Tam AYT denemesi · ÖSYM formatı
AYT Deneme 1 (Online, Çözümlü)
ÖSYM formatında tam AYT denemesi: Türk Dili ve Edebiyatı–Sosyal Bilimler-1, Sosyal Bilimler-2, Matematik ve Fen Bilimleri testleri; 160 soru, 180 dakika, çözümlü. Bitirdiğinde test test netini, tahmini AYT puanını ve tekrar etmen gereken konuları görürsün.
- 160 soru
- 180 dakika
- 4 test
- Otomatik kayıt
Türk Dili ve Edebiyatı – Sosyal Bilimler-1 Testi 40 soru · 1–40
-
Soru 1
Yayla yolu çiçek açmış baharda
Sürüler dağılmış yeşil çayırda
Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Her iki dize de 11 hecedir (Yay-la-yo-lu-çi-çek-aç-mış-ba-har-da). "baharda / çayırda" sözcüklerindeki bulunma eki "-da" aynı görevde olduğundan rediftir; kök kısmında yalnızca "r" sesi ortak olduğundan kafiye yarım kafiyedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 2
Divan edebiyatında bentlerden oluşan; her bendin sonunda "vasıta beyti" adı verilen bir beyit bulunan ve bu beyit her bentte değişen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Vasıta beyti her bentte değişiyorsa nazım şekli terkib-i benttir. Vasıta beyti her bentte aynen tekrarlanıyorsa terci-i bent adını alır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 3
Bu gece sokakta ağlayan kimdi
Yağmur muydu, yoksa benim gönlüm mü
Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi ağır basmaktadır?Çözüm: Şair ağlayanın kendi gönlü olduğunu bildiği hâlde bilmezden gelerek "yağmur muydu, yoksa benim gönlüm mü" diye sormaktadır. Bilinen bir şeyi bir nükte için bilmezlikten gelme sanatı tecahül-i ariftir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 4
Aşağıdaki dizelerin hangisinde tenasüp sanatına başvurulmuştur?Çözüm: Tenasüp, anlamca birbiriyle ilgili sözcüklerin bir arada kullanılmasıdır. B'deki gül, bülbül, bahar ve bağ sözcükleri anlamca ilgilidir. A'da teşbih, C'de tezat, D'de mübalağa, E'de istiare vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 5
I. Ocağı söndü o evin, kimse kalmadı
II. Bir ceylan geçti bu sabah önümden, saçları rüzgârda
III. Kapıda bekleyen hüzün, adımı sordu
Numaralanmış dizelerde ağır basan söz sanatları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: I'de "ocağı sönmek" hem gerçek (ateşin sönmesi) hem mecaz (soyun tükenmesi) anlamı düşündürülerek mecaz anlam kastedildiğinden kinaye vardır. II'de sevgili söylenmeden yalnızca "ceylan" ile anılmış, saçları olduğu belirtilmiştir; bu açık istiaredir (teşbih için benzeyen de bulunmalıydı). III'te hüzne insana ait bekleme ve soru sorma özellikleri verildiğinden teşhis vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 6
İslamiyet öncesi Türk edebiyatının sözlü döneminde "sav" adıyla anılan ürünler, bugünkü hangi türün karşılığıdır?Çözüm: Sav; kısa, özlü ve öğüt veren sözlerdir. Günümüzdeki atasözünün karşılığıdır. Divanü Lugati't-Türk'te pek çok sav örneği yer alır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 7
Göktürk Yazıtları'ndan Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarını kaleme alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Kül Tigin (732) ve Bilge Kağan (735) yazıtlarını Bilge Kağan'ın yeğeni Yollug Tigin yazmıştır. Tonyukuk yazıtını ise Tonyukuk kendisi hayattayken yazdırmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 8
Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı
Fuzuli'ye ait bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?Çözüm: "Felekler yandı âhımdan" ifadesinde mübalağa vardır; "-maz mı" rediftir; âşık yârin cefasından yakınmakta, sorularla anlatımı güçlendirmektedir. Beyitte bilinen bir olaya, kişiye ya da kıssaya gönderme yapılmadığından telmih yoktur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 9
16. yüzyılda yaşamış, "sultanüşşuara" unvanıyla anılmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümü üzerine yazdığı mersiyesiyle tanınır. Şiirlerinde dünya nimetlerini, İstanbul'un eğlence hayatını ve dünyevi aşkı ustalıklı bir dille işlemiştir.
Bu bilgiler aşağıdaki divan şairlerinden hangisine aittir?Çözüm: Sultanüşşuara unvanı, Kanuni Mersiyesi ve dünyevi zevkleri işleyen şiir anlayışı Baki'yi tanıtır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 10
Divan nesri türleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Şehrengiz, bir şehrin güzelliklerini ve güzellerini anlatan, genellikle mesnevi biçiminde yazılan manzum bir türdür. Bir devletin tarihini olayları yıl yıl anlatan eserlere vekayiname denir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 11
İki âşığın, genellikle bir ayak üzerinde sazla karşılıklı söyleşerek birbirlerini alt etmeye çalıştıkları şiir yarışmasına ne ad verilir?Çözüm: Âşıkların karşılıklı ve doğaçlama şiir söyleyerek hünerlerini sergiledikleri yarışmaya atışma (karşılaşma) denir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 12
Yunus Emre ile ilgili,
I. Şiirlerinde hem hece hem aruz ölçüsünü kullanmıştır.
II. "Risaletü'n-Nushiyye" adlı öğretici bir mesnevisi vardır.
III. Âşık tarzı halk şiirinin en önemli temsilcisi kabul edilir.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Yunus Emre şiirlerinde çoğunlukla hece, bazen de aruz ölçüsünü kullanmıştır; Risaletü'n-Nushiyye onun mesnevisidir. Ancak Yunus Emre âşık tarzının değil, dinî-tasavvufi halk şiirinin (tekke şiiri) en önemli temsilcisidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 13
Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
Yoğ imiş kurtaracak bahtı kara maderini
Namık Kemal'e ait bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Beyitte düşman karşısındaki vatanın durumu toplumsal bir duyarlılıkla işlenmiştir. "Vatan" kavramını edebiyatımıza yerleştiren Namık Kemal, "toplum için sanat" anlayışındaki Tanzimat birinci dönemin temsilcisidir. Beyit aruzla yazılmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 14
Tanzimat edebiyatının ikinci dönemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Tanzimat ikinci dönem sanatçıları şiirlerinde büyük ölçüde aruzu kullanmıştır; hece ölçüsünün yaygınlaşması Milli Edebiyat dönemiyle olur. Diğer yargılar doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 15
Servet-i Fünun topluluğunun önde gelen şairlerindendir. Şiirde musikiye, renk ve ses uyumuna önem vermiş; sembolizmden etkilenmiştir. Dili oldukça ağırdır. "Hac Yolunda", "Afak-ı Irak" ve "Avrupa Mektupları" gibi gezi yazılarıyla da tanınır.
Bu bilgiler aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?Çözüm: Sembolizmden etkilenen, dili ağır, gezi yazılarıyla da tanınan Servet-i Fünun şairi Cenap Şahabettin'dir. Hac Yolunda, Afak-ı Irak ve Avrupa Mektupları onun eserleridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 16
Servet-i Fünun romanıyla ilgili,
I. Halit Ziya'nın romanlarında olaylar genellikle İstanbul'da geçer.
II. Mehmet Rauf'un "Eylül" adlı eseri, psikolojik roman türünün ilk başarılı örneği sayılır.
III. Romanlarda realizm ve natüralizm akımlarının etkisi görülür.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Servet-i Fünun romanında mekân çoğunlukla İstanbul'dur; Eylül ilk psikolojik roman kabul edilir; romancılar realizm ve natüralizmden etkilenmiştir. Üç yargı da doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 17
Milli Edebiyat döneminin fikir öncüsüdür. "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak" ve "Türkçülüğün Esasları" adlı fikir eserleri; "Kızıl Elma" ve "Yeni Hayat" adlı şiir kitapları vardır. Halk kültürünü ve milli değerleri şiirlerinde öğretici bir tavırla işlemiştir.
Bu bilgiler aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?Çözüm: Türkçülük düşüncesinin kuramcısı, Türkçülüğün Esasları ile Kızıl Elma ve Yeni Hayat adlı eserlerin sahibi Ziya Gökalp'tir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 18
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
Bu dizelerin şairiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Dizeler İstiklal Marşı'ndandır ve Mehmet Akif Ersoy'a aittir. Akif şiirlerinin tamamına yakınını aruzla yazmıştır; Beş Hececiler arasında yer almaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 19
Toplumcu gerçekçi Türk şiirinin öncüsü kabul edilir. Serbest nazmı ve Rus fütürizminden etkilenen merdiven biçimli dizeleri Türk şiirine getirmiştir. "Memleketimden İnsan Manzaraları" onun destansı özellikler taşıyan önemli eserlerindendir.
Bu bilgiler aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?Çözüm: Toplumcu gerçekçi şiirin öncüsü, merdiven dizelerin ve Memleketimden İnsan Manzaraları'nın şairi Nazım Hikmet'tir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 20
Aşağıdaki eser – yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?Çözüm: Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nundur. Kuyucaklı Yusuf Sabahattin Ali'nin, Tutunamayanlar Oğuz Atay'ın, Sinekli Bakkal Halide Edip Adıvar'ın, Ölmeye Yatmak Adalet Ağaoğlu'nun eseridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 21
İnsanın önceden belirlenmiş bir özü olmadığını, "varoluşun özden önce geldiğini" savunan; bireyin özgürlüğünü, seçimlerinin sorumluluğunu, yalnızlığını ve kaygısını işleyen; Jean-Paul Sartre ve Albert Camus'nün temsil ettiği akım aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: "Varoluş özden önce gelir" ilkesi, bireyin özgürlüğü ve sorumluluğu egzistansiyalizmin (varoluşçuluk) temel düşünceleridir. Sartre ve Camus bu akımın önde gelen temsilcileridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 22
Aşağıdaki romanlardan hangisi Tanzimat dönemi romanlarından biri değildir?Çözüm: Mai ve Siyah, Halit Ziya Uşaklıgil'in Servet-i Fünun dönemi romanıdır. İntibah ve Cezmi Namık Kemal'in, Sergüzeşt Samipaşazade Sezai'nin, Felatun Bey ile Rakım Efendi Ahmet Mithat Efendi'nin Tanzimat dönemi romanlarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 23
Bu sabah pencereyi açtığımda burnuma ıhlamur kokusu geldi. Birden kendimi yıllar önceki o bahçede buldum: Dedem ağacın altındaki hasır sandalyesine oturmuş, bana eski bir türkü mırıldanıyordu. Ben de dizinin dibinde, elimdeki tahta atla oynuyordum. Kapının zili çaldı; o bahçe, dedem ve türkü bir anda silindi.
