında Hicri takvim ay yılına, Celali, Rumi ve Miladi takvimler güneş yılına dayanır. On İki Hayvanlı Türk Takvimi de eski Türklerin kullandığı önemli bir takvimdir.

Bilmen Gerekenler

  • 622: Hicret; Hicri takvimin başlangıcı
  • 1079: Melikşah döneminde Ömer Hayyam başkanlığında Celali takviminin hazırlanması
  • 1840: Osmanlı'da mali işlerde Rumi takvimin kullanılmaya başlanması
  • 1926: Türkiye'de Miladi takvimin resmî olarak kabulü
  • İbn Haldun, Mukaddime: araştırıcı (bilimsel) tarih anlayışının öncülerinden
  • Tarih araştırmasının aşamaları: tarama, tasnif, tahlil-tenkit, terkip

Sık Yapılan Hatalar

  • Diplomatik ile paleografya karıştırılır: paleografya eski yazıları okur, diplomatik belgelerin biçimini ve doğruluğunu inceler.
  • Celali takvimi güneş yılına dayanır; ay yılına dayanan takvim Hicri takvimdir.
  • Bir kaynağın birincil olması onun yazılı olmasına değil, olayın yaşandığı döneme ait olmasına bağlıdır.
  • Yüzyıl hesaplamalarında 11. yüzyıl 1001–1100 yıllarını kapsar; 1071 bu yüzyılın ikinci yarısı ve üçüncü çeyreğindedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tarih Bilimi testini nasıl çözmeliyim?

Önce aşağıdaki konu özetini oku, ardından süreyi başlatıp soruları gerçek sınavdaki gibi çöz. Bitirdiğinde yanlış ve boş bıraktığın soruların çözümlerini incele; eksik kaldığın noktaları konu özetinden tekrar et ve testi yeniden çöz.

Tarih Bilimi testi kaç soru ve kaç dakika?

Bu AYT Tarih Bilimi testi 10 sorudan oluşur ve süresi 12 dakikadır. Test bittiğinde netin 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralına göre hesaplanır.