Bu metinde aşağıdaki anlatım tekniklerinden hangisi kullanılmıştır?Çözüm: Anlatıcı, ıhlamur kokusuyla şimdiki zamandan çocukluğundaki bir ana dönmekte, zil sesiyle yeniden şimdiye gelmektedir. Olay akışının geçmişe dönülerek kesilmesi geriye dönüş (flashback) tekniğidir. Anlatım düzenli ve mantık sırasına bağlı olduğundan bilinç akışı söz konusu değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 24
Toplumun aksayan yönlerini, insanların gülünç davranışlarını ve kusurlarını güldürerek eleştiren; seyirciyi eğlendirirken düşündürmeyi amaçlayan tiyatro türü aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Toplumun ve insanların gülünç yanlarını güldürerek eleştiren, düşündürmeyi amaçlayan tür komedidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 25
Aşağıdaki takvimlerden hangisi Ay yılı esasına dayanır?Çözüm: Hicri takvim, Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç kabul eder ve Ay yılı esasına dayanır. Celali, Rumi, Miladi ve On İki Hayvanlı Türk Takvimi Güneş yılı esaslıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 26
"Türk" adını resmî devlet adı olarak ilk kez kullanan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Türk adı ilk kez Göktürkler tarafından resmî devlet adı olarak kullanılmıştır. Orhun Yazıtları da Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler arasındadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 27
Kur'an-ı Kerim ayetlerinin ilk kez bir araya getirilerek kitap (mushaf) hâlinde toplanması aşağıdaki halifelerden hangisinin döneminde gerçekleşmiştir?Çözüm: Yemame Savaşı'nda çok sayıda hafızın şehit olması üzerine Kur'an-ı Kerim Hz. Ebubekir döneminde kitap hâline getirilmiştir. Hz. Osman döneminde ise çoğaltılarak önemli merkezlere gönderilmiştir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 28
Aşağıdaki eser – yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?Çözüm: Divan-ı Hikmet, Ahmet Yesevi'nin hikmetlerinden oluşan eserdir. Diğer eşleştirmeler doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde uygulanan tımar sisteminin sağladığı yararlardan biri değildir?Çözüm: Tımar sisteminde toprağın mülkiyeti devlete ait olduğundan merkezî otorite taşrada güçlenmiştir. Sistem; tımarlı sipahi yetiştirilmesini, üretimin sürekliliğini, güvenliği ve toprağın boş kalmamasını sağlamıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 30
Yıldırım Bayezid ile ilgili,
I. Anadolu'daki beylikleri büyük ölçüde topraklarına katarak Anadolu Türk siyasi birliğini büyük oranda sağlamıştır.
II. İstanbul'u kuşatan ilk Osmanlı padişahıdır.
III. İstanbul Boğazı'nın Anadolu yakasında Anadolu Hisarı'nı (Güzelcehisar) yaptırmıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?Çözüm: Yıldırım Bayezid Anadolu beyliklerinin çoğunu Osmanlı topraklarına katmış, İstanbul'u kuşatan ilk Osmanlı padişahı olmuş ve kuşatmayı desteklemek amacıyla Anadolu Hisarı'nı yaptırmıştır. Üç yargı da doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 31
Klasik dönem Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyelerinden biri olan; padişah adına yazılan ferman ve beratlara tuğra çekmek, tımar ve tapu-tahrir kayıtlarını tutmakla görevli kişi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Fermanlara tuğra çeken, tımar ve tahrir kayıtlarından sorumlu Divan-ı Hümayun üyesi nişancıdır. Kazasker adalet ve eğitim, defterdar mali işlerle ilgilenir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 32
Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndan sonra Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmiştir. Bu gelişmeden sonra yaşanan,
I. Mustafa Kemal'e Başkomutanlık Kanunu ile TBMM'nin yetkilerinin geçici olarak verilmesi
II. Tekâlif-i Milliye emirlerinin yayımlanması
III. Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
gelişmelerinden hangileri Sakarya Meydan Muharebesi'nden önce gerçekleşmiştir?Çözüm: Başkomutanlık Kanunu 5 Ağustos 1921'de çıkarılmış, Tekâlif-i Milliye emirleri de hemen ardından Ağustos 1921'de yayımlanmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos–13 Eylül 1921 arasında yapılmıştır. Mudanya Ateşkes Antlaşması ise Büyük Taarruz'dan sonra, Ekim 1922'de imzalanmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 33
Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan başarı sonucunda imzalanan ve TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: 3 Aralık 1920'de Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşmadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 34
Aşağıdaki inkılaplardan hangisi doğrudan laiklik ilkesiyle ilişkilendirilemez?Çözüm: Aşar vergisinin kaldırılması köylüyü rahatlatmaya ve tarımı desteklemeye yönelik ekonomik bir düzenlemedir; halkçılık ilkesiyle ilişkilidir. Diğer inkılaplar din ve devlet işlerinin ayrılmasını, eğitimin ve hukukun laikleşmesini sağladığından laiklik ilkesiyle ilgilidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 35
Ekosistemlerde enerji akışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Çözüm: Ekosistemin temel enerji kaynağı Güneş'tir ve bu enerji üreticiler aracılığıyla ekosisteme girer. Enerji tek yönlü akar; her basamakta bir kısmı ısı olarak kaybolduğundan üst basamaklara doğru toplam enerji azalır. Madde döngüseldir, enerji değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 36
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik bir nüfus politikasıdır?Çözüm: Doğum yardımı ve vergi indirimi gibi teşvikler doğurganlığı artırmaya yöneliktir. Diğer seçeneklerdeki uygulamalar nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 37
Türkiye'deki kır yerleşmeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Mezra, köye uzak tarım arazilerinde tarım faaliyetlerinin sürdürülmesi amacıyla kurulan, köye bağlı küçük yerleşmelerdir; özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da görülür. Balıkçılıkla ilişkili değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 38
Bir ülkede çalışan nüfusun büyük bölümünün birincil ekonomik faaliyetlerde yer alması,
I. Ekonomide tarımın ağırlıklı olduğunu
II. Sanayileşmenin sınırlı düzeyde kaldığını
III. Kentsel nüfus oranının çok yüksek olduğunu
durumlarından hangilerini gösterir?Çözüm: Birincil faaliyetler tarım, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık ve madenciliktir. Çalışan nüfusun çoğunun bu alanda olması tarıma dayalı, sanayileşmesi sınırlı bir ekonomiyi gösterir. Böyle ülkelerde kır nüfusu oranı genellikle yüksektir; kentsel nüfus oranının çok yüksek olması beklenmez. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 39
Yıl boyunca bol ve düzenli yağış isteyen, kış soğuklarına ve kuraklığa dayanıksız olan, asit özellikli topraklarda yetişen ve Türkiye'de üretimi büyük ölçüde Doğu Karadeniz kıyılarında yapılan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Her mevsim yağışlı iklim ve asit karakterli toprak isteyen, Türkiye'de Rize başta olmak üzere Doğu Karadeniz'de yetiştirilen ürün çaydır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 40
Bir akarsu havzasının yukarı kesimlerinde ormanların büyük ölçüde tahrip edilmesi,
I. Toprak erozyonunun artması
II. Havzadaki baraj göllerinin daha kısa sürede alüvyonla dolması
III. Sel ve taşkın riskinin artması
sonuçlarından hangilerine yol açabilir?Çözüm: Bitki örtüsü toprağı tutar ve yağış sularının yüzeysel akışını yavaşlatır. Ormanların yok edilmesiyle erozyon artar, taşınan alüvyon baraj göllerini daha hızlı doldurur ve yüzeysel akış hızlandığı için sel-taşkın riski yükselir. Üçü de olası sonuçlardır. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sosyal Bilimler-2 Testi 40 soru · 41–80
-
Soru 41
Otuz Yıl Savaşları'nı sona erdiren 1648 Vestfalya Barışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Çözüm: Vestfalya Barışı, devletlerin kendi sınırları içinde egemen olduğu ve iç işlerine karışılmadığı ilkesini öne çıkararak modern devletler sisteminin temelini oluşturmuştur. Papalığın siyasi etkisi bu süreçte zayıflamıştır; Osmanlı'nın ilk büyük toprak kaybı 1699 Karlofça ile olmuş, Coğrafi Keşifler ise 15. yüzyılda başlamıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 42
1833 Hünkâr İskelesi Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Rusya'nın isteği hâlinde Boğazları diğer devletlerin savaş gemilerine kapatmayı kabul etmişti. Bu durumdan rahatsız olan İngiltere'nin girişimleriyle 1841'de imzalanan Londra Boğazlar Sözleşmesi'ne göre Boğazlar, barış zamanında bütün yabancı savaş gemilerine kapalı tutulacaktı. Sözleşmeyi Osmanlı Devleti'nin yanı sıra İngiltere, Rusya, Fransa, Avusturya ve Prusya imzalamıştı.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?Çözüm: Londra Boğazlar Sözleşmesi'ni beş büyük Avrupa devletinin Osmanlı ile birlikte imzalaması, Boğazlar meselesinin uluslararası bir nitelik kazandığını ve statünün büyük devletlerin ortak kararıyla belirlendiğini gösterir. Sözleşme Rusya'nın Hünkâr İskelesi ile elde ettiği üstünlüğü ortadan kaldırmış, Osmanlı'nın Boğazlar üzerindeki hareket serbestliğini de sınırlandırmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 43
1808'de II. Mahmut'un tahta çıkmasında etkili olan ayanlarla devlet arasında Sened-i İttifak imzalanmıştır.
Bu belgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?Çözüm: Sened-i İttifak, padişah ile ayanlar arasında imzalanmıştır; halk bu sürece katılmamış ve yönetimde temsil edilmemiştir. Belge, padişahın yetkilerini ilk kez sınırlandırması ve ayanları resmen tanıması bakımından anayasacılık sürecinin ilk adımı sayılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 44
1848 İhtilalleri'nin ardından Avusturya ve Rusya'ya karşı ayaklanan bazı Macar ve Lehli liderler yenilgiye uğrayınca Osmanlı Devleti'ne sığınmıştır. Avusturya ve Rusya bu mültecilerin iadesini istemiş, Osmanlı Devleti bu isteği reddetmiştir. İngiltere ve Fransa'nın donanmalarını Çanakkale önlerine göndererek Osmanlı'yı desteklemesi üzerine Avusturya ve Rusya isteklerinden vazgeçmiştir.
Bu gelişme aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?Çözüm: Osmanlı Devleti, İngiltere ve Fransa'nın desteğini alarak Avusturya ve Rusya'nın baskısını boşa çıkarmıştır. Bu, 19. yüzyılda uygulanan ve büyük devletlerin çıkar çatışmalarından yararlanmayı esas alan denge politikasının bir örneğidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi İnkılabı'nın sonuçlarından biri değildir?Çözüm: Makineli ve seri üretim, el emeğine dayanan küçük üretimi geriletmiş; bu nedenle lonca teşkilatları güç kaybetmiştir. Sömürgeciliğin hızlanması, kentleşme, işçi sınıfının doğuşu ve üretim artışı ise Sanayi İnkılabı'nın sonuçlarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 46
1934'te Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında Balkan Antantı imzalanmıştır.
Bu antlaşmanın imzalanmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?Çözüm: 1930'larda İtalya'nın Akdeniz ve Balkanlara yönelik yayılmacı politikası, bölge devletlerini sınırlarını birlikte korumaya yöneltmiş ve Balkan Antantı imzalanmıştır. Diğer seçeneklerdeki gelişmeler ya farklı dönemlere aittir ya da antlaşmayla ilgisizdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 47
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın dünyaya etkileriyle ilgili,
I. Birçok ülkede dış ticareti sınırlayan korumacı ekonomi politikaları benimsenmiştir.
II. Almanya'da işsizliğin artmasıyla Nazi Partisi güç kazanmıştır.
III. ABD'de devletin ekonomiye müdahalesini artıran New Deal politikaları uygulanmıştır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Bunalım sonrasında ülkeler kendi ekonomilerini korumak için gümrük duvarlarını yükseltmiş (I), Almanya'da ekonomik çöküntü ve işsizlik Nazi Partisi'nin yükselişini kolaylaştırmış (II), ABD'de Roosevelt döneminde devletin ekonomide etkin rol aldığı New Deal politikaları uygulanmıştır (III). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarından biri değildir?Çözüm: İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupalı sömürgeci devletler güç kaybetmiş, Asya ve Afrika'da bağımsızlık hareketleri hız kazanmıştır; yani sömürge imparatorlukları genişlememiş, dağılma sürecine girmiştir. Diğer seçenekler savaşın sonuçlarıdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 49
1955'te Türkiye ile Irak arasında imzalanan, kısa süre içinde İngiltere, Pakistan ve İran'ın da katıldığı Bağdat Paktı, Irak'ın 1959'da ayrılmasının ardından hangi adı almıştır?Çözüm: Irak'ta 1958'de yaşanan rejim değişikliğinin ardından Irak'ın 1959'da paktan ayrılmasıyla örgütün merkezi Ankara'ya taşınmış ve adı CENTO (Merkezî Antlaşma Teşkilatı) olmuştur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 50
1964'te Kıbrıs'ta Türklere yönelik saldırıların artması üzerine Türkiye adaya müdahale etmeye hazırlanmıştır. ABD Başkanı Johnson, Başbakan İsmet İnönü'ye gönderdiği mektupta ABD'den sağlanan silahların bu müdahalede kullanılamayacağını, müdahale nedeniyle Sovyetler Birliği'nin Türkiye'ye saldırması hâlinde NATO müttefiklerinin Türkiye'yi savunma konusunu yeniden değerlendirebileceğini bildirmiştir.
Bu mektubun Türk dış politikasına etkisi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Johnson Mektubu, Türkiye'de ABD'ye ve Batı ittifakına duyulan güveni sarsmıştır. Bunun sonucunda Türkiye, NATO üyeliğini sürdürmekle birlikte dış politikasını çok yönlü hâle getirmeye çalışmış; Sovyetler Birliği ve Bağlantısızlar gibi Üçüncü Dünya ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmiştir. Kore Savaşı ve Marshall Planı bu olaydan öncedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 51
Türkiye–Avrupa Birliği ilişkileriyle ilgili,
I. Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'nin aday ülke olarak kabul edilmesi
II. Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girmesi
III. Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ankara Antlaşması'nın imzalanması
IV. Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na tam üyelik başvurusunda bulunması
gelişmelerinin oluş sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: Ankara Antlaşması 1963'te imzalanmış, Türkiye 1987'de tam üyelik başvurusunda bulunmuş, Gümrük Birliği 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girmiş, Türkiye 1999 Helsinki Zirvesi'nde aday ülke olarak kabul edilmiştir. Doğru sıra III – IV – II – I'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 52
Seydişehir'de kurulan alüminyum tesislerinin kuruluş yerinin belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi en etkili olmuştur?Çözüm: Seydişehir ve çevresi, alüminyumun hammaddesi olan boksit yatakları bakımından zengindir. Tesisin burada kurulmasında hammadde kaynağına yakınlık belirleyici olmuştur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 53
Türkiye'de hidroelektrik santrallerinden elde edilen elektrik miktarı, kurulu güç önemli ölçüde değişmediği hâlde bazı yıllar arasında belirgin farklılık göstermektedir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Hidroelektrik üretimi akarsu ve baraj göllerindeki su miktarına bağlıdır. Kurak yıllarda akım azaldığından üretim düşer, yağışlı yıllarda artar. Bu nedenle üretimdeki dalgalanmanın temel nedeni yağış miktarının yıllara göre değişmesidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 54
Azerbaycan'daki Şahdeniz sahasından çıkarılan doğal gazı Türkiye topraklarından geçirerek Avrupa'ya ulaştırmayı amaçlayan boru hattı aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: TANAP, Azerbaycan'ın Şahdeniz sahasındaki doğal gazı Gürcistan sınırından Türkiye'ye girip Edirne yakınlarından Avrupa'ya ulaştırır. Mavi Akım ve Türk Akımı Rusya doğal gazını, Kerkük–Yumurtalık ve Bakü–Tiflis–Ceyhan ise ham petrolü taşır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 55
Türkiye'de son yıllarda hava yolu taşımacılığında yolcu sayısı hızla artmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu artışı açıklayan nedenlerden biri değildir?Çözüm: Deniz yolu, özellikle yük taşımacılığında en ucuz ulaşım türlerinden biridir; hava yolu ise en pahalı ulaşım türüdür. Bu nedenle deniz yolunun hava yolundan pahalı olduğu ifadesi yanlıştır ve hava yolundaki artışı açıklamaz. Diğer seçenekler artışın nedenleridir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 56
Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamında bölgenin doğal koşulları dikkate alınarak öncelik verilen ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Doğu Anadolu'da yükseltinin fazla, kışların uzun ve sert olması tarım alanlarını ve ürün çeşitliliğini sınırlar; buna karşılık geniş çayır ve meralar hayvancılığa uygundur. Bu nedenle DAP'ta hayvancılığın geliştirilmesi ve et-süt ürünlerinin işlenmesi öncelikli hedefler arasındadır. Çay, zeytin ve pamuk bölgenin iklim koşullarına uygun değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 57
Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamındaki alanla ilgili,
I. Yeraltı sularının aşırı kullanılması obruk oluşumu riskini artırmaktadır.
II. Türkiye'nin en fazla yağış alan alanlarından biridir.
III. Mavi Tünel ile Göksu Havzası'ndaki suların bir kısmı Konya Ovası'na aktarılmaktadır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Konya Ovası, Türkiye'nin en az yağış alan alanlarındandır (II yanlış). Sulama için yeraltı sularının aşırı çekilmesi yer altı su seviyesini düşürmüş ve obruk oluşumu riskini artırmıştır (I). Su açığını azaltmak için Mavi Tünel ile Göksu Havzası'ndan ovaya su aktarılmaktadır (III). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 58
1869'da Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?Çözüm: Süveyş Kanalı Akdeniz'i Kızıldeniz aracılığıyla Hint Okyanusu'na bağlamıştır. Böylece Avrupa'dan Asya'ya gidişte Afrika'nın güneyinden (Ümit Burnu) dolaşma zorunluluğu kalkmış, yol kısalmış ve Akdeniz'in önemi artmıştır. Atlas ve Büyük Okyanus'u bağlayan kanal Panama Kanalı'dır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 59
K ülkesiyle ilgili şu bilgiler verilmiştir:
- Resmî dili Portekizcedir.
- Topraklarının önemli bir bölümü Amazon Havzası'nda yer alır.
- Kahve, soya fasulyesi ve demir cevheri başlıca ihraç ürünleri arasındadır.
Buna göre K ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Latin Amerika'da resmî dili Portekizce olan ülke Brezilya'dır. Amazon Havzası'nın büyük bölümü Brezilya'da yer alır; ülke kahve, soya fasulyesi ve demir cevheri üretimi ve ihracatında dünyanın önde gelen ülkeleri arasındadır. Diğer ülkelerde resmî dil İspanyolcadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de erozyonun şiddetli olmasının nedenlerinden biri değildir?Çözüm: Türkiye'de yağışlar genellikle düzensizdir ve sağanaklar şeklinde düşer; yaz kuraklığı toprağı kurutup gevşetir. Yağışın düzenli dağılması ve toprağın sürekli nemli kalması ise erozyonu azaltan koşullardır, dolayısıyla erozyonun şiddetli olmasının nedeni olamaz. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 61
Büyük şehirlerin merkezlerinde hava sıcaklığının, çevresindeki kırsal alanlara göre daha yüksek olması durumuna kentsel ısı adası denir.
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi bu etkiyi azaltmada en etkilidir?Çözüm: Bitki örtüsü gölge oluşturur ve terleme yoluyla çevresini serinletir; bu nedenle yeşil alanların artırılması ısı adası etkisini azaltır. Beton ve asfalt yüzeyler, sık yapılaşma, trafik ve sanayi ise ısı birikimini artırır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 62
Plantasyon tarımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?Çözüm: Plantasyon tarımı; geniş arazilerde, büyük sermaye ile genellikle tek ürün yetiştirilen ve ürünlerin çoğunlukla dış pazara satıldığı ticari bir tarım türüdür. Küçük aile işletmelerinde çok çeşitli ürünlerin yerel tüketim için üretilmesi geçimlik tarımın özelliğidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 63
Bir İlk Çağ düşünürüne göre evrende hiçbir şey sabit değildir; her şey sürekli bir oluş ve değişim içindedir. Bu nedenle aynı ırmakta iki kez yıkanılamaz. Ancak bu değişim gelişigüzel değildir; karşıtların mücadelesinden doğar ve evrensel bir akıl ya da yasa olan logos tarafından düzenlenir.
Bu görüşler aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?Çözüm: Her şeyin sürekli değiştiğini, değişimin karşıtların çatışmasından doğduğunu ve bu değişimin logos tarafından düzenlendiğini savunan düşünür Herakleitos'tur. Parmenides ise değişimin bir yanılsama olduğunu ileri sürmüştür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 64
Gazali'nin filozofları eleştirdiği Tehâfütü'l-Felâsife adlı eserine Tehâfütü't-Tehâfüt adlı eseriyle cevap veren; din ile felsefenin çelişmediğini, doğru akıl yürütmenin vahyin bildirdiği hakikatle uyuştuğunu savunan ve Aristoteles'e yazdığı şerhlerle Batı düşüncesini de etkileyen İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Tehâfütü't-Tehâfüt, İbn Rüşd'ün Gazali'nin eleştirilerine verdiği cevaptır. İbn Rüşd, felsefe ile dinin aynı hakikate farklı yollardan ulaştığını savunmuş, Aristoteles şerhleri nedeniyle Batı'da "Şârih" olarak tanınmıştır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 65
18. yüzyılda yaşamış bir düşünüre göre, iki olayın sürekli art arda geldiğini gözlemleyen zihin, bunlardan birini neden diğerini sonuç olarak adlandırır. Oysa deneyimde yalnızca olayların art arda gelişi gözlenir; aralarındaki zorunlu bağ hiçbir zaman gözlenmez. Bu bağ fikri, tekrar eden gözlemlerin zihinde oluşturduğu alışkanlığın ürünüdür.
Bu düşünürün görüşünden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?Çözüm: Metindeki düşünür (Hume), olaylar arasındaki zorunlu bağın gözlenemediğini ve bu fikrin alışkanlıktan doğduğunu söyler. Buna göre nedensellik ilkesinin zorunluluğu ne akıl ne de deneyim yoluyla kesin olarak temellendirilemez. Doğuştan idealar ve bilginin tek kaynağının akıl olduğu görüşü akılcılığa aittir; tümevarımın kesinliği ise metinle çelişir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 66
"Bazı bitkiler etçildir." önermesinin doğru olduğu biliniyor.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?Çözüm: Verilen önerme tikel olumludur (I). Onun çelişiği olan tümel olumsuz (E) "Hiçbir bitki etçil değildir." önermesi kesinlikle yanlıştır. Tikel olumlu doğru olduğunda tümel olumlu (A) ve tikel olumsuz (O) önermelerin doğruluk değeri belirsizdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi ¬(p → q) önermesine denktir?Çözüm: p → q ≡ ¬p ∨ q olduğundan ¬(p → q) ≡ ¬(¬p ∨ q) ≡ p ∧ ¬q olur (De Morgan kuralı). Koşullu önerme yalnızca öncül doğru, sonuç yanlış olduğunda yanlıştır; bu durum da tam olarak p ∧ ¬q'nun doğru olduğu durumdur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 68
(p ∧ q) → r önermesi yanlış, r ∨ s önermesi doğrudur.
Buna göre p, q, r ve s önermelerinin doğruluk değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir? (1: doğru, 0: yanlış)Çözüm: Koşullu önerme yalnızca öncül doğru, sonuç yanlış olduğunda yanlıştır. Buna göre p ∧ q doğru, r yanlıştır; yani p = 1, q = 1, r = 0. r ∨ s doğru olduğuna ve r yanlış olduğuna göre s = 1'dir. Sıralama 1, 1, 0, 1'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 69
Çocukken bisiklete binmeyi öğrenen Burak, on yıl boyunca hiç bisiklete binmemesine rağmen bir tatilde bisiklete bindiğinde nasıl pedal çevireceğini ve dengesini nasıl koruyacağını düşünmeden hatırlamıştır.
Burak'ın bu durumu, uzun süreli belleğin hangi türüyle açıklanabilir?Çözüm: Bisiklete binme, yüzme, araba kullanma gibi becerilerin nasıl yapılacağına ilişkin bilgiler, bilinçli bir çaba gerektirmeden hatırlanır ve uzun süreli belleğin işlemsel bellek bölümünde saklanır. Anısal bellek kişisel yaşantıları, anlamsal bellek genel bilgileri içerir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 70
Beş yaşındaki Can, ablasının yemekten sonra sofrayı topladığı için annesi tarafından övüldüğünü görmüştür. Ertesi gün Can da kimse söylemeden sofrayı toplamaya başlamıştır.
Can'ın bu davranışı kazanması aşağıdaki öğrenme türlerinden hangisine örnektir?Çözüm: Can, davranışı kendisi pekiştirilerek değil, bir modelin (ablasının) pekiştirildiğini görerek kazanmıştır. Başkalarının davranışlarını ve bu davranışların sonuçlarını gözleyerek öğrenme, gözlem yoluyla (sosyal) öğrenmedir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 71
Dört yaşındaki bir çocuğun önünde, eşit miktarda su bulunan iki özdeş bardaktan birindeki su ince ve uzun bir bardağa aktarılmıştır. Çocuk, ince ve uzun bardakta daha fazla su olduğunu söylemiştir.
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre bu çocuğun henüz kazanamadığı yetenek aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Çocuk, maddenin biçimi değiştiğinde miktarının aynı kaldığını kavrayamamaktadır; bu yetenek korunumdur ve genellikle somut işlemler döneminde kazanılır. Nesne sürekliliği duyusal-motor dönemde, dil kullanımı, sembolik oyun ve taklit ise işlem öncesi dönemde ya da daha önce kazanılır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 72
Almanya'ya göç eden bir Türk ailesinin çocukları Almanca konuşmayı, bulundukları toplumun bazı gelenek ve alışkanlıklarını benimsemiştir. Aynı zamanda aile kendi dilini ve bayramlarını yaşatmaya devam etmiş; zamanla Türk mutfağına ait bazı yemekler Alman toplumunda da yaygınlaşmıştır.
Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?Çözüm: Farklı kültürlere sahip toplulukların karşılıklı etkileşim sonucunda birbirlerinden kültürel unsurlar alması kültürleşmedir. Kültürlenme ise bireyin içinde doğduğu toplumun kültürünü öğrenmesidir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi birincil gruba örnektir?Çözüm: Birincil gruplar; üyeleri arasında yüz yüze, samimi, duygusal ve uzun süreli ilişkilerin bulunduğu küçük gruplardır. Aile ve yakın arkadaş grupları bu gruplara örnektir. Sendika, parti, şirket ve meslek odası gibi belirli bir amaç için bir araya gelinen, resmî ilişkilerin ağır bastığı gruplar ikincil gruplardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 74
Bir sosyolog, belirli bir dinî ahlak anlayışının çalışkanlığı, tasarrufu ve düzenli yaşamı erdem saymasının, bu anlayışın yaygın olduğu toplumlarda kapitalist ekonominin gelişmesine katkıda bulunduğunu ileri sürmüştür.
Bu görüş aşağıdakilerden hangisini örneklemektedir?Çözüm: Görüşte din kurumuna ait değerlerin ekonomi kurumunun gelişimini etkilediği anlatılmaktadır (Max Weber'in Protestan ahlakı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişki). Bu durum, toplumsal kurumların birbirleriyle etkileşim içinde olduğunu gösterir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 75
"Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik." (Enbiyâ suresi, 107. ayet)
Bu ayette Hz. Muhammed'in öncelikle hangi yönü vurgulanmaktadır?Çözüm: Ayette Hz. Muhammed'in "âlemlere rahmet" olarak gönderildiği bildirilir. Bu ifade onun merhametini ve getirdiği mesajın bütün insanlığı kucaklayan evrensel yönünü vurgular. Diğer seçeneklerde belirtilen özellikler başka ayetlerde yer alır; bu ayetin konusu değildir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 76
Kur'an'da "Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça iyiliğe asla erişemezsiniz." buyrulmaktadır.
Bu ayette aşağıdaki kavramlardan hangisine teşvik vardır?Çözüm: Allah'ın verdiği maldan O'nun rızası için ihtiyaç sahiplerine ve hayırlı işlere harcama yapmaya infak denir. Ayette sevilen şeylerden harcamak iyiliğe erişmenin şartı olarak gösterilmiştir. Nifak iki yüzlülük, tevbe ve istiğfar günahtan dönüş ve bağışlanma dileme, şirk ise Allah'a ortak koşmadır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 77
"Evrendeki bütün varlıklar sürekli değişmektedir. Değişen her şey sonradan meydana gelmiştir. Sonradan meydana gelen her şeyin ise kendisini var eden bir yaratıcısı olması gerekir."
Allah'ın varlığını kanıtlamaya yönelik bu akıl yürütme aşağıdaki delillerden hangisidir?Çözüm: Evrenin ve içindeki varlıkların sonradan meydana geldiğinden (hâdis olduğundan) yola çıkarak onları var eden bir yaratıcının bulunduğu sonucuna ulaşan delil hudus delilidir. Nizam delili evrendeki düzen ve uyumdan, ahlak delili ahlaki bilinçten, fıtrat delili insanın yaratılıştan gelen inanma eğiliminden hareket eder. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 78
Hristiyanlıkta kişinin Hristiyan topluluğuna katılışını simgeleyen ve genellikle kutsanmış suyla gerçekleştirilen ayin aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Hristiyanlıkta kişinin suyla yıkanarak ya da üzerine su serpilerek Hristiyan topluluğuna katılmasını simgeleyen ayin vaftizdir. Evharistiya, İsa'nın son akşam yemeğini anma ayinidir; Şabat Yahudilikte kutsal gündür; Paskalya ise bir bayramdır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 79
Hinduizm'de ruhun, eylemlerine bağlı olarak sürekli yeniden doğduğu döngüden (samsara) kurtularak mutlak varlık Brahman ile bütünleşmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Hinduizm'de ruhun doğum-ölüm döngüsünden kurtulup Brahman ile bütünleşmesine mokşa denir. Karma eylemlerin karşılığı yasası, dharma kişinin uyması gereken görev ve düzen, ahimsa canlılara zarar vermeme ilkesi, Vedalar ise kutsal metinlerdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 80
Kur'an'da boşanmış kadınların yeniden evlenebilmek için "üç kurû" süre beklemeleri gerektiği bildirilmiştir. Arapçada "kurû" kelimesi hem kadının adet (hayız) dönemi hem de temizlik dönemi anlamına geldiğinden, bazı âlimler bu süreyi üç adet dönemi, bazıları ise üç temizlik dönemi olarak anlamıştır.
Bu durum, İslam düşüncesinde yorum farklılıklarının aşağıdaki nedenlerinden hangisine örnektir?Çözüm: "Kurû" kelimesinin sözlükte birden fazla anlama gelmesi, âlimlerin aynı ayeti farklı biçimlerde anlamasına yol açmıştır. Bu, yorum farklılıklarının nedenlerinden biri olan dinî metinlerin dil yapısına ve kelimelerin çok anlamlılığına örnektir. Bu soruda hata mı var? Bildir
Matematik Testi 40 soru · 81–120
-
Soru 81
f(x) = 4x − 7 ve g(x) = x² + 1 fonksiyonları veriliyor.
Buna göre (f∘g)(2) + (g∘f)(2) toplamı kaçtır?Çözüm: (f∘g)(2) = f(g(2)) = f(2² + 1) = f(5) = 4·5 − 7 = 13.
(g∘f)(2) = g(f(2)) = g(4·2 − 7) = g(1) = 1² + 1 = 2.
Toplam: 13 + 2 = 15. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 82
a bir gerçel sayı olmak üzere
f(x) = (ax + 4)/(x − 2)
fonksiyonu için her x ≠ 2 değerinde f⁻¹(x) = f(x) eşitliği sağlanmaktadır.
Buna göre f(3) kaçtır?Çözüm: f(x) = (ax + b)/(cx + d) biçimindeki bir fonksiyonun tersi f⁻¹(x) = (−dx + b)/(cx − a)'dır.
Burada f⁻¹(x) = (2x + 4)/(x − a) olur. f⁻¹ = f olması için (2x + 4)/(x − a) = (ax + 4)/(x − 2) olmalıdır; buradan a = 2 bulunur (kural: a = −d).
f(x) = (2x + 4)/(x − 2) ⇒ f(3) = (6 + 4)/(3 − 2) = 10. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 83
P(x) = x³ − 4x² + ax + 6 polinomu x + 1 ile tam bölünebilmektedir.
Buna göre P(x) polinomunun x − 4 ile bölümünden kalan kaçtır?Çözüm: x + 1 ile tam bölünebildiği için P(−1) = 0:
−1 − 4 − a + 6 = 0 ⇒ a = 1.
P(x) = x³ − 4x² + x + 6.
x − 4 ile bölümünden kalan P(4) = 64 − 64 + 4 + 6 = 10. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 84
P(x) polinomunun x² + x − 2 ile bölümünden kalan 3x − 1'dir.
Buna göre P(2x − 3) polinomunun x − 2 ile bölümünden kalan ile P(x − 1) polinomunun x + 1 ile bölümünden kalanın toplamı kaçtır?Çözüm: x² + x − 2 = (x − 1)(x + 2) olduğundan P(x) = (x − 1)(x + 2)·B(x) + 3x − 1 yazılır.
P(1) = 3·1 − 1 = 2 ve P(−2) = 3·(−2) − 1 = −7.
P(2x − 3)'ün x − 2 ile bölümünden kalan: x = 2 için P(1) = 2.
P(x − 1)'in x + 1 ile bölümünden kalan: x = −1 için P(−2) = −7.
Toplam: 2 + (−7) = −5. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 85
x² − 8x + m = 0 denkleminin kökleri x₁ ve x₂'dir.
x₁ − x₂ = 2 olduğuna göre m kaçtır?Çözüm: Kökler toplamı x₁ + x₂ = 8, farkı x₁ − x₂ = 2.
Taraf tarafa toplanırsa 2x₁ = 10 ⇒ x₁ = 5, x₂ = 3.
m = x₁·x₂ = 15. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 86
x² − (m + 2)x + 2m + 1 = 0 denkleminin gerçel kökleri x₁ ve x₂'dir.
x₁² + x₂² = 11 olduğuna göre m kaçtır?Çözüm: x₁ + x₂ = m + 2, x₁·x₂ = 2m + 1.
x₁² + x₂² = (x₁ + x₂)² − 2x₁x₂ = (m + 2)² − 2(2m + 1) = m² + 2.
m² + 2 = 11 ⇒ m = 3 veya m = −3.
Köklerin gerçel olması için Δ = (m + 2)² − 4(2m + 1) = m² − 4m ≥ 0 olmalıdır.
m = 3 için Δ = −3 < 0 (gerçel kök yok), m = −3 için Δ = 21 > 0.
O hâlde m = −3. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 87
z bir karmaşık sayı ve z̄, z'nin eşleniği olmak üzere
(1 + 2i)·z + 3z̄ = 10 + 2i
eşitliği sağlanmaktadır.
Buna göre |z| kaçtır?Çözüm: z = a + bi alınırsa z̄ = a − bi.
(1 + 2i)(a + bi) = (a − 2b) + (2a + b)i ve 3z̄ = 3a − 3bi.
Toplam: (4a − 2b) + (2a − 2b)i = 10 + 2i.
4a − 2b = 10 ve 2a − 2b = 2 ⇒ çıkarılırsa 2a = 8 ⇒ a = 4, b = 3.
z = 4 + 3i ⇒ |z| = √(16 + 9) = 5. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 88
y = x² − 2x − 3 parabolü ile y = mx − 7 doğrusu birbirine teğettir.
m > 0 olduğuna göre teğet noktasının koordinatları toplamı kaçtır?Çözüm: Ortak çözüm: x² − 2x − 3 = mx − 7 ⇒ x² − (m + 2)x + 4 = 0.
Teğetlik için Δ = 0: (m + 2)² − 16 = 0 ⇒ m + 2 = ±4 ⇒ m = 2 veya m = −6. m > 0 ⇒ m = 2.
Çift kök x = (m + 2)/2 = 2, y = 2·2 − 7 = −3.
Teğet noktası (2, −3); koordinatlar toplamı 2 + (−3) = −1. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 89
|2x − 5| < x + 1
eşitsizliğini sağlayan x tam sayılarının toplamı kaçtır?Çözüm: Eşitsizlik −(x + 1) < 2x − 5 < x + 1 biçiminde yazılır.
Sağ taraf: 2x − 5 < x + 1 ⇒ x < 6.
Sol taraf: 2x − 5 > −x − 1 ⇒ 3x > 4 ⇒ x > 4/3.
Çözüm aralığı 4/3 < x < 6 (bu aralıkta x + 1 > 0 zaten sağlanır).
Tam sayılar 2, 3, 4, 5; toplamları 14. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 90
SAMSUN kelimesindeki harflerin yerleri değiştirilerek anlamlı ya da anlamsız 6 harfli kelimeler yazılacaktır.
Bu kelimelerin kaç tanesinde iki S harfi yan yana değildir?Çözüm: Harfler: S, S, A, M, U, N (iki S özdeş).
Tüm dizilişler: 6!/2! = 720/2 = 360.
İki S'nin yan yana olduğu dizilişler: SS tek harf gibi düşünülür, 5 birim ⇒ 5! = 120.
İstenen: 360 − 120 = 240. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 91
5 öğretmen ve 4 öğrenciden oluşan bir gruptan, içinde en az 2 öğretmen bulunan 4 kişilik bir komisyon seçilecektir.
Bu komisyon kaç farklı şekilde seçilebilir?Çözüm: Tüm 4'lü seçimler: C(9, 4) = 126.
Hiç öğretmen olmayan: C(4, 4) = 1.
Tam 1 öğretmen olan: C(5, 1)·C(4, 3) = 5·4 = 20.
İstenen: 126 − 1 − 20 = 105.
(Kontrol: 2 öğretmen 10·6 = 60, 3 öğretmen 10·4 = 40, 4 öğretmen 5 ⇒ 60 + 40 + 5 = 105.) Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 92
Birinci torbada 3 kırmızı ve 2 mavi, ikinci torbada 2 kırmızı ve 4 mavi top vardır.
Torbalardan biri rastgele seçilip içinden rastgele bir top çekiliyor.
Çekilen topun kırmızı olduğu bilindiğine göre bu topun birinci torbadan çekilmiş olma olasılığı kaçtır?Çözüm: P(1. torba ve kırmızı) = (1/2)·(3/5) = 3/10.
P(2. torba ve kırmızı) = (1/2)·(2/6) = 1/6.
P(kırmızı) = 3/10 + 1/6 = 9/30 + 5/30 = 14/30.
Koşullu olasılık: (9/30)/(14/30) = 9/14. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 93
log₄ 32 + log₉ 27
ifadesinin değeri kaçtır?Çözüm: log₄ 32 = log₂² 2⁵ = 5/2.
log₉ 27 = log₃² 3³ = 3/2.
Toplam: 5/2 + 3/2 = 4. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 94
log₂ x + log₄ x + log₁₆ x = 7
olduğuna göre x kaçtır?Çözüm: log₄ x = (1/2)·log₂ x ve log₁₆ x = (1/4)·log₂ x.
log₂ x·(1 + 1/2 + 1/4) = 7 ⇒ log₂ x·(7/4) = 7 ⇒ log₂ x = 4.
x = 2⁴ = 16. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 95
x > 0 olmak üzere
x^(log₃ x) = 81·x³
denklemini sağlayan x değerlerinin çarpımı kaçtır?Çözüm: Her iki tarafın 3 tabanında logaritması alınır:
log₃ x·log₃ x = log₃ 81 + 3·log₃ x.
log₃ x = t dersek t² = 4 + 3t ⇒ t² − 3t − 4 = 0 ⇒ (t − 4)(t + 1) = 0.
t = 4 ⇒ x = 81; t = −1 ⇒ x = 1/3.
Çarpım: 81·(1/3) = 27.
(Kısa yol: kökler çarpımı 3^(t₁ + t₂) = 3³ = 27.) Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 96
Artan bir (aₙ) aritmetik dizisinde
a₁ + a₄ + a₇ = 27 ve a₂·a₆ = 45
olduğuna göre a₁₀ kaçtır?Çözüm: a₁ + a₇ = 2a₄ olduğundan 3a₄ = 27 ⇒ a₄ = 9.
Ortak fark d ise a₂ = 9 − 2d, a₆ = 9 + 2d.
(9 − 2d)(9 + 2d) = 81 − 4d² = 45 ⇒ d² = 9 ⇒ d = 3 (dizi artan).
a₁₀ = a₄ + 6d = 9 + 18 = 27. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 97
Pozitif terimli bir (aₙ) geometrik dizisinde
a₁ + a₂ + a₃ = 14 ve a₄ + a₅ + a₆ = 112
olduğuna göre dizinin ilk 8 teriminin toplamı kaçtır?Çözüm: a₄ + a₅ + a₆ = r³·(a₁ + a₂ + a₃) ⇒ 112 = 14·r³ ⇒ r³ = 8 ⇒ r = 2.
a₁·(1 + 2 + 4) = 14 ⇒ a₁ = 2.
S₈ = a₁·(r⁸ − 1)/(r − 1) = 2·(256 − 1) = 510. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 98
π/2 < x < π ve sin x = 3/5
olduğuna göre tan 2x kaçtır?Çözüm: x ikinci bölgede olduğundan cos x < 0: cos x = −4/5, tan x = −3/4.
tan 2x = 2tan x/(1 − tan²x) = (−3/2)/(1 − 9/16) = (−3/2)/(7/16) = −24/7. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 99
tan 20° + tan 25° + tan 20°·tan 25°
ifadesinin değeri kaçtır?Çözüm: tan(20° + 25°) = (tan 20° + tan 25°)/(1 − tan 20°·tan 25°) = tan 45° = 1.
Buradan tan 20° + tan 25° = 1 − tan 20°·tan 25°.
İfade: 1 − tan 20°·tan 25° + tan 20°·tan 25° = 1. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 100
[0, 2π) aralığında
sin 3x = sin x
denklemini sağlayan x değerlerinin toplamı kaçtır?Çözüm: sin 3x − sin x = 2·cos 2x·sin x = 0.
sin x = 0 ⇒ x = 0 veya x = π.
cos 2x = 0 ⇒ 2x = π/2 + kπ ⇒ x = π/4, 3π/4, 5π/4, 7π/4.
Toplam: 0 + π + (π/4 + 3π/4 + 5π/4 + 7π/4) = π + 4π = 5π. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 101
lim_(x→3) (x² − 2x − 3)/(x² − 9)
limitinin değeri kaçtır?Çözüm: x = 3 için 0/0 belirsizliği vardır; çarpanlara ayrılır:
(x − 3)(x + 1)/((x − 3)(x + 3)) = (x + 1)/(x + 3).
x → 3 için (3 + 1)/(3 + 3) = 4/6 = 2/3. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 102
a ve b gerçel sayılar olmak üzere
f(x) = { ax + b, x < 1 ise ; x² + 2, 1 ≤ x ≤ 3 ise ; 2ax − b, x > 3 ise }
fonksiyonu gerçel sayılar kümesinde süreklidir.
Buna göre f(−1) + f(4) toplamı kaçtır?Çözüm: x = 1'de süreklilik: a·1 + b = 1² + 2 ⇒ a + b = 3.
x = 3'te süreklilik: 3² + 2 = 2a·3 − b ⇒ 6a − b = 11.
Toplanırsa 7a = 14 ⇒ a = 2, b = 1.
f(−1) = 2·(−1) + 1 = −1; f(4) = 2·2·4 − 1 = 15.
Toplam: −1 + 15 = 14. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 103
g türevlenebilir bir fonksiyon, g(−2) = 4 ve g′(−2) = 5'tir.
f(x) = x·g(x² − 3x)
olduğuna göre f′(1) kaçtır?Çözüm: Çarpım ve zincir kuralı: f′(x) = g(x² − 3x) + x·(2x − 3)·g′(x² − 3x).
x = 1 için x² − 3x = −2 ve 2x − 3 = −1:
f′(1) = g(−2) + 1·(−1)·g′(−2) = 4 − 5 = −1. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 104
y = x³ − 3x eğrisine üzerindeki A(2, 2) noktasında çizilen teğet doğrusu, eğriyi A'dan farklı bir B noktasında daha kesmektedir.
Buna göre B noktasının ordinatı kaçtır?Çözüm: y′ = 3x² − 3 ⇒ A'daki eğim 3·4 − 3 = 9.
Teğet: y − 2 = 9(x − 2) ⇒ y = 9x − 16.
Ortak noktalar: x³ − 3x = 9x − 16 ⇒ x³ − 12x + 16 = 0.
x = 2 teğet noktası olduğundan çift köktür: x³ − 12x + 16 = (x − 2)²(x + 4).
B'nin apsisi −4, ordinatı (−4)³ − 3·(−4) = −64 + 12 = −52. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 105
f(x) = x³ + ax² + bx + c fonksiyonunun x = −3 ve x = 1 apsisli noktalarında yerel ekstremumları vardır ve fonksiyonun yerel minimum değeri −2'dir.
Buna göre f fonksiyonunun yerel maksimum değeri kaçtır?Çözüm: f′(x) = 3x² + 2ax + b'nin kökleri −3 ve 1 olmalıdır: f′(x) = 3(x + 3)(x − 1) = 3x² + 6x − 9.
Buradan 2a = 6 ⇒ a = 3 ve b = −9.
Başkatsayı pozitif olduğundan x = −3'te yerel maksimum, x = 1'de yerel minimum vardır.
f(1) = 1 + 3 − 9 + c = −2 ⇒ c = 3.
f(−3) = −27 + 27 + 27 + 3 = 30. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 106
y = 4 − x² parabolünün birinci bölgedeki bir noktasından çizilen teğet doğrusu ile koordinat eksenleri arasında bir üçgen oluşmaktadır.
Bu üçgenin alanı en az kaç birimkaredir?Çözüm: Teğet noktası (t, 4 − t²), 0 < t < 2 olsun. Eğim y′ = −2t.
Teğet: y = −2t·x + t² + 4.
Eksen kesimleri: y ekseninde t² + 4, x ekseninde (t² + 4)/(2t).
Alan A(t) = (t² + 4)²/(4t).
A′(t) = [2(t² + 4)·2t·4t − 4(t² + 4)²]/(16t²) = 0 ⇒ 4t² = t² + 4 ⇒ t² = 4/3.
A = (16/3)²/(4·2/√3) = (256/9)·(√3/8) = 32√3/9. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 107
∫₀^(π/2) cos x·(1 + sin x)² dx
integralinin değeri kaçtır?Çözüm: u = 1 + sin x dönüşümü: du = cos x dx; x = 0 ⇒ u = 1, x = π/2 ⇒ u = 2.
∫₁² u² du = [u³/3]₁² = 8/3 − 1/3 = 7/3. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 108
f(x) = ∫₁ˣ (t² − 4t + 3) dt
fonksiyonunun yerel minimum değeri kaçtır?Çözüm: Analizin temel teoremi: f′(x) = x² − 4x + 3 = (x − 1)(x − 3).
f′'nün işareti: x < 1'de +, 1 < x < 3'te −, x > 3'te + ⇒ yerel minimum x = 3'te.
f(3) = ∫₁³ (t² − 4t + 3) dt = [t³/3 − 2t² + 3t]₁³ = (9 − 18 + 9) − (1/3 − 2 + 3) = 0 − 4/3 = −4/3. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 109
y = x² − 2x parabolü ile y = 4 − x² parabolü arasında kalan sınırlı bölgenin alanı kaç birimkaredir?Çözüm: Kesişim: x² − 2x = 4 − x² ⇒ 2x² − 2x − 4 = 0 ⇒ x² − x − 2 = 0 ⇒ x = −1, x = 2.
[−1, 2] aralığında y = 4 − x² üstte kalır.
Alan = ∫₋₁² (4 − x² − x² + 2x) dx = ∫₋₁² (4 + 2x − 2x²) dx = [4x + x² − 2x³/3]₋₁²
= (8 + 4 − 16/3) − (−4 + 1 + 2/3) = 20/3 + 7/3 = 9. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 110
f′ sürekli bir fonksiyon olmak üzere
∫₀³ f(x) dx = 10 ve f(3) = 4
olduğuna göre ∫₀³ x·f′(x) dx integralinin değeri kaçtır?Çözüm: Kısmi integrasyon: u = x, dv = f′(x) dx ⇒ du = dx, v = f(x).
∫₀³ x·f′(x) dx = [x·f(x)]₀³ − ∫₀³ f(x) dx = 3·f(3) − 0 − 10 = 12 − 10 = 2. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 111
Şekildeki ABC üçgeninde [AD], A açısının açıortayıdır ve D noktası [BC] üzerindedir.
|AB| = 6 cm, |AC| = 9 cm, |BC| = 10 cm ve |AD| = x cm'dir.
Buna göre x kaçtır?Çözüm: İç açıortay teoremi: |BD|/|DC| = |AB|/|AC| = 6/9 = 2/3.
|BD| + |DC| = 10 ⇒ |BD| = 4, |DC| = 6.
Açıortay uzunluğu: x² = |AB|·|AC| − |BD|·|DC| = 54 − 24 = 30 ⇒ x = √30. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 112
Şekildeki ABC üçgeninde D noktası [BC] üzerindedir ve m(BAD) = m(ACB) = α'dır.
|BD| = 4 cm, |DC| = 5 cm, |AC| = 8 cm ve |AD| = x cm'dir.
Buna göre x kaçtır?Çözüm: ABD ve CBA üçgenlerinde B açısı ortak ve m(BAD) = m(BCA) olduğundan ABD ∼ CBA (A.A. benzerliği).
Oranlar: |AB|/|CB| = |BD|/|BA| = |AD|/|CA|.
|AB|² = |BD|·|BC| = 4·9 = 36 ⇒ |AB| = 6.
|AD|/|AC| = |AB|/|BC| ⇒ x/8 = 6/9 ⇒ x = 16/3. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 113
Şekilde ABCDE düzgün beşgeni ve beşgenin iç bölgesindeki F noktası verilmiştir. ABF bir eşkenar üçgendir.
Buna göre m(AEF) = x kaç derecedir?Çözüm: Düzgün beşgenin bir iç açısı (5 − 2)·180°/5 = 108°'dir.
m(EAF) = m(EAB) − m(FAB) = 108° − 60° = 48°.
|AF| = |AB| = |AE| olduğundan AEF ikizkenar üçgendir.
x = (180° − 48°)/2 = 66°. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 114
Şekildeki ABCD dik yamuğunda [AB] ∥ [DC], [AD] ⊥ [AB] ve köşegenler E noktasında kesişmektedir.
|AB| = 12 cm, |DC| = 4 cm ve |AD| = 8 cm'dir.
Buna göre AED üçgeninin alanı kaç cm²'dir?Çözüm: DEC ∼ BEA (kelebek benzerliği), benzerlik oranı |DC|/|AB| = 4/12 = 1/3 ⇒ |DE|/|EB| = 1/3.
Buna göre |DE| = |DB|/4.
A(ABD) = |AB|·|AD|/2 = 12·8/2 = 48 cm².
AED ve ABD üçgenlerinin A köşesinden BD'ye inen yükseklikleri aynı olduğundan A(AED) = 48·(1/4) = 12 cm². Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 115
Şekilde O merkezli çemberde [AB] çaptır. C ve D noktaları çember üzerinde ve [AB]'nin farklı taraflarındadır.
m(ADC) = 58° olduğuna göre m(CAB) = x kaç derecedir?Çözüm: ADC ve ABC çevre açıları aynı AC yayını gördüğünden m(ABC) = m(ADC) = 58°.
[AB] çap olduğundan m(ACB) = 90°.
ABC üçgeninde x = 180° − 90° − 58° = 32°. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 116
Analitik düzlemde d₁: y = 2x ve d₂: x + 2y − 10 = 0 doğruları veriliyor.
d₁, d₂ ve x ekseni arasında kalan üçgensel bölgenin alanı kaç birimkaredir?Çözüm: d₁ ile d₂'nin kesişimi: x + 2·2x = 10 ⇒ x = 2, y = 4 ⇒ (2, 4).
d₁ x eksenini O(0, 0)'da, d₂ ise y = 0 için x = 10'da, yani (10, 0)'da keser.
Üçgenin tabanı 10, yüksekliği 4 ⇒ alan = 10·4/2 = 20. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 117
Analitik düzlemde A(2, 5) noktasının y = x doğrusuna göre yansıması B noktasıdır. B noktası orijin etrafında pozitif yönde 90° döndürülerek C noktası elde ediliyor.
Buna göre |AC| kaç birimdir?Çözüm: y = x doğrusuna göre yansıma (x, y) → (y, x): B(5, 2).
Orijin etrafında pozitif yönde 90° dönme (x, y) → (−y, x): C(−2, 5).
|AC| = √((2 − (−2))² + (5 − 5)²) = 4. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 118
x² + y² − 6x − 8y + 16 = 0 çemberine O(0, 0) noktasından çizilen iki teğet, çembere T₁ ve T₂ noktalarında değmektedir.
Buna göre |T₁T₂| kaç birimdir?Çözüm: (x − 3)² + (y − 4)² = 9 ⇒ merkez M(3, 4), r = 3.
|OM| = 5; teğet uzunluğu |OT₁| = √(|OM|² − r²) = √(25 − 9) = 4.
OT₁M dik üçgeninde T₁'den [OM]'ye inen yükseklik h = (4·3)/5 = 12/5.
[T₁T₂], [OM]'ye diktir ve bu doğru tarafından ortalanır ⇒ |T₁T₂| = 2·12/5 = 24/5. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 119
Taban yarıçapı 6 cm ve yüksekliği 8 cm olan dik dairesel koninin içine, koninin tabanına ve yan yüzeyine teğet olacak biçimde bir küre yerleştiriliyor.
Buna göre kürenin hacmi kaç cm³'tür?Çözüm: Koninin eksen kesiti; tabanı 12, yüksekliği 8, yan kenarları √(6² + 8²) = 10 olan ikizkenar üçgendir.
Kürenin yarıçapı bu üçgenin iç teğet çemberinin yarıçapıdır: r = Alan/u.
Alan = 12·8/2 = 48, çevrenin yarısı u = (10 + 10 + 12)/2 = 16 ⇒ r = 48/16 = 3.
Hacim = (4/3)π·3³ = 36π cm³. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 120
Şekilde O merkezli, yarıçapı 6 birim olan OAB çeyrek dairesi ile [OA] çaplı yarım daire verilmiştir. M merkezli çember; [OB]'ye, AB yayına ve yarım daireye teğettir.
M merkezli çemberin yarıçapı x birim olduğuna göre x kaçtır?Çözüm: O(0, 0), A(6, 0) alınırsa yarım dairenin merkezi N(3, 0), yarıçapı 3'tür.
[OB]'ye teğet olduğundan M(x, k) olur.
AB yayına içten teğet: |OM| = 6 − x ⇒ x² + k² = (6 − x)².
Yarım daireye dıştan teğet: |NM| = 3 + x ⇒ (x − 3)² + k² = (3 + x)².
İki eşitlik taraf tarafa çıkarılırsa x² − (x − 3)² = (6 − x)² − (3 + x)² ⇒ 6x − 9 = 27 − 18x ⇒ 24x = 36 ⇒ x = 3/2.
(Kontrol: k² = 4,5² − 1,5² = 18.) Bu soruda hata mı var? Bildir
Fen Bilimleri Testi 40 soru · 121–160
-
Soru 121
Şekildeki birim kareli düzlemde K, L ve M vektörleri verilmiştir. Karelerin kenar uzunluğu 1 birimdir.
K vektörü 2 birim sağa ve 3 birim yukarı, L vektörü 2 birim sağa ve 1 birim aşağı, M vektörü 1 birim sola ve 2 birim yukarı yönelmiştir.
Buna göre K + L + M bileşke vektörünün büyüklüğü kaç birimdir?Çözüm: Bileşenler toplanır: x: 2 + 2 − 1 = 3, y: 3 − 1 + 2 = 4. Bileşkenin büyüklüğü √(3² + 4²) = √25 = 5 birimdir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 122
Genişliği 120 m olan ve suyunun kıyılara göre akıntı hızı 3 m/s olan bir nehirde, suya göre hızının büyüklüğü 5 m/s olan bir yüzücü, karşı kıyıya yere göre en kısa yoldan (kıyıya dik doğrultuda) geçmek istiyor.
Buna göre yüzücü karşı kıyıya kaç saniyede ulaşır?Çözüm: En kısa yoldan geçmek için yüzücünün suya göre hızının akıntıya ters bileşeni 3 m/s olmalıdır. Kıyıya dik bileşen √(5² − 3²) = 4 m/s olur. Süre t = 120 / 4 = 30 s'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 123
Şekildeki düzenekte 3 kg kütleli cisim, sürtünme katsayısı 0,2 olan yatay masa üzerinde; 2 kg kütleli cisim ise ağırlıksız ve sürtünmesiz makaradan geçen, kütlesi önemsiz ve esnemeyen iple ona bağlı olarak asılıdır. Sistem serbest bırakılıyor.
Yer çekimi ivmesi g = 10 m/s² olduğuna göre hareket sırasında ipteki gerilme kuvveti kaç N'dir?Çözüm: Sürtünme kuvveti f = 0,2 · 30 = 6 N. Sistemin ivmesi a = (20 − 6) / (3 + 2) = 2,8 m/s². Asılı cisim için 2 · 10 − T = 2 · 2,8 ⇒ T = 20 − 5,6 = 14,4 N. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 124
Yatay yerden, yatayla 37° açı yapacak biçimde 50 m/s büyüklüğünde hızla eğik olarak atılan bir cisim yine yere düşüyor.
Hava direnci önemsiz; g = 10 m/s², sin 37° = 0,6 ve cos 37° = 0,8 olduğuna göre,
I. Cismin çıkabildiği en büyük yükseklik 45 m'dir.
II. Cismin havada kalma süresi 6 s'dir.
III. Cismin tepe noktasındaki hızı sıfırdır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Hızın düşey bileşeni 50 · 0,6 = 30 m/s, yatay bileşeni 50 · 0,8 = 40 m/s'dir. Çıkış süresi 30/10 = 3 s, uçuş süresi 6 s (II doğru). h = 30² / (2 · 10) = 45 m (I doğru). Tepe noktasında yalnızca düşey hız sıfırdır; yatay hız 40 m/s olarak kalır (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 125
Şekildeki yolun yalnızca yatay KL bölümü sürtünmelidir; KL arası 2 m ve bu bölümde sürtünme katsayısı 0,25'tir. Yolun geri kalanı sürtünmesizdir. 2 kg kütleli cisim, yatay zeminden 1,3 m yükseklikten serbest bırakılıyor; KL bölümünü geçtikten sonra yay sabiti 800 N/m olan yayı sıkıştırıyor.
g = 10 m/s² olduğuna göre yay en fazla kaç cm sıkışır?Çözüm: Başlangıç potansiyel enerjisi mgh = 2 · 10 · 1,3 = 26 J. KL'de sürtünmeyle kaybedilen enerji μmgd = 0,25 · 20 · 2 = 10 J. Yaya aktarılan enerji 16 J: ½ · 800 · x² = 16 ⇒ x² = 0,04 ⇒ x = 0,2 m = 20 cm. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 126
Sürtünmesiz yatay düzlemde 6 m/s hızla hareket eden 2 kg kütleli bir cisim, durmakta olan 4 kg kütleli cisme çarpıyor ve cisimler kenetlenerek birlikte hareket ediyor.
Buna göre çarpışmada kaybolan kinetik enerji kaç J'dür?Çözüm: Momentum korunur: 2 · 6 = 6 · v ⇒ v = 2 m/s. İlk kinetik enerji ½ · 2 · 6² = 36 J, son kinetik enerji ½ · 6 · 2² = 12 J. Kayıp 36 − 12 = 24 J'dür. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 127
Şekildeki 4 m uzunluğundaki türdeş çubuğun ağırlığı 60 N'dir. Çubuk, O noktasından duvara menteşelenmiş olup diğer ucuna bağlı ip, çubukla 30° açı yapacak biçimde duvara bağlıdır. Çubuk yatay konumda dengededir ve O noktasından 3 m uzaklığa 40 N ağırlığında bir yük asılmıştır.
sin 30° = 0,5 olduğuna göre ipteki gerilme kuvveti kaç N'dir?Çözüm: O noktasına göre tork dengesi: T · sin 30° · 4 = 60 · 2 + 40 · 3 ⇒ 2T = 240 ⇒ T = 120 N. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 128
Şekildeki düzenekte 1 ve 2 numaralı hareketli makaraların her birinin ağırlığı 20 N, tavana asılı sabit makaranın ağırlığı ise önemsizdir. 200 N ağırlığındaki yük 1 numaralı makaraya asılıdır; 1 numaralı makarayı saran ipin bir ucu tavana, diğer ucu 2 numaralı makaranın merkezine bağlıdır. 2 numaralı makarayı saran ipin bir ucu tavana bağlı, diğer ucu sabit makaradan geçirilerek F kuvvetiyle çekilmektedir.
Sürtünmeler ve ip ağırlıkları önemsiz olduğuna göre sistemi dengede tutan F kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir?Çözüm: 1 numaralı makarayı taşıyan iki ip kolu yük ile makara ağırlığını paylaşır: T₁ = (200 + 20) / 2 = 110 N. 2 numaralı makaraya T₁ ve kendi ağırlığı etki eder: T₂ = (110 + 20) / 2 = 65 N. Sabit makara yalnızca yön değiştirdiğinden F = 65 N'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 129
Bir doğru üzerindeki K noktasında +4q, K'dan d uzaklıktaki L noktasında −q noktasal yükleri sabitlenmiştir.
Buna göre bu doğru üzerinde, sonsuz dışında, bileşke elektrik alanın sıfır olduğu nokta nerededir?Çözüm: Yükler zıt işaretli olduğundan alanın sıfır olduğu nokta aradaki bölgede olamaz; büyüklüğü küçük olan yüke (L) yakın dış bölgededir. L'den x uzaklıkta: k·4q/(d + x)² = k·q/x² ⇒ d + x = 2x ⇒ x = d. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 130
Şekildeki gibi aralarındaki uzaklık 0,4 m olan yatay, sürtünmesiz ve direnci önemsiz iki iletken ray, 4 Ω'luk R direnci ile birleştirilmiştir. Raylar üzerindeki direnci önemsiz KL çubuğu, düzleme dik ve büyüklüğü 0,5 T olan düzgün manyetik alan içinde 10 m/s sabit hızla çekilmektedir.
Buna göre,
I. Çubuğun uçları arasında oluşan indüksiyon emk'si 2 V'tur.
II. Devreden geçen akım 0,5 A'dir.
III. Çubuğu sabit hızla çekmek için gereken dış kuvvet 0,2 N'dir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: ε = B·L·v = 0,5 · 0,4 · 10 = 2 V (I doğru). I = ε/R = 2/4 = 0,5 A (II doğru). Sabit hız için dış kuvvet manyetik kuvvete eşittir: F = B·I·L = 0,5 · 0,5 · 0,4 = 0,1 N (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 131
İdeal bir transformatörün primer sargısında 400, sekonder sargısında 40 sarım vardır. Primer sargı 220 V'luk alternatif gerilim kaynağına, sekonder sargı ise 11 Ω'luk bir dirence bağlanmıştır.
Buna göre primer sargıdan geçen akımın etkin değeri kaç A'dir?Çözüm: V₂ = 220 · 40/400 = 22 V, I₂ = 22/11 = 2 A. İdeal transformatörde güçler eşittir: 220 · I₁ = 22 · 2 ⇒ I₁ = 0,2 A. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 132
0,5 kg kütleli küçük bir cisim, 1 m uzunluğundaki hafif bir ipin ucuna bağlanarak düşey düzlemde çembersel yörüngede döndürülüyor. Cismin yörüngenin en alt noktasındaki hızı 8 m/s'dir.
Sürtünmeler önemsiz ve g = 10 m/s² olduğuna göre cisim yörüngenin en üst noktasından geçerken ipteki gerilme kuvveti kaç N'dir?Çözüm: Enerji korunumu: v_üst² = v_alt² − 2g(2r) = 64 − 40 = 24 m²/s². En üst noktada T + mg = mv²/r ⇒ T = 0,5 · 24/1 − 0,5 · 10 = 12 − 5 = 7 N. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 133
Yay sabiti 40 N/m olan bir yaya bağlı 0,4 kg kütleli cisim, sürtünmesiz yatay düzlemde 0,1 m genlikle basit harmonik hareket yapmaktadır.
Buna göre,
I. Cismin en büyük hızı 1 m/s'dir.
II. Cismin uç noktalardaki ivmesinin büyüklüğü 1 m/s²'dir.
III. Cismin denge noktasından geçerken kinetik enerjisi 0,2 J'dür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: ω = √(k/m) = √(40/0,4) = 10 rad/s. v_max = ωA = 1 m/s (I doğru). a_max = ω²A = 100 · 0,1 = 10 m/s² (II yanlış). E_k,max = ½ · 0,4 · 1² = 0,2 J (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 134
Eşik enerjisi 2,2 eV olan bir metal yüzeye dalga boyu 200 nm olan ışık düşürüldüğünde fotoelektrik olay gözleniyor. Daha sonra aynı yüzeye dalga boyu 100 nm olan ışık düşürülüyor.
h·c = 1240 eV·nm olduğuna göre ikinci durumda sökülen elektronlar için kesme (durdurma) gerilimi kaç volttur?Çözüm: 100 nm'lik fotonun enerjisi E = 1240/100 = 12,4 eV. En büyük kinetik enerji E_k = 12,4 − 2,2 = 10,2 eV, dolayısıyla kesme gerilimi 10,2 V'tur. (İlk durumda 6,2 − 2,2 = 4 V olur.) Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 135
₂₆Fe elementiyle ilgili,
I. Fe³⁺ iyonunda 5 tane yarı dolu orbital bulunur.
II. Fe atomunda açısal momentum kuantum sayısı (ℓ) 2 olan 6 elektron vardır.
III. Fe²⁺ iyonu ile ₂₅Mn atomu izoelektroniktir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Fe: [Ar] 4s² 3d⁶. Fe³⁺: [Ar] 3d⁵ → 5 yarı dolu d orbitali (I doğru). ℓ = 2 d orbitallerine karşılık gelir; Fe'de 3d⁶ → 6 elektron (II doğru). Fe²⁺ 24, Mn 25 elektronludur; izoelektronik değildir (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 136
Sabit sıcaklıkta, 2 L hacimli bir kapta 3 atm basınçta He gazı ve 3 L hacimli başka bir kapta 2 atm basınçta Ne gazı bulunmaktadır. Kaplar arasındaki musluk açılarak gazların karışması sağlanıyor.
Gazlar ideal davrandığına ve bağlantı borusunun hacmi önemsiz olduğuna göre son durumda karışımın toplam basıncı kaç atm olur?Çözüm: Sabit sıcaklıkta P·V korunur: P_He = 3 · 2/5 = 1,2 atm, P_Ne = 2 · 3/5 = 1,2 atm. Toplam basınç 1,2 + 1,2 = 2,4 atm'dir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 137
Aynı sıcaklık ve basınçta X gazının difüzyon hızı, CH₄ gazının difüzyon hızının yarısıdır.
Buna göre X gazının mol kütlesi kaç g/mol'dür? (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol)Çözüm: Graham yasası: v_X / v_CH₄ = √(M_CH₄ / M_X) ⇒ 1/2 = √(16 / M_X) ⇒ M_X = 64 g/mol. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 138
11,7 g NaCl katısı 400 g suda tamamen çözülerek bir çözelti hazırlanıyor.
NaCl'nin suda tamamen iyonlaştığı kabul edildiğine göre bu çözeltinin 1 atm basınçtaki donmaya başlama sıcaklığı kaç °C'tur? (Na: 23 g/mol, Cl: 35,5 g/mol; su için donma noktası alçalma sabiti K_d = 1,86 °C/molal)Çözüm: n(NaCl) = 11,7/58,5 = 0,2 mol, molalite = 0,2/0,4 = 0,5 m. Her NaCl 2 iyon verir: ΔT = 1,86 · 0,5 · 2 = 1,86 °C. Donma noktası 0 − 1,86 = −1,86 °C'tur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 139
C(k) + O₂(g) → CO₂(g) ΔH = −394 kJ
H₂(g) + ½O₂(g) → H₂O(s) ΔH = −286 kJ
2C(k) + H₂(g) → C₂H₂(g) ΔH = +227 kJ
Yukarıdaki tepkimelere göre 5,2 g C₂H₂ gazı tamamen yakılarak CO₂(g) ve H₂O(s) oluştuğunda kaç kJ ısı açığa çıkar? (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol)Çözüm: C₂H₂ + 5/2 O₂ → 2CO₂ + H₂O için Hess yasası: ΔH = 2(−394) + (−286) − (+227) = −1301 kJ/mol. 5,2 g C₂H₂ = 5,2/26 = 0,2 mol ⇒ açığa çıkan ısı 0,2 · 1301 = 260,2 kJ. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 140
Sabit sıcaklıkta gerçekleşen 2A(g) + B(g) → C(g) tepkimesi için yapılan deneylerin sonuçları şöyledir:
Deney 1: [A] = 0,1 M, [B] = 0,1 M, hız = 2·10⁻⁴ M/s
Deney 2: [A] = 0,2 M, [B] = 0,1 M, hız = 8·10⁻⁴ M/s
Deney 3: [A] = 0,1 M, [B] = 0,2 M, hız = 4·10⁻⁴ M/s
Buna göre aynı sıcaklıkta [A] = 0,3 M ve [B] = 0,1 M olduğu anda tepkime hızı kaç M/s olur?Çözüm: Deney 1 → 2: [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkıyor ⇒ A'ya göre 2. derece. Deney 1 → 3: [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkıyor ⇒ B'ye göre 1. derece. Hız = k[A]²[B], k = 2·10⁻⁴ / (0,01 · 0,1) = 0,2. Hız = 0,2 · 0,09 · 0,1 = 1,8·10⁻³ M/s. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 141
1 L'lik sabit hacimli bir kaba 0,5 mol H₂ ve 0,5 mol I₂ gazları konuluyor. Belirli bir sıcaklıkta
H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g)
tepkimesi dengeye ulaşıyor. Bu sıcaklıkta derişimler cinsinden denge sabiti K_c = 64'tür.
Buna göre dengede kapta kaç mol HI gazı bulunur?Çözüm: x mol H₂ harcansın: K_c = (2x)² / (0,5 − x)² = 64 ⇒ 2x / (0,5 − x) = 8 ⇒ 2x = 4 − 8x ⇒ x = 0,4. HI = 2x = 0,8 mol. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 142
25 °C'ta 0,4 M NH₃ ve 0,1 M NH₄Cl içeren bir tampon çözelti hazırlanıyor.
NH₃ için K_b = 2·10⁻⁵ olduğuna göre bu çözeltinin pH değeri kaçtır? (log 2 = 0,3; 25 °C'ta K_su = 1·10⁻¹⁴)Çözüm: Bazik tamponda [OH⁻] = K_b · [baz]/[tuz] = 2·10⁻⁵ · 0,4/0,1 = 8·10⁻⁵ M. pOH = 5 − log 8 = 5 − 3 · 0,3 = 4,1. pH = 14 − 4,1 = 9,9. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 143
Belirli bir sıcaklıkta Ag₂CrO₄ katısının çözünürlük çarpımı K_çç = 4·10⁻¹²'dir.
Buna göre bu sıcaklıkta Ag₂CrO₄ ile doygun sulu çözeltide Ag⁺ iyonlarının derişimi kaç M'dir?Çözüm: Ag₂CrO₄(k) ⇌ 2Ag⁺ + CrO₄²⁻; çözünürlük s ise K_çç = (2s)² · s = 4s³ = 4·10⁻¹² ⇒ s³ = 1·10⁻¹² ⇒ s = 1·10⁻⁴ M. [Ag⁺] = 2s = 2·10⁻⁴ M. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 144
Zn(k) | Zn²⁺(1 M) || Cu²⁺(1 M) | Cu(k)
şeklinde gösterilen galvanik pil 25 °C'ta çalışmaktadır.
Zn²⁺(suda) + 2e⁻ → Zn(k) E° = −0,76 V
Cu²⁺(suda) + 2e⁻ → Cu(k) E° = +0,34 V
Buna göre,
I. Pilin standart potansiyeli 1,10 V'tur.
II. Elektronlar dış devrede Cu elektrottan Zn elektroda doğru akar.
III. Pil çalıştıkça Cu elektrodun kütlesi artar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: E°pil = 0,34 − (−0,76) = 1,10 V (I doğru). Zn anottur, yükseltgenir; elektronlar dış devrede Zn'den Cu'ya akar (II yanlış). Katotta Cu²⁺ indirgenip Cu olarak birikir, Cu elektrodun kütlesi artar (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 145
CuSO₄ sulu çözeltisi inert elektrotlarla 5 A'lik sabit akımla 1930 saniye boyunca elektroliz ediliyor.
Buna göre katotta kaç gram Cu metali toplanır? (Cu: 64 g/mol, 1 F = 96500 C)Çözüm: Q = I · t = 5 · 1930 = 9650 C = 0,1 mol elektron. Cu²⁺ + 2e⁻ → Cu olduğundan 0,05 mol Cu oluşur: 0,05 · 64 = 3,2 g. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 146
Molekül formülü C₄H₈ olan bileşiklerin (halkalı yapılar dahil) yapı izomerleri ve geometrik (cis–trans) izomerleri birlikte sayıldığında toplam kaç farklı izomer vardır?Çözüm: Alkenler: 1-büten, cis-2-büten, trans-2-büten ve 2-metilpropen (4 tane). Sikloalkanlar: siklobütan ve metilsiklopropan (2 tane). Toplam 6 izomer vardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 147
X: CH₃CH₂OH
Y: CH₃CHO
Z: CH₃COOH
Yukarıdaki bileşiklerle ilgili,
I. X'in kontrollü yükseltgenmesiyle Y oluşur.
II. Y, Tollens ayıracı ile gümüş aynası tepkimesi verir.
III. X ile Z'nin asit katalizörlüğünde tepkimesinden ester oluşur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Primer alkol olan etanol (X) kontrollü yükseltgenince etanal (Y) oluşur (I doğru). Aldehitler Tollens ayıracını indirger ve gümüş aynası oluşturur (II doğru). Etanol ile etanoik asit esterleşme tepkimesiyle etil asetat (etil etanoat) oluşturur (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 148
Bir nöronda impuls oluşumu ve iletimiyle ilgili,
I. Dinlenme hâlinde hücre zarının iç yüzeyi dış yüzeyine göre pozitif yüklüdür.
II. Depolarizasyon sırasında Na⁺ iyonları voltaj kapılı kanallardan hücre içine girer.
III. Repolarizasyon sırasında K⁺ iyonları hücre dışına çıkar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Dinlenme potansiyelinde zarın içi dışına göre negatiftir (yaklaşık −70 mV), I yanlış. Uyarıyla Na⁺ kanalları açılıp Na⁺ içeri girer (II doğru); ardından K⁺ kanalları açılıp K⁺ dışarı çıkar ve zar repolarize olur (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 149
Kandaki kalsiyum iyonu derişimi normal değerin altına düştüğünde salgısı artan; kemiklerden kana Ca²⁺ geçişini, böbreklerden Ca²⁺ geri emilimini ve D vitamininin aktifleşmesi yoluyla bağırsaktan Ca²⁺ emilimini artıran hormon aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Paratiroit bezinden salgılanan parathormon kan kalsiyumunu yükseltir. Kalsitonin ise tersine kan kalsiyumunu düşürür; diğer hormonların kalsiyum düzenlenmesinde birincil rolü yoktur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 150
İnsan kulağındaki yapılar ile görevleri aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde doğru verilmiştir?Çözüm: Yarım daire kanallarındaki reseptörler dönme (açısal) hareketlerini algılar. Östaki borusu basıncı dengeler, örs titreşimleri iletir, Korti organı işitme reseptörlerini taşır ve titreşimleri impulsa dönüştürür; kulak zarı ise sesle titreşen zardır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 151
Motor nöronla uyarılan bir iskelet kası lifinde kasılma ve gevşeme süreçleriyle ilgili,
I. Sarkoplazmik retikulumdan sitoplazmaya Ca²⁺ iyonları salınır.
II. Kasılma sırasında sarkomerin H bandı daralır.
III. Miyozin başlarının aktinden ayrılabilmesi için ATP gerekir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Uyarı sonrası sarkoplazmik retikulumdan salınan Ca²⁺, aktin üzerindeki bağlanma bölgelerini açar (I doğru). Aktin iplikleri sarkomerin ortasına kaydığından H bandı daralır (II doğru). Miyozin başının aktinden ayrılması için yeni bir ATP bağlanması gerekir; ATP yoksa kas kasılı kalır (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 152
İnsanda besinlerin sindirimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?Çözüm: Pepsinojen HCl etkisiyle pepsine dönüşür. Tükürük amilazı midede asidik ortamda etkinliğini yitirir; safra yağları yalnızca mekanik olarak (emülsiyon) parçalar; tripsin protein sindirir; monomerlerin çoğu ince bağırsaktan emilir. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 153
Bir kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı 35 mmHg, toplardamar ucunda 15 mmHg'dir. Kan proteinlerinin oluşturduğu osmotik basınç kılcal boyunca yaklaşık 25 mmHg ve sabittir. Doku sıvısının basınçları önemsiz kabul edilmektedir.
Buna göre,
I. Atardamar ucunda plazmanın bir kısmı doku arasına geçer.
II. Toplardamar ucunda doku sıvısı kılcal damara geri döner.
III. Atardamar ve toplardamar uçlarındaki net basınçların büyüklükleri farklıdır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Atardamar ucunda 35 − 25 = 10 mmHg net dışa doğru basınç olduğundan sıvı dokuya geçer (I doğru). Toplardamar ucunda 25 − 15 = 10 mmHg net içe doğru basınç olduğundan sıvı kılcala döner (II doğru). Her iki uçta net basıncın büyüklüğü 10 mmHg'dir (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi dokularda oksijenin hemoglobinden ayrılmasını KOLAYLAŞTIRMAZ?Çözüm: Artan CO₂, H⁺ derişimi (düşen pH), artan sıcaklık ve düşük doku O₂ kısmi basıncı oksijenin hemoglobinden ayrılmasını kolaylaştırır (Bohr etkisi). pH'nın yükselmesi ise hemoglobinin O₂'ye ilgisini artırır, ayrılmayı zorlaştırır. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 155
Sağlıklı bir insanda Bowman kapsülündeki süzüntüde bulunduğu hâlde normal koşullarda idrarda bulunmayan madde aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Glukoz süzüntüye geçer ancak normal kan şekeri düzeyinde proksimal tüpçükte tamamen geri emilir; bu yüzden idrarda bulunmaz. Üre, ürik asit, kreatinin ve su ise idrarda bulunur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 156
Kadında üreme döngüsünün hormonal düzenlenmesiyle ilgili,
I. FSH, yumurtalıktaki folikülün gelişmesini uyarır.
II. LH düzeyindeki ani artış ovulasyonu tetikler.
III. Döllenme olmazsa korpus luteum körelir ve kandaki progesteron düzeyi düşer.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: FSH folikül gelişimini başlatır, döngünün ortasındaki LH artışı ovulasyona yol açar. Döllenme ve gebelik olmazsa korpus luteum geriler, progesteron ve östrojen düşer, menstruasyon başlar. Üç ifade de doğrudur. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 157
Bir ökaryot hücrede ribozomda sentezlenen bir polipeptit zinciri 150 aminoasitten oluşmaktadır.
Bu polipeptidin sentezi ile ilgili,
I. Polipeptidi şifreleyen DNA bölgesi en az 453 nükleotit içerir.
II. Sentez sırasında 149 molekül su açığa çıkar.
III. Çeviri sırasında ribozoma aminoasit taşıyan 151 tRNA molekülü bağlanır.
ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?Çözüm: 150 aminoasit için 150 kodon + 1 durdurma kodonu = en az 453 nükleotitlik mRNA gerekir; DNA çift zincirli olduğundan ilgili DNA bölgesi en az 906 nükleotit içerir (I yanlış). 150 aminoasit arasında 149 peptit bağı kurulur ve 149 su açığa çıkar (II doğru). Durdurma kodonuna karşılık gelen tRNA yoktur; aminoasit taşıyan tRNA sayısı 150'dir (III yanlış). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 158
Oksijensiz ortamda kalan bir insan iskelet kası hücresi laktik asit fermantasyonu, bir maya hücresi ise etil alkol fermantasyonu yapmaktadır.
Bu süreçlerle ilgili,
I. Laktik asit fermantasyonunda CO₂ açığa çıkmaz.
II. Laktik asit fermantasyonu mitokondri matriksinde gerçekleşir.
III. Etil alkol fermantasyonunda NADH'nin yükseltgenmesiyle NAD⁺ yeniden oluşur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Çözüm: Laktik asit fermantasyonunda pirüvat doğrudan laktata indirgenir, CO₂ çıkmaz (I doğru). Fermantasyonlar sitoplazmada gerçekleşir (II yanlış). Her iki fermantasyonda da NADH yükseltgenerek glikolizin devamı için NAD⁺ yeniden oluşur (III doğru). Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde stomaların kapanmasına neden olur?Çözüm: Su stresinde artan absisik asit, bekçi hücrelerinden K⁺ çıkışına ve turgor kaybına yol açarak stomaları kapatır. Diğer seçeneklerdeki durumlar stomaların açılmasını sağlar. Bu soruda hata mı var? Bildir -
Soru 160
Bir göldeki sazan populasyonunun büyüklüğünü tahmin etmek için rastgele 60 sazan yakalanıp işaretlenerek göle geri bırakılıyor. Bir süre sonra yeniden rastgele yakalanan 50 sazandan 10'unun işaretli olduğu görülüyor.
Bu süre içinde doğum, ölüm ve göç olmadığı, işaretlerin kaybolmadığı ve işaretli bireylerin populasyona homojen karıştığı kabul edildiğine göre populasyondaki sazan sayısı yaklaşık kaçtır?Çözüm: Yakala-işaretle-yeniden yakala yöntemi: N = (ilk işaretlenen × ikinci örnek) / ikinci örnekteki işaretli = 60 · 50 / 10 = 300. Bu soruda hata mı var? Bildir
Sonucun
| Test | Doğru | Yanlış | Boş | Net |
|---|
Tekrar etmen gereken konular
Bu denemede yanlış yaptığın veya boş bıraktığın soruların konuları. Konuya tıkla, konu testini çöz.
Sıkça Sorulan Sorular
AYT Deneme 1 kaç soru ve kaç dakika?
AYT Deneme 1 gerçek sınavla aynı formatta 160 soru ve 180 dakikadır. Türk Dili ve Edebiyatı – Sosyal Bilimler-1 (40), Sosyal Bilimler-2 (40), Matematik (40), Fen Bilimleri (40) testlerinden oluşur.
Denemeyi yarıda bırakırsam ne olur?
İşaretlediğin cevaplar ve kalan süren tarayıcına otomatik kaydedilir. Sayfaya geri döndüğünde kaldığın yerden devam et seçeneği çıkar.
AYT denemesinden puanımı nasıl öğrenirim?
AYT puanı tek başına hesaplanmaz; TYT ile birlikte hesaplanır. Sonuç ekranındaki buton netlerini YKS puan hesaplama aracına otomatik aktarır; TYT netlerini ekleyerek tahmini puanını görebilirsin